Đưa xe điện vào chung cư ở Hà Nội: Vướng từ chỗ đỗ đến trạm sạc

Sáng 23/10, Toạ đàm “Chuyển đổi phương tiện xanh: Gỡ nút thắt hạ tầng cho chung cư Hà Nội”  do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với UBND phường Cầu Giấy tổ chức đã ghi nhận nhiều ý kiến thảo luận từ góc độ chính sách đến thực tiễn quản lý, sinh hoạt của cư dân.

Toạ đàm được Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với UBND phường Cầu Giấy tổ chức vào sáng 23/10. Ảnh: Hoàng Hiệp

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cho rằng, bảo vệ môi trường, kiểm soát ô nhiễm không khí và phát triển đô thị xanh, bền vững là những vấn đề thiết thực đối với Thủ đô. Chuyển đổi phương tiện giao thông theo hướng xanh, giảm phát thải là yêu cầu quan trọng, song để thực hiện hiệu quả, Hà Nội cần phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, phù hợp và bảo đảm an toàn.

"Đối với các khu chung cư, việc bố trí nơi để xe, điểm sạc và đổi pin, khả năng đáp ứng của hệ thống điện, kinh phí đầu tư, vận hành và trách nhiệm của các bên đang đặt ra nhiều vấn đề cần tháo gỡ. Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn liên quan đến cơ chế phối hợp, công tác quản lý và sự đồng thuận của cư dân", ông Lợi nói, đồng thời nhấn mạnh cần có sự trao đổi thẳng thắn, nhận diện đúng khó khăn để đề xuất giải pháp và lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Hạ tầng sạc tại chung cư còn nhiều vướng mắc

Theo số liệu được Sở Xây dựng công bố, Hà Nội hiện có 2.313 vị trí trạm sạc, 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Tuy nhiên, số liệu trên phạm vi toàn thành phố chưa phản ánh đầy đủ khả năng tiếp cận hạ tầng của người dân ngay tại nơi sinh sống.

Tại các khu chung cư, việc chuyển đổi phương tiện xanh đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể: Bố trí chỗ để xe điện ở đâu, lắp đặt điểm sạc và đổi pin như thế nào, hệ thống điện hiện hữu có đáp ứng được nhu cầu hay không, kinh phí đầu tư và vận hành do ai chi trả, trách nhiệm bảo đảm an toàn thuộc về bên nào.

Đối với chung cư hiện hữu, những hạn chế về diện tích tầng hầm, thiết kế công trình và hệ thống điện có thể khiến việc bổ sung hạ tầng sạc gặp khó khăn. Trong khi đó, phương án triển khai còn liên quan đến tài sản chung, quyền lợi của cư dân và trách nhiệm của ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành.

Đối với chung cư hiện hữu, những hạn chế về diện tích tầng hầm, thiết kế công trình và hệ thống điện có thể khiến việc bổ sung hạ tầng sạc gặp khó khăn. Ảnh: Thế Bằng

Theo các chuyên gia, phát triển hạ tầng phục vụ xe điện không đơn thuần là lắp đặt thêm trụ sạc. Mỗi công trình cần được rà soát điều kiện thực tế, đánh giá khả năng đáp ứng của hệ thống điện, lựa chọn vị trí phù hợp và xây dựng phương án vận hành, xử lý sự cố nhằm bảo đảm an toàn.

Từ thực tế quản lý tại chung cư, ông Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị tòa nhà Skyline (KĐT Văn Quán, Hà Đông) cho biết, hạ tầng hiện hữu đang chịu áp lực khi số lượng xe điện tăng nhanh, trong khi thiết kế ban đầu của công trình chưa tính đến nhu cầu sử dụng loại phương tiện này.

Dẫn số liệu thực tế từ chung cư đang quản lý, ông Điệp cho biết riêng với xe máy điện, cuối năm 2024 tòa nhà có khoảng 30 chiếc nhưng đến nay đã tăng lên trên 100 chiếc. Số lượng phương tiện tăng hơn 3 lần sau 2 năm kéo theo nhu cầu bố trí chỗ đỗ và sạc điện lớn hơn, trong khi diện tích và hạ tầng hiện có khó mở rộng, dẫn đến những xung đột trong quá trình quản lý, sử dụng.

"Thực tế việc bố trí khu vực riêng cho xe điện, tránh để lẫn lộn với các phương tiện khác, đã là một bài toán khó. Trong khi đó, phương án bố trí điểm sạc cũng phát sinh nhiều bất cập", ông Phạm Xuân Điệp chia sẻ.

Theo ông Điệp, trước khi có hướng dẫn mới, tòa nhà đã phải chuyển khu vực sạc xe điện từ tầng hầm lên mặt đất. Tuy nhiên, vị trí mới không có mái che, việc kiểm soát lượng điện tiêu thụ và người ra vào còn khó khăn. Đồng thời thường xuyên xảy ra tình trạng mất xe máy điện của cư dân khi đang sạc, cho thấy yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn cần được tính đến cùng với việc phát triển hạ tầng.

Từ thực tế này, ông Điệp cho rằng những vướng mắc, bất cập không chỉ nằm ở trạm sạc mà quan trọng hơn chính là ở hạ tầng giao thông tĩnh, đặc biệt là diện tích dành cho chỗ đỗ xe tại các khu chung cư.

Gỡ nút thắt như thế nào?

Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam cho rằng, ô nhiễm môi trường, đặc biệt là bụi xây dựng và ô nhiễm không khí, đang là những vấn đề lớn của Hà Nội. Trong đó, phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, trong đó xe máy xăng cũng đóng góp vào tình trạng ô nhiễm bụi mịn PM2.5.

Theo ông Tùng, Hà Nội cần triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy giao thông xanh, trong đó có giảm phương tiện cá nhân và tăng cường giao thông công cộng.

"Chuyển đổi xanh không đơn thuần là thay thế từng chiếc xe xăng bằng một chiếc xe điện, mà cần hướng tới thay đổi phương thức đi lại, khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn", ông Tùng chia sẻ.

Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng cho rằng, bên cạnh việc phát triển hạ tầng phục vụ xe điện, thành phố cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận điểm sạc, rút ngắn thời gian sạc và tạo thuận lợi cho người sử dụng. Đối với các khu chung cư, yêu cầu bảo đảm an toàn điện, phòng cháy chữa cháy và bố trí chỗ để xe bám sát theo các văn bản hướng dẫn là những vấn đề thực tế cần được giải quyết trước khi mở rộng hạ tầng sạc.

Các chuyên gia, nhà quản lý chia sẻ và đóng góp ý kiến tại toạ đàm. Ảnh: Hoàng Hiệp

Ông Nguyễn Tuyển, Phó trưởng Phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội thông tin, thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy giao thông xanh, trong đó trọng tâm là phát triển vận tải công cộng, giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Trong đó, Hà Nội đang đẩy nhanh các dự án đường sắt đô thị, thực hiện lộ trình chuyển đổi phương tiện xe buýt, taxi sang sử dụng năng lượng sạch.

Theo ông Tuyển, đến năm 2030, toàn bộ xe buýt của Hà Nội dự kiến chuyển sang sử dụng điện. Tính đến năm 2026, tỷ lệ xe buýt điện đã vượt 47% và dự kiến nâng lên 60% vào cuối năm nay; tỷ lệ taxi chuyển đổi sang phương tiện xanh hiện cũng đạt khoảng 60%, vượt kế hoạch đề ra.

Riêng với hạ tầng xe điện tại chung cư, ông Tuyển cho rằng Thông tư 31/2026/TT-BXD đã quy định rõ hơn trách nhiệm của các bên liên quan, từ cơ quan chuyên môn đến ban quản trị chung cư, trong việc rà soát, tổ chức thực hiện các yêu cầu kỹ thuật hệ thống điện, phòng cháy chữa cháy, lối thoát hiểm và thoát nạn cần được xem xét đồng bộ. Đồng thời cần có sự phối hợp từ các hãng xe, nhà cung cấp trạm sạc trong việc quy hoạch, đưa ra phương án bố trí khu vực để xe. 

Tuy nhiên, để quy định đi vào thực tế, cần có sự hướng dẫn thống nhất giữa các sở, ngành, giúp các chung cư hiểu đúng yêu cầu và triển khai phù hợp với điều kiện của từng công trình, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện xanh, vừa bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.

Các chuyên gia cũng cho rằng, việc tháo gỡ những vướng mắc về hạ tầng tại chung cư không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện xanh mà còn góp phần bảo đảm an toàn, tạo điều kiện để quá trình chuyển đổi giao thông xanh tại Hà Nội diễn ra nhanh và phù hợp với thực tế hơn.

Các ý kiến đóng góp xin gửi phản hồi dưới bài viết hoặc gửi về email: otoxemay@vietnamnet.vn. Xin cảm ơn!