Đồng bộ dữ liệu – bước chuyển thực chất trong cải cách hành chính

Cán bộ xã Yên Trường hướng dẫn người dân khai thác dữ liệu số trong giải quyết thủ tục hành chính.

Dữ liệu thông – thủ tục gọn

Tại xã Yên Trường, việc kết nối cơ sở dữ liệu dân cư, hộ tịch, đất đai với hệ thống dữ liệu quốc gia đã làm thay đổi rõ rệt quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Nếu như trước đây, mỗi bộ hồ sơ đòi hỏi nhiều loại giấy tờ, thậm chí phải đi lại bổ sung do thiếu hoặc sai thông tin, thì nay phần lớn dữ liệu đã được số hóa, cán bộ chỉ cần tra cứu trên hệ thống để xử lý.

Nhờ đó, thời gian tiếp nhận và giải quyết hồ sơ được rút ngắn, nhiều thủ tục được giải quyết ngay trong ngày, giảm đáng kể chi phí và công sức cho người dân.

Ông Lê Anh Luật, xã Yên Trường chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần làm thủ tục phải chuẩn bị nhiều giấy tờ, có khi thiếu lại phải đi về bổ sung. Bây giờ phần lớn thông tin đã có trên hệ thống, cán bộ tra cứu là xử lý được ngay. Người dân cũng yên tâm hơn, không còn lo thiếu giấy tờ như trước".

Không chỉ riêng Yên Trường, việc kết nối và khai thác dữ liệu đang được triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh. Đến nay, 100% dịch vụ công trực tuyến đủ điều kiện đã được cung cấp; tại nhiều địa phương, tỷ lệ hồ sơ xử lý trực tuyến đạt trên 90%. Riêng tháng 2/2026, toàn tỉnh tiếp nhận 97.479 hồ sơ, trong đó 96.071 hồ sơ trực tuyến, đạt 98,56%. Việc tái sử dụng dữ liệu số hóa phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp người dân không phải kê khai lại thông tin trong những lần thực hiện thủ tục tiếp theo.

Bà Lê Thị Chinh, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Định Tân cho biết: “Khi dữ liệu đã được số hóa đầy đủ, hệ thống sẽ tự động hiển thị lại thông tin của công dân trong các lần giao dịch sau. Nhờ đó, người dân không phải khai lại từ đầu, cán bộ cũng giảm nhiều thao tác kiểm tra, đối chiếu, nên thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn rõ rệt”.

Dữ liệu có – khai thác chưa đều

Song song với dữ liệu dân cư, Thanh Hóa đang đẩy mạnh xây dựng và kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Hiện tỉnh triển khai 12 cơ sở dữ liệu trọng yếu, nhiều lĩnh vực đã có kết quả bước đầu.

Trong đó, lĩnh vực đất đai đã đồng bộ hơn 1,1 triệu thửa, đạt gần 76%. Dữ liệu bảo hiểm xã hội được xác thực với cơ sở dữ liệu dân cư đối với hơn 3,13 triệu người, đạt 99,87%. Công tác làm sạch dữ liệu ở các lĩnh vực hộ tịch, lý lịch tư pháp, an sinh xã hội... tiếp tục được triển khai, từng bước nâng cao chất lượng dữ liệu.

Người dân được hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thiệu Hóa.

Tuy nhiên, việc khai thác dữ liệu giữa các hệ thống vẫn chưa thực sự đồng đều. Ở một số địa phương, hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế; tiến độ số hóa chưa đồng bộ; dữ liệu chưa được chuẩn hóa đầy đủ, ảnh hưởng đến hiệu quả kết nối và sử dụng. Thực tế tại cơ sở cho thấy, những “điểm nghẽn” này tác động trực tiếp đến quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Ông Lê Văn Hai, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thiệu Hóa cho biết: “Thời gian đầu, dữ liệu giữa các hệ thống chưa đồng bộ nên việc tra cứu, xử lý hồ sơ còn mất thời gian, có lúc phải kiểm tra lại thủ công. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, cán bộ đã chủ động cập nhật, hoàn thiện dữ liệu, nên đến nay cơ bản đã thông suốt hơn”.

Siết kỷ cương – tăng tốc đồng bộ

Trước những tồn tại trên, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Công văn số 4504/UBND-HCC ngày 16/3/2026, yêu cầu các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính.

Quan điểm được xác định rõ: không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu; từng bước xóa bỏ cơ chế “xin – cho”, nâng cao chất lượng phục vụ. Tỉnh đặt mục tiêu trong năm 2026: 100% thủ tục hành chính nội bộ được xử lý trên môi trường điện tử; 100% thông tin của doanh nghiệp chỉ cung cấp một lần; 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình. Cùng với đó, các đơn vị được yêu cầu đẩy mạnh số hóa hồ sơ, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu, bảo đảm kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Thanh Hóa giải quyết thủ tục cho người dân trên môi trường số.

Ông Nguyễn Văn Tuyên, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh đã được kết nối với 23 phần mềm của các bộ, ngành Trung ương, góp phần xử lý hồ sơ nhanh hơn, chính xác và minh bạch hơn. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc tiến độ từng đơn vị, đồng thời hướng dẫn các địa phương hoàn thiện dữ liệu để bảo đảm việc kết nối, khai thác thông suốt, hiệu quả”.

Thực tế cho thấy, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu số hóa của Thanh Hóa hiện đạt 93,46%, đứng đầu cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số theo hướng hiện đại, minh bạch và phục vụ.

Dữ liệu không còn là “kho lưu trữ”, mà đang trở thành công cụ vận hành của nền hành chính. Và khi “mỗi thông tin chỉ khai một lần”, “mỗi hồ sơ xử lý trên một hệ thống”, thì hiệu quả cải cách không chỉ đo bằng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, mà được đo bằng sự thuận tiện, hài lòng của người dân – nhanh hơn, rõ hơn và thực chất hơn.

Hồng Tư