Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội vào chặng nước rút

Chốt mốc trình Quốc hội

Tinh thần khẩn trương là điều có thể nhận thấy rõ trong Công văn số 11190/BTC-KHTC do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh ký gửi UBND tỉnh Ninh Bình, UBND tỉnh Thái Nguyên và Ban quản lý dự án Thăng Long về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đối với dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội (dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô).

Cụ thể, UBND tỉnh Ninh Bình được đề nghị khẩn trương nghiên cứu, bổ sung các phân tích về hiệu quả kinh tế - xã hội của phương án xây dựng cầu cạn đi trên cao, trong đó làm rõ sự khác biệt giữa phương án đi thấp và đi cao, tác động đến tiếng ồn, cảnh quan, không gian đô thị, chi phí vòng đời và khả năng phát triển đô thị hai bên tuyến.

Phối cảnh dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.

Với tỉnh Thái Nguyên, Bộ Xây dựng đề nghị phối hợp làm rõ hiệu quả kinh tế - xã hội của phương án điều chỉnh hướng tuyến theo quy hoạch mới, chứng minh lợi ích tăng thêm so với chi phí phát sinh cũng như tác động đối với việc khai thác các tài sản hạ tầng hiện hữu.

Ban quản lý dự án Thăng Long và đơn vị tư vấn được giao tiếp tục rà soát, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính; phối hợp với các địa phương hoàn thiện hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án.

Để bảo đảm tiến độ hoàn thiện hồ sơ, Bộ Xây dựng cũng đề nghị UBND hai tỉnh Ninh Bình và Thái Nguyên gửi báo cáo về Bộ trước ngày 23/7/2026 để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

Trước đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Kết luận số 117/KL-UBTVQH16 về việc cho ý kiến đối với chủ trương đầu tư dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô trên cơ sở Tờ trình số 400/TTr-CP ngày 13/7/2026 của Chính phủ.

Điểm đáng chú ý nhất tại Kết luận số 117/KL-UBTVQH16 là Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất chủ trương đầu tư dự án, đánh giá việc triển khai tuyến Vành đai 5 sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông quốc gia, tăng cường liên kết vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho Thủ đô Hà Nội cũng như các địa phương trong Vùng Thủ đô.

Tuy nhiên, để bảo đảm chất lượng hồ sơ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung quan trọng tại Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án.

Trong đó, Chính phủ được yêu cầu làm rõ hơn sự cần thiết và hiệu quả đầu tư của dự án, nhất là hiệu quả kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công; đồng thời rà soát phạm vi, hướng tuyến, quy mô, phương án phân kỳ đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, tổng mức đầu tư và khả năng cân đối ngân sách.

Trên cơ sở đó, Chính phủ có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô để gửi đại biểu Quốc hội chậm nhất vào ngày 25/7/2026, chuẩn bị trình Quốc hội khóa XVI xem xét tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vào tháng 8/2026.

Nguồn: Bộ Xây dựng. Đồ họa: Phương Anh

Nhiều nội dung cần giải trình, làm rõ

Trong Báo cáo thẩm tra sơ bộ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô , Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ nhiều nội dung quan trọng trước khi trình Quốc hội.

Cụ thể, cơ quan thẩm tra yêu cầu giải trình việc phạm vi đầu tư của dự án lên tới 349 km, trong khi Quy hoạch mạng lưới đường bộ xác định chiều dài tuyến chỉ khoảng 272 km; đánh giá kỹ hiệu quả phương án điều chỉnh hướng tuyến qua tỉnh Thái Nguyên cũng như so sánh toàn diện phương án đi cao, đi thấp tại tỉnh Ninh Bình và các đoạn qua khu đô thị, khu công nghiệp.

Về nguồn vốn, cơ quan thẩm tra cho rằng, với tổng mức đầu tư khoảng 288.268 tỷ đồng, sử dụng hoàn toàn vốn đầu tư công, Chính phủ cần làm rõ hơn cơ cấu nguồn vốn, khả năng cân đối của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và lộ trình bố trí vốn.

Theo ông Lương Văn Long - Phó Giám đốc Ban quản lý dự án Thăng Long, đơn vị lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án, để đáp ứng tiến độ rất gấp do Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề ra, Ban quản lý đang yêu cầu đơn vị tư vấn huy động tối đa nhân lực để tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý, tập trung hoàn thiện các nội dung quan trọng như tổng mức đầu tư, phương án huy động vốn và phương án đầu tư của dự án.

Ngay trong tuần này, Ban quản lý dự án Thăng Long đã trình Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền Đề án chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đồng thời với quá trình hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án.

Ban quản lý dự án Thăng Long cho biết đã nghiên cứu cả hai phương án đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP) và đầu tư công đối với tuyến Vành đai 5. Tuy nhiên, kết quả tính toán sơ bộ cho thấy, phương án tài chính đối với hình thức PPP cho công trình chưa bảo đảm tính khả thi.

“Để góp phần giảm chi phí logistics, thu hút đầu tư và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, trước mắt, đề xuất đầu tư dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô theo hình thức đầu tư công, tổ chức thu phí sau khi hoàn thành. Trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ tiếp tục nghiên cứu khả năng đầu tư theo phương thức PPP” - lãnh đạo Ban quản lý dự án Thăng Long thông tin.