Đổi mới giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh trong bối cảnh mới

 Học sinh Trường THCS Nguyễn Chí Diểu dâng hoa, báo công tại Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế

Hội thảo tập trung đề xuất giải pháp đổi mới nội dung, phương thức giáo dục đạo đức, lối sống; tăng cường nguồn lực, nhân rộng các mô hình hiệu quả và định hướng xây dựng hệ giá trị đạo đức, lối sống phù hợp với hệ giá trị văn hóa quốc gia, gia đình và các chuẩn mực con người Việt Nam.

Theo Bộ GD&ĐT, trong bối cảnh mới, giáo dục không chỉ trang bị tri thức, kỹ năng mà còn có trách nhiệm bồi đắp nhân cách, lòng yêu nước, sự trung thực, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ. Sự phát triển của mạng xã hội, các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo đang tác động trực tiếp đến cách học sinh suy nghĩ, giao tiếp, lựa chọn giá trị và hình thành lối sống. Vì vậy, giáo dục đạo đức cần chuyển từ nhận biết điều đúng sang hình thành khả năng lựa chọn, thực hành điều đúng và chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình.

Điều cần thay đổi là cách chuyển hóa các phẩm chất: lòng yêu nước, nhân ái, trung thực, trách nhiệm, hiếu học… thành hành động thực tiễn, từ thông tin được chia sẻ, bình luận đến văn hóa ứng xử trên môi trường mạng; từng bước biến các giá trị trở thành phản xạ tự nhiên của học sinh. Một yêu cầu khác được đặt ra là tăng cường giáo dục thông qua trải nghiệm và sự nêu gương. Có những điều học sinh có thể học qua sách vở, nhưng cũng có những giá trị chỉ hình thành thông qua trải nghiệm thực tế.

Tại TP. Huế, Sở GD&ĐT xác định giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức là nền tảng quan trọng trong hình thành nhân cách, phẩm chất học sinh. Vào đầu năm học, các trường tổ chức hiệu quả “Tuần sinh hoạt công dân - học sinh”, tập trung vào giáo dục đạo đức, pháp luật, lịch sử dân tộc, qua đó bồi dưỡng lòng yêu nước và trách nhiệm công dân. Các trường được khuyến khích phát triển hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ, giáo dục kỹ năng sống, lan tỏa các giá trị nhân văn, nhân ái và lối sống tích cực.

Đặc biệt, việc giáo dục đạo đức, văn hóa ứng xử được đổi mới phù hợp tâm lý học sinh từng vùng, nhất là học sinh dân tộc thiểu số và miền núi. Các cơ sở giáo dục tiếp tục duy trì phong trào học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, gắn với thi đua học tập, rèn luyện và xây dựng lối sống đẹp, có trách nhiệm.

Cùng ngày, Bộ GD&ĐT tổ chức hội nghị tập huấn chuyên sâu về nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Điểm cầu tại TP. Huế được tổ chức tại Sở GD&ĐT.

Giáo dục pháp luật cho học sinh 

Tham dự tập huấn có cán bộ, công chức làm công tác xử lý vi phạm hành chính của Bộ GD&ĐT và các Sở GD&ĐT trên toàn quốc. Nội dung tập huấn nhằm cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực nghiệp vụ, thống nhất cách hiểu và áp dụng, đồng thời trao đổi, tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong thực tiễn.

Theo Bộ GD&ĐT, xử lý vi phạm hành chính là công cụ góp phần bảo đảm kỷ luật, kỷ cương quản lý Nhà nước trong lĩnh vực giáo dục. Công tác này đòi hỏi cán bộ thực hiện phải nắm chắc quy định và bảo đảm chính xác trong từng khâu, từ nhận diện hành vi vi phạm, xác định căn cứ pháp lý, thẩm quyền đến thu thập, đánh giá hồ sơ, lựa chọn hình thức, mức xử phạt và tổ chức thi hành quyết định.

Lớp tập huấn lấy các tình huống thực tiễn làm trọng tâm, tập trung vào 3 nhóm nội dung: tổng quan công tác thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính; kỹ năng, nghiệp vụ xử phạt vi phạm hành chính; trao đổi, thảo luận và xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tế.

Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện dự thảo nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục, thay thế các nghị định hiện hành. Dự thảo được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, phù hợp với chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức lại hệ thống cơ quan thanh tra và khắc phục những bất cập trong quá trình áp dụng pháp luật.

Thông qua tập huấn, Bộ GD&ĐT hướng tới nâng cao năng lực thực thi pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức, bảo đảm xử lý vi phạm hành chính đúng hành vi, căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, góp phần xây dựng nền hành chính giáo dục kỷ cương, chuyên nghiệp và thống nhất.