Giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân lực ngành xây dựng

Thực tế tại nhiều công trường cho thấy, cơ hội việc làm rộng mở nhưng doanh nghiệp (DN) không dễ tìm được người làm phù hợp. Tình trạng thiếu hụt nhân sự diễn ra ở cả đội ngũ kỹ sư, chuyên gia trình độ cao, đến lực lượng lao động trực tiếp như: lái xe, lái máy, trắc địa, công nhân kỹ thuật. Đặc biệt, các dự án xa trung tâm, đòi hỏi người lao động thường xuyên di chuyển, sẽ gặp khó khăn hơn trong tuyển dụng và giữ chân nhân sự.

Tại Tọa đàm bàn về thiếu hụt nhân lực ngành xây dựng vừa được tổ chức, đại diện một Ban Quản lý dự án của Bộ Xây dựng cho rằng khó khăn về nguồn nhân lực trong lĩnh vực xây dựng công trình giao thông đã tồn tại nhiều năm, xuất phát từ nhiều nguyên nhân, cả về sức hút của ngành, cơ cấu đào tạo, chính sách đãi ngộ lẫn yêu cầu đổi mới công nghệ. Sự thiếu hụt không chỉ nằm ở đội ngũ chuyên gia có trình độ tiến sĩ, thạc sĩ hay kỹ sư, mà còn xuất hiện ở cả lực lượng lao động trực tiếp. Đơn giá nhân công trong định mức của ngành giao thông còn chưa cao so với chi phí thực tế để thu hút người làm. Điều kiện ăn ở, sinh hoạt của người lao động tại hiện trường, nhất là ở những dự án thuộc vùng sâu, vùng xa, còn nhiều thiếu thốn. Các yếu tố về tiền lương, chế độ đãi ngộ cũng tác động trực tiếp đến khả năng thu hút, giữ chân.

Đồng tình nhận định này, đại diện một DN cho biết, áp lực về nhân sự cũng gia tăng với nhiều DN. Như với Cty này, từ năm 2025 đến nay, nhu cầu nhân lực tăng gần gấp ba lần, nhưng nhiều sinh viên sau tốt nghiệp không muốn làm việc tại các dự án xa các đô thị lớn như: Hà Nội, TP HCM...

Từ góc độ hoạch định chiến lược, đại diện Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam cho rằng, một hạn chế kéo dài là chưa chủ động xây dựng chiến lược phát triển nhân lực dài hạn dựa trên dự báo khoa học. Từng có giai đoạn ngành cầu đường tại một số trường đại học tuyển sinh rất ít. Khi nhu cầu đầu tư tăng mạnh, việc nhanh chóng bổ sung kỹ sư đủ năng lực giải quyết các vấn đề phức tạp về kết cấu, vật liệu và công nghệ là không dễ dàng.

Bên cạnh nâng cao chất lượng đào tạo, cần cải thiện môi trường làm việc, thu nhập, chế độ đãi ngộ. Người lao động ngành xây dựng, giao thông thường phải xa nhà, sinh hoạt trong điều kiện khó khăn, nếu thu nhập chưa tương xứng, sẽ khó cạnh tranh với các lĩnh vực khác. Ngoài ra, DN cũng cần chủ động đào tạo đội ngũ hiện có, phối hợp nhà trường tạo nguồn nhân lực. Khi cơ quan quản lý, nhà trường, DN phối hợp nhịp nhàng dự báo đúng nhu cầu, đào tạo đúng chuyên môn, cải thiện điều kiện làm việc, tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp; ngành xây dựng, giao thông sẽ có đội ngũ đủ về số lượng, chất lượng, đáp ứng yêu cầu phục vụ xã hội.