Đối thoại Việt Nam - Malaysia: Mở rộng không gian phát triển kinh tế số

Toàn cảnh sự kiện. Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.

Ngày 5/11, Đối thoại Chính sách Malaysia - Việt Nam về Thúc đẩy Kinh tế số (Malaysia - Vietnam Policy Dialogue on Advancing Digital Economy) diễn ra tại Hà Nội, tập trung trao đổi về tình hình phát triển kinh tế số tại Việt Nam và Malaysia, những ưu tiên chính sách của mỗi nước, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác trong phát triển hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), thanh toán số và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp.

Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Đại sứ quán Malaysia tại Việt Nam, Bộ Kỹ thuật số Malaysia và Tập đoàn Phát triển kinh tế số Malaysia (MDEC) đồng tổ chức

Phát biểu khai mạc, Đại sứ Malaysia tại Việt Nam Jamal Sharifuddin Johan cho biết, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang làm thay đổi hoạt động của các nền kinh tế, doanh nghiệp và chính phủ, đồng thời tạo ra những ngành nghề, mô hình kinh doanh mới.

Theo Đại sứ, cả Malaysia và Việt Nam đều xác định chuyển đổi số là một trong những ưu tiên trong chiến lược phát triển quốc gia, hướng tới nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Malaysia có thế mạnh trong phát triển trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và thanh toán số, trong khi Việt Nam ghi nhận sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và các dịch vụ tài chính số.

Từ thực tế trên, Đại sứ Malaysia cho rằng hai nước có thể đẩy mạnh chia sẻ kinh nghiệm, tận dụng thế mạnh của mỗi bên để phát triển kinh tế số hơn nữa, trong đó có kết nối thanh toán qua mã QR xuyên biên giới.

Theo ông, việc hợp tác cần dựa trên sự hiểu biết về năng lực, nhu cầu và thế mạnh của mỗi bên, từ đó xác định những nội dung có thể triển khai trên thực tế. Đại sứ bày tỏ kỳ vọng cuộc đối thoại lần này sẽ tạo tiền đề cho các sáng kiến hợp tác cụ thể, trong đó có khả năng chính thức hóa hợp tác thông qua một bản ghi nhớ (MoU) về kinh tế số giữa hai bên.

Đại sứ Malaysia tại Việt Nam Jamal Sharifuddin Johan phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.

Hướng tới mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% GDP

Tại sự kiện, ông Đào Ngọc Đạt, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng cho phát triển kinh tế.

Theo ông, Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp ít nhất 30% GDP vào năm 2030 và hướng tới 50% GDP vào năm 2045.

Năm 2025, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP Việt Nam đạt khoảng 14,02%, trong đó các ngành công nghiệp công nghệ số cốt lõi đóng góp hơn 60% tổng giá trị kinh tế số.

Sự phát triển của kinh tế số Việt Nam được hỗ trợ bởi thương mại điện tử, thanh toán số, dịch vụ trực tuyến, logistics thông minh và đầu tư vào hạ tầng công nghệ, gồm mạng cáp quang băng rộng, 5G, trung tâm dữ liệu và các nền tảng số dùng chung.

Ông Đạt cũng đánh giá Malaysia có kinh nghiệm trong xây dựng chính sách, phát triển hạ tầng số, trung tâm dữ liệu và thu hút đầu tư công nghệ. Đây là những lĩnh vực Việt Nam có thể trao đổi kinh nghiệm, mở rộng hợp tác trong thời gian tới.

Ông Đào Ngọc Đạt, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ. Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.

Trong khi đó, dẫn số liệu tại Malaysia, bà Datin Noraisha Akma Ismail, đại diện Bộ Kỹ thuật số Malaysia, cho biết công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) cùng thương mại điện tử đóng góp 23,5% GDP nước này trong năm 2025.

Malaysia đã đạt tỷ lệ 97,1% hộ gia đình có kết nối Internet và 98,3% cá nhân sử dụng Internet. Tỷ lệ phủ sóng 5G tại các khu vực dân cư tăng từ dưới 4% năm 2021 lên hơn 82% vào tháng 8/2025.

Tuy nhiên, Malaysia vẫn phải giải quyết khoảng cách tiếp cận Internet giữa khu vực thành thị và nông thôn, đồng thời nâng cao kỹ năng số, bảo đảm an toàn dữ liệu và khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Theo chiến lược Malaysia Kỹ thuật số 2030 (MD2030), nước này đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% GDP, tạo 500.000 việc làm có giá trị cao và đưa tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình lên 95% vào năm 2030.

Đề xuất hợp tác về hạ tầng số, AI và thanh toán xuyên biên giới

Từ những ưu tiên phát triển của hai quốc gia về kinh tế số, ông Đào Ngọc Đạt đề xuất 4 lĩnh vực hợp tác trọng tâm giữa Việt Nam và Malaysia.

Thứ nhất là hạ tầng số và trung tâm dữ liệu bền vững, trong đó hai bên có thể trao đổi kinh nghiệm về quy hoạch, phát triển trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng, điện toán đám mây, hạ tầng điện toán AI, kết nối cáp quang biển quốc tế và mạng băng rộng.

Thứ hai là trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số đáng tin cậy. Hai nước có thể chia sẻ kinh nghiệm về quản trị AI, xây dựng khung pháp lý, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp hợp tác nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các ứng dụng công nghệ mới.

Thứ ba là niềm tin số và kết nối thanh toán xuyên biên giới, tập trung vào khả năng liên thông thanh toán bán lẻ bằng mã QR giữa hai quốc gia, bảo đảm an toàn giao dịch và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Thứ tư là phát triển kỹ năng số và nâng cao năng suất doanh nghiệp, thông qua các chương trình đào tạo nhân lực công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) chuyển đổi số, kết nối cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ hai nước.

Ngoài tiềm năng hợp tác song phương Việt Nam - Malaysia, ở cấp độ khu vực, các đại biểu tham dự cuộc Đối thoại chính sách tại Hà Nội cũng đề cập đến Hiệp định Khung Kinh tế Số ASEAN (DEFA) và Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2030, hướng tới tăng khả năng kết nối, thúc đẩy thương mại số và xây dựng thị trường số chung trong ASEAN.

Việc mở rộng hợp tác song phương về kinh tế số không chỉ tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia mà còn góp phần vào quá trình hội nhập kinh tế số của khu vực.