Giải bài toán việc làm bền vững cho người trẻ Sa Pa

Lào Cai

Đưa cơ hội việc làm về tận tổ dân phố

Thị trường du lịch - dịch vụ phục hồi và phát triển mạnh mẽ đang trở thành "đòn bẩy" quan trọng tạo việc làm cho lao động tại chỗ ở Sa Pa. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2026, địa phương đã đón hơn 3,8 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 24.000 tỷ đồng. Từ đà tăng trưởng này, hàng loạt dịch vụ phụ trợ phát triển, mở ra dư địa tuyển dụng dồi dào cho người dân ngay trên chính quê hương mình.

Du lịch - dịch vụ phát triển đang tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho lao động tại Sa Pa. Ảnh: Đức Toàn

Thực tế ghi nhận, gần 70% lao động tại các doanh nghiệp dịch vụ du lịch ở Sa Pa là người địa phương, trong đó trên 40% là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Tuy nhiên, nhóm lao động chưa qua đào tạo, hộ nghèo, cận nghèo hoặc những người vốn chỉ quen làm nông nghiệp, lao động tự do vẫn gặp không ít rào cản khi tìm kiếm công việc bền vững.

Hiện nay, phường Sa Pa có trên 23.000 nhân khẩu (bao gồm thường trú và tạm trú), trong đó đồng bào DTTS chiếm 48,8%. Theo kết quả rà soát cuối năm 2025, toàn phường có 209 hộ nghèo (192 hộ DTTS) và 239 hộ cận nghèo (232 hộ DTTS). Bước sang năm 2026, lao động thuộc các hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo và người DTTS tiếp tục là nhóm đối tượng được ưu tiên hàng đầu trong các chương trình đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và chính sách giảm nghèo của địa phương.

Từ tháng 8/2026, phường Sa Pa triển khai Tiểu dự án 3 – Hỗ trợ việc làm bền vững (thuộc Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững). Thay vì thụ động chờ người dân tìm đến các phiên giao dịch việc làm, địa phương chủ động rà soát nhu cầu học nghề, tìm việc ngay từ cấp tổ dân phố để kết nối trực tiếp với doanh nghiệp và cơ sở đào tạo.

Người dân tham gia hội nghị tuyên truyền, tư vấn và cung cấp thông tin về thị trường lao động, việc làm do phường Sa Pa tổ chức

Song song đó, các hội nghị tư vấn việc làm được đưa về tận vùng đông đồng bào DTTS. Tại đây, người lao động được cập nhật đầy đủ thông tin về thị trường lao động trong và ngoài tỉnh, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, các khóa đào tạo nghề cũng như chương trình xuất khẩu lao động theo hợp đồng.

Thông tin tuyển dụng còn được lồng ghép vào các cuộc họp tổ dân phố, sinh hoạt đoàn thể nhằm tiếp cận nhóm lao động tự do. Các tổ dân phố không chỉ nắm bắt quân số trong độ tuổi lao động mà còn rà soát chi tiết người thất nghiệp, nhu cầu học nghề để hoàn thiện dữ liệu kết nối phù hợp.

Ông Đặng Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Sa Pa nhấn mạnh: “Sa Pa có thị trường việc làm khá lớn từ du lịch, dịch vụ đến các nghề truyền thống, nhưng khả năng tiếp cận của từng nhóm lao động lại khác nhau. Với đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là hộ nghèo hoặc chưa qua đào tạo, chính quyền phải nắm sát họ cần học gì, muốn làm gì để tư vấn, kết nối đúng địa chỉ. Mục tiêu cuối cùng là sau đào tạo, người dân phải tìm được việc và có thu nhập sống được với nghề”.

Bên cạnh việc tư vấn trực tiếp, địa phương yêu cầu liên tục cập nhật nhu cầu tuyển dụng, các mô hình kinh tế hiệu quả và gương chuyển đổi nghề thành công để phổ biến sâu rộng trong cộng đồng, đảm bảo việc kết nối lao động diễn ra thường xuyên, liên tục thay vì chỉ mang tính chiến dịch.

Mở lối tương lai, đẩy lùi nguy cơ tảo hôn

Tạo việc làm và thu nhập ổn định không chỉ giải quyết bài toán kinh tế, mà còn là "chìa khóa" quan trọng để giải quyết các vấn đề xã hội nhạy cảm ở vùng đồng bào ĐTTS, đặc biệt là tình trạng tảo hôn.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, phường Sa Pa không ghi nhận trường hợp tảo hôn mới và không phát sinh hôn nhân cận huyết thống. Tuy nhiên, 8 tháng đầu năm vẫn ghi nhận 13 trường hợp phụ nữ dưới 18 tuổi sinh con. Qua rà soát, lực lượng chức năng đã phát hiện 7 trường hợp có nguy cơ tảo hôn (5 trường hợp tại TDP Sa Pả, 1 tại TDP Suối Hồ, 1 tại TDP Sín Chải) và kịp thời vận động, can thiệp thành công.

Để ngăn chặn từ gốc, các trường học trên địa bàn đẩy mạnh tuyên truyền quy định về độ tuổi kết hôn, sức khỏe sinh sản và hệ lụy của việc lập gia đình sớm thông qua hình thức trực quan như tranh vẽ, tiểu phẩm sát với đời sống người Mông, Dao. Nội dung tuyên truyền được thể hiện song ngữ (tiếng Việt và tiếng dân tộc), huy động sự tham gia của cả phụ huynh thay vì chỉ gói gọn trong nhà trường.

Học sinh tại Sa Pa tham gia Hội thi tìm hiểu, tuyên truyền pháp luật về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Năm 2026, Sa Pa đặt mục tiêu giảm ít nhất 20% số phụ nữ DTTS dưới 18 tuổi sinh con so với năm 2025. Mô hình phối hợp giữa tổ dân phố, gia đình, nhà trường và cơ quan chuyên môn được duy trì chặt chẽ để chủ động ngăn chặn ngay từ khi xuất hiện nguy cơ, tránh tình trạng "sự đã rồi" mới vận động.

Nói về mối liên hệ giữa việc làm và phòng chống tảo hôn, ông Đặng Việt Dũng chia sẻ thêm: “Chúng tôi xác định phải giải quyết đồng bộ nhiều khâu: từ hỗ trợ thanh niên học văn hóa, học nghề, có việc làm ổn định đến tuyên truyền về sức khỏe sinh sản, hôn nhân và gia đình. Khi người trẻ có tri thức, có nghề nghiệp và tự chủ về kinh tế, các em sẽ có đủ bản lĩnh và điều kiện để tự quyết định, lựa chọn tương lai tươi sáng cho chính mình”.

Việc gắn đào tạo nghề, tạo việc làm với phòng chống tảo hôn được kỳ vọng sẽ giúp phường Sa Pa đạt mục tiêu giảm ít nhất 20% số phụ nữ DTTS dưới 18 tuổi sinh con trong năm 2026. Đây cũng là giải pháp căn cơ để địa phương vừa nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, vừa đảm bảo an sinh xã hội từ gốc.