Đổi mới tư duy đảng viên làm kinh tế - Bài cuối: Giữ vững đạo đức, trách nhiệm nêu gương
Theo ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm, khi cơ chế rõ ràng, thực hiện minh bạch và kỷ luật được giữ nghiêm, đảng viên sẽ có điều kiện phát huy năng lực, làm giàu chính đáng và khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu bằng kết quả cụ thể.
Mở rộng sản xuất, phát triển công nghệ
TS. Mạc Quốc Anh - Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Tp.Hà Nội (HANOISME) cho rằng, việc chuyển từ "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" để đảng viên làm giàu chính đáng là bước phát triển quan trọng về tư duy, không đơn thuần là thay đổi cách diễn đạt.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa đảng viên hoặc doanh nghiệp do đảng viên làm chủ được hưởng đặc quyền trong kinh doanh.

TS. Mạc Quốc Anh - Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Tp.Hà Nội (Ảnh: Hữu Thắng).
"Khuyến khích phải đi cùng môi trường minh bạch, tạo điều kiện phải thể hiện bằng khả năng tiếp cận bình đẳng với cơ hội kinh doanh. Không thể hiểu chủ trương này là dành ưu đãi riêng cho doanh nghiệp có chủ là đảng viên", ông Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.
Ông kỳ vọng chủ trương mới sẽ tiếp thêm sự tự tin để người có năng lực đầu tư dài hạn, mở rộng sản xuất, phát triển công nghệ.
Điều này thống nhất với Nghị quyết 68-NQ/TW, khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Muốn phát huy động lực ấy, cần khuyến khích mọi nguồn lực hợp pháp, trong đó có nguồn lực của đội ngũ đảng viên.
"Giá trị sâu xa của thay đổi này là thống nhất khát vọng làm giàu chính đáng với trách nhiệm phụng sự, doanh nghiệp phát triển bằng năng lực thực chất, người lao động được hưởng lợi, đất nước có thêm nguồn lực", ông Mạc Quốc Anh chia sẻ.
Trong khi đó, ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Sông Kôn, Tp. Đà Nẵng cho rằng, ý nghĩa quan trọng nhất của chủ trương đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, là chuyển từ tư duy chủ yếu quản lý, giới hạn sang chủ động phát huy nguồn lực của đội ngũ đảng viên phục vụ phát triển đất nước.
Mỗi đảng viên có năng lực, kinh nghiệm và điều kiện khác nhau; nếu được phát huy đúng hướng, những nguồn lực đó có thể tạo thêm việc làm, thúc đẩy sản xuất và mang lại lợi ích cho cộng đồng.
Đối với miền núi như Sông Kôn, chủ trương này càng có ý nghĩa trong việc khuyến khích những người có năng lực mạnh dạn đầu tư, tìm hướng sản xuất, kinh doanh phù hợp với lợi thế địa phương, qua đó tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Chia sẻ từ kinh nghiệm thực tiễn địa phương với Người Đưa Tin, ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm, cho biết xã miền núi Sông Kôn, thành phố Đà Nẵng có gần 2.260 hộ với gần 9 ngàn người, trong đó, đồng bào dân tộc Cơ Tu chiếm hơn 90% dân số.
Điển hình tại thôn A Ting, xã Sông Kôn, đảng viên là người truyền đạt chủ trương và trực tiếp "cầm tay chỉ việc" giúp dân làm kinh tế.
Theo đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm, vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên phải được thể hiện bằng hành động và kết quả cụ thể, không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, vận động. Đảng viên phải chủ động tìm cách làm hiệu quả, mạnh dạn đổi mới sản xuất, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn người dân cùng phát triển.
"Thực tiễn tại thôn A Ting cho thấy, khi đảng viên trực tiếp hướng dẫn, cùng người dân phát triển kinh tế thì sức thuyết phục sẽ cao hơn. Người dân không chỉ nghe mà còn được quan sát, học hỏi và áp dụng vào gia đình mình. Với địa bàn miền núi như Sông Kôn, nơi người dân còn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, kỹ thuật và thị trường, vai trò này càng quan trọng", đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm nêu thực tế tại địa phương.
Theo đại biểu, đảng viên không chỉ làm tốt kinh tế gia đình mình mà còn phải có trách nhiệm giúp cộng đồng cùng tiến bộ. "Nêu gương không chỉ là bản thân làm tốt, mà còn phải biết dẫn dắt, lan tỏa cách làm hay để nhiều người cùng phát triển. Đó cũng là cách củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng từ những việc làm thiết thực ở cơ sở", Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Sông Kôn cho hay.
"Không đánh đổi kỷ luật, đạo đức và lợi ích chung để phục vụ lợi ích riêng"
Song đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm cho rằng, khuyến khích không có nghĩa là không có giới hạn. Việc tham gia đầu tư, kinh doanh phải tuân thủ quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các điều kiện áp dụng đối với từng nhóm đảng viên.
"Điều cốt lõi là tạo điều kiện để đảng viên làm giàu hợp pháp, chính đáng, đồng thời đóng góp nhiều hơn cho xã hội. Khi nguồn lực được khơi thông và sử dụng đúng hướng, tinh thần dám nghĩ, dám làm sẽ trở thành động lực thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội", đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm cho hay.

ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm (Ảnh: Hữu Thắng).
Cũng theo ông, khuyến khích đảng viên phát triển kinh tế và giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương của Đảng phải đi đôi với nhau. Đảng viên có quyền phát huy năng lực, đầu tư, kinh doanh bằng nguồn lực hợp pháp, nhưng phải giữ vững đạo đức, trách nhiệm nêu gương và ý thức phục vụ nhân dân.
Ranh giới phải được xác định rõ bằng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Đảng viên phải kinh doanh lành mạnh, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, tuyệt đối không lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc quan hệ công tác để tạo lợi thế bất chính, trục lợi cho bản thân hay người có liên quan. Đặc biệt, phải nhận diện và kiểm soát thực chất xung đột lợi ích, không chỉ căn cứ vào việc ai đứng tên trên giấy tờ.
Ở chiều ngược lại, việc kiểm tra, giám sát cũng phải khách quan, đúng thẩm quyền; không mặc nhiên coi kinh doanh hợp pháp là tiêu cực hoặc tự đặt thêm rào cản ngoài quy định.
"Nguyên tắc rất rõ: khuyến khích làm giàu chính đáng, nhưng không đánh đổi kỷ luật, đạo đức và lợi ích chung để phục vụ lợi ích riêng. Giữ vững nguyên tắc đó thì phát triển kinh tế không làm giảm vai trò tiên phong, gương mẫu mà còn giúp đảng viên thể hiện vai trò ấy thiết thực hơn", ông nói.
Từ thực tiễn Đà Nẵng và chủ trương mới của Trung ương, đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm kỳ vọng chủ trương mới sẽ giúp đảng viên mạnh dạn hơn trong phát huy năng lực, kinh nghiệm và nguồn lực hợp pháp để đầu tư, kinh doanh, làm giàu chính đáng, đóng góp cho xã hội. Điều quan trọng là phải khắc phục tâm lý e ngại, giúp đảng viên hiểu rõ quyền, điều kiện và trách nhiệm của mình.
Với Đà Nẵng, nhất là các địa bàn miền núi như Sông Kôn, đại biểu mong muốn chủ trương này góp phần phát huy nguồn lực tại chỗ, tạo thêm mô hình sản xuất hiệu quả, việc làm và cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.
Để thực hiện hiệu quả, theo đại biểu cần sớm có hướng dẫn thống nhất về quyền, giới hạn tham gia đầu tư, kinh doanh của từng nhóm đảng viên; làm rõ thẩm quyền, thủ tục chấp thuận đối với những trường hợp thuộc diện phải chấp thuận và tiêu chí nhận diện xung đột lợi ích.
Đồng thời, phải phân định rõ trách nhiệm kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi, nhưng cũng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thực hiện đúng quy định.
Đối với cấp cơ sở, cần chủ động tuyên truyền, hướng dẫn, kịp thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc để kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết; không tự đặt thêm điều kiện, thủ tục hạn chế hoạt động kinh doanh hợp pháp.
"Thành công của chủ trương không chỉ nằm ở số lượng đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh mà quan trọng hơn là giá trị tạo ra cho xã hội và sự cải thiện đời sống nhân dân. Khi cơ chế rõ ràng, thực hiện minh bạch và kỷ luật được giữ nghiêm, đảng viên sẽ có điều kiện phát huy năng lực, làm giàu chính đáng và khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu bằng kết quả cụ thể", đại biểu nhấn mạnh.
Tạo môi trường kinh doanh ổn định, dễ dự báo
Nêu giải pháp để đảng viên yên tâm đầu tư, làm giàu chính đáng, ông Mạc Quốc Anh cho rằng, muốn chủ trương trở thành động lực phát triển, phải đồng thời làm rõ giới hạn, bảo vệ quyền kinh doanh hợp pháp và nâng chất lượng tổ chức thực hiện.
Trước hết, cần hướng dẫn thống nhất quyền, điều kiện, giới hạn đầu tư, kinh doanh theo từng nhóm đảng viên. Trung ương đã yêu cầu việc này phải phù hợp địa vị pháp lý, chức trách và nguy cơ xung đột lợi ích. Vì vậy, cần phân biệt người hoạt động trong khu vực tư nhân với người thực thi công vụ; quy định rõ trách nhiệm báo cáo, đầu mối giải đáp và cách xử lý tình huống phát sinh.
Kiểm soát xung đột lợi ích phải đi vào thực chất, xem ai chi phối, ai hưởng lợi, không chỉ nhìn người đứng tên. Nhưng hướng dẫn cũng không được biến thành một tầng xin phép cho những hoạt động hợp pháp. Mục tiêu là giúp người muốn làm đúng biết rõ cách làm, đồng thời ngăn việc sử dụng quyền lực công để tạo lợi thế riêng.
Cùng với đó, cần tạo môi trường kinh doanh ổn định, dễ dự báo; hỗ trợ phải đến được doanh nghiệp nhỏ và vừa; xây dựng tổ chức Đảng phải gắn với hoạt động thực chất của doanh nghiệp.
Phải đánh giá bằng kết quả thời gian, chi phí tuân thủ có giảm không; doanh nghiệp có mạnh dạn đầu tư không; việc làm và thu nhập có cải thiện không.
"Khuyến khích làm giàu chính đáng phải đi cùng môi trường minh bạch, trách nhiệm rõ ràng và cơ hội bình đẳng. Khi đó, khát vọng của doanh nhân mới có thể chuyển thành nguồn lực phát triển đất nước", ông Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.
