Đức bầu cử nghị viện bang: Đảng AfD thân Nga dẫn đầu cách biệt, giành chiến thắng lịch sử tại Saxony-Anhalt

Ông Ulrich Siegmund, lãnh đạo đảng AfD tại bang Saxony-Anhalt, phát biểu tại Magdeburg, Đức vào ngày 5/9. (Nguồn: Getty Images)

Báo Politico đưa tin, theo kết quả được cơ quan bầu cử bang công bố, AfD giành 43,8% số phiếu, tăng 23 điểm phần trăm so với cuộc bầu cử năm 2021, qua đó giành 39 trong tổng số 83 ghế tại nghị viện bang. Đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz về thứ hai với 17,2% số phiếu, giảm gần 20 điểm phần trăm so với năm 2021.

Với 39 ghế, AfD vẫn thiếu 3 ghế để đạt 42 ghế cần thiết cho thế đa số tuyệt đối. Điều này đồng nghĩa đảng cực hữu chưa thể tự thành lập chính quyền bang và sẽ phải tìm kiếm sự ủng hộ từ các lực lượng chính trị khác nếu muốn đưa ứng cử viên Ulrich Siegmund, lãnh đạo AfD tại Saxony-Anhalt, lên vị trí Thủ hiến.

Dù vậy, kết quả trên đã mở ra khả năng AfD lần đầu tiên tham gia lãnh đạo một chính quyền bang. Các đảng chính thống lâu nay duy trì “tường lửa” chính trị nhằm ngăn hợp tác với AfD.

Đảng Liên minh Sahra Wagenknecht (BSW), một lực lượng dân túy cánh tả, giành 5,3% số phiếu và có khả năng trở thành một trong những yếu tố quyết định trong quá trình thành lập chính quyền mới.

Lãnh đạo AfD ngay lập tức coi kết quả là một “thắng lợi lịch sử” và cho rằng cử tri đã trao cho đảng “một nhiệm vụ rất rõ ràng là thành lập chính quyền”. Tuy nhiên, các đảng khác vẫn chưa cho thấy sẵn sàng phá bỏ nguyên tắc không hợp tác với AfD.

Ứng cử viên của AfD tại Saxony-Anhalt, ông Ulrich Siegmund, tuyên bố kết quả là thông điệp trực tiếp gửi tới chính quyền liên bang tại Berlin. Trong khi đó, Thủ tướng Merz và CDU phải đối mặt với thất bại nghiêm trọng tại bang mà đảng này đã lãnh đạo trong 24 năm qua.

Kết quả cũng là một đòn giáng mạnh vào vị thế của CDU trên toàn quốc. Tỷ lệ ủng hộ dành cho đảng này giảm từ 37,1% năm 2021 xuống còn 17,2%, trong khi AfD tăng hơn gấp đôi so với mức 20,8% cách đây 5 năm.

Cuộc bầu cử có tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu lên tới 77,8%, tăng 17,5 điểm phần trăm so với năm 2021. Kết quả cho thấy AfD đã tận dụng được sự bất mãn của cử tri tại một trong những bang có thu nhập bình quân thấp nhất nước Đức, nơi các vấn đề về giá cả, chi phí năng lượng và triển vọng kinh tế là những mối quan tâm lớn.

AfD chủ trương siết chặt chính sách nhập cư, thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với Nga và thay đổi một số chính sách xã hội, giáo dục. Chi nhánh AfD tại Saxony-Anhalt đã bị cơ quan tình báo nội địa của bang xếp vào diện tổ chức cực đoan cánh hữu.

Chiến thắng tại Saxony-Anhalt diễn ra trong bối cảnh AfD đang gia tăng ảnh hưởng tại các bang miền Đông Đức. Cuộc bầu cử cũng được theo dõi sát sao trên toàn quốc do có thể tác động tới cuộc tranh luận về khả năng AfD tham gia chính quyền ở cấp bang và xa hơn là vị thế của đảng này trong chính trường Đức.

Tuy nhiên, AfD vẫn phải vượt qua rào cản lớn để chuyển thắng lợi bầu cử thành quyền lực chính trị. Việc các đảng khác có tiếp tục duy trì “tường lửa” và từ chối hợp tác với AfD hay không sẽ là yếu tố quyết định cấu trúc chính quyền mới tại Saxony-Anhalt.

Cuộc bầu cử tiếp theo đáng chú ý tại miền Đông Đức sẽ diễn ra ở bang Mecklenburg-Western Pomerania vào ngày 20/9, trong khi thủ đô Berlin cũng tổ chức bầu cử cùng ngày. Kết quả tại Saxony-Anhalt vì thế được xem là phép thử quan trọng đối với đà gia tăng ảnh hưởng của AfD tại khu vực miền Đông Đức.