Đồng thuận thúc đẩy giảm natri, phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ

Các bên cùng ký kết tuyên bố. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Ngày 31/10, Hội Đột quỵ Việt Nam, Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam, Hội Người giáo dục bệnh đái tháo đường Việt Nam và Hội Dinh dưỡng Việt Nam đã ký Tuyên bố đồng thuận về giảm natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ.

Tuyên bố được ký kết trong khuôn khổ tọa đàm do Viện Dinh dưỡng chủ trì với nội dung “Một số khuyến nghị chính sách và tuyên bố đồng thuận về giảm tiêu thụ natri để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ”, thuộc Hội nghị Đột quỵ Toàn quốc năm 2026.

Theo Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm do Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phối hợp thực hiện gần đây nhất cho thấy, lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt Nam là khoảng 8,1 gam/người/ngày, gần gấp đôi mức dưới 5 gam/ngày mà WHO khuyến nghị. Tỷ lệ người trưởng thành tăng huyết áp tại Việt Nam là 26,2%. Ăn nhiều natri làm tăng huyết áp, qua đó làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt là nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Các hội chuyên ngành nhấn mạnh giảm natri là biện pháp dự phòng bệnh không lây nhiễm hiệu quả với chi phí hợp lý. Cùng với đó, chính sách giảm muối cần phối hợp với bảo đảm i-ốt trong muối thực phẩm, nhằm đồng thời giảm nguy cơ bệnh tim mạch và phòng chống các rối loạn do thiếu i-ốt. Giảm lượng muối ăn không có nghĩa là từ bỏ muối i-ốt; cần dùng ít muối hơn nhưng ưu tiên muối có bổ sung i-ốt khi sử dụng.

Phó giáo sư Trần Thanh Dương - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Phó giáo sư Trần Thanh Dương - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế), nhấn mạnh Natri trong bữa ăn của người Việt phần lớn đến từ muối, nước mắm, bột canh và thực phẩm chế biến sẵn. Giảm tiêu thụ natri bằng cách giảm muối và gia vị mặn là một trong những giải pháp có hiệu quả cao để phòng ngừa tăng huyết áp, đột quỵ và các bệnh tim mạch. Viện Dinh dưỡng sẽ tiếp tục cung cấp bằng chứng khoa học và hỗ trợ kỹ thuật nhằm thúc đẩy các giải pháp giảm natri phù hợp với bối cảnh của Việt Nam.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Giáo sư Lê Danh Tuyên - Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam cho biết một chế độ ăn đa dạng và lành mạnh, hạn chế muối, chất béo chuyển hóa, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có đường sẽ giúp giảm đáng kể các nguy cơ về sức khỏe. Bên cạnh đó, muối giảm natri bổ sung kali là một giải pháp có chi phí hợp lý và có thể được cân nhắc trong các chiến lược giảm tiêu thụ natri ở cộng đồng đối với những người phù hợp.

Giai đoạn 2026-2027, Bộ Y tế đang chủ trì sửa đổi Luật An toàn Thực phẩm. Trong bối cảnh dự thảo Luật đang được lấy ý kiến, các chuyên gia cho rằng cần xem xét việc đưa nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì vào luật như một quy định bắt buộc, nhằm hỗ trợ người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm lành mạnh hơn, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp cải tiến thành phần sản phẩm.

Giáo sư Bruce Neal, Viện Nghiên cứu Sức khỏe Toàn cầu George (Australia). (Ảnh: PV/Vietnam+)

Giáo sư Bruce Neal, Viện Nghiên cứu Sức khỏe Toàn cầu George (Australia) chia sẻ: “Nhiều bằng chứng khoa học đã khẳng định rằng việc chuyển từ muối ăn thông thường sang muối giảm natri bổ sung kali là một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giảm huyết áp, giảm nguy cơ đột quỵ và tử vong sớm. Khi người dân có thể dễ dàng tiếp cận sản phẩm này với chi phí hợp lý, đồng thời được hướng dẫn về cách sử dụng an toàn, Việt Nam sẽ tránh được rất nhiều ca tử vong không đáng có.”

Chia sẻ về kinh nghiệm từ phía Trung Quốc trong việc thúc đẩy giảm tiêu thụ natri và ghi nhãn cảnh báo mặt trước bao bì thực phẩm, Tiến sỹ Ge Zeng - Giám đốc Chương trình Sức khoẻ Tim mạch thuộc Văn phòng đại diện tổ chức Vital Strategies (Mỹ) tại Tế Nam cho biết, năm 2015, Trung Quốc đã ban hành tiêu chuẩn bắt buộc thống nhất về muối ăn, trong đó bao gồm định nghĩa về muối giảm natri. Tiêu chuẩn này có cập nhật về thành phần của muối giảm natri so với tiêu chuẩn đã ban hành trước đó vào năm 1994.

Sự kiện có sự hỗ trợ đồng hành của Chính phủ Australia thông qua chương trình Australian Aid, Viện Nghiên cứu Sức khỏe Toàn cầu George và Chính phủ Ireland, với sự phối hợp của FHI 360/Alive & Thrive./.