Giảm áp lực cho doanh nghiệp, tạo động lực cho sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự phiên thảo luận tại Tổ 2

Chiều 21/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp; Nội dung về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị; Việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tham dự phiên thảo luận tại Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh.

Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang điều hành phiên thảo luận

Đề nghị mở rộng giảm thuế tới doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết liên quan đến chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, các đại biểu Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh ghi nhận nỗ lực của Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội trong việc trình Quốc hội xem xét, quyết định dự thảo Nghị quyết này. Trong bối cảnh thời gian rất gấp, Chính phủ đã “chạy đua với thời gian” để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng khẩn trương tiến hành thẩm tra. Quốc hội đã biểu quyết bổ sung nội dung vào chương trình kỳ họp để có thời gian thảo luận về chính sách tiếp tục giảm thuế, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân bày tỏ đồng tình với chủ trương tiếp tục hỗ trợ người dân và doanh nghiệp bởi tình hình thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều khó khăn, bất định, diễn biến khó lường; xung đột địa chính trị, chi phí logistics, năng lượng, xăng dầu vẫn có xu hướng gia tăng, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

Theo đại biểu, thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ như giảm thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường và các chính sách về thuế trong một số lĩnh vực. Chính phủ cũng đã thực hiện gia hạn thời hạn nộp thuế, tiền thuê đất với quy mô ước khoảng 125.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Những chính sách này đã góp phần quan trọng hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo chuyển biến tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho biết chưa hoàn toàn đồng thuận với phương án chỉ áp dụng một mức giảm 30% và đề nghị nâng mức hỗ trợ. Theo đại biểu, tình hình thu ngân sách nhà nước vẫn tích cực. Thu ngân sách trong 7 tháng đạt khoảng 1,935 triệu tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ, tương đương tăng thêm khoảng 250.000 tỷ đồng. Trong khi đó, theo báo cáo của Chính phủ, tổng số giảm thu khi thực hiện chính sách dự kiến khoảng 6.700 tỷ đồng, trong đó năm 2026 khoảng 3.200 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.500 tỷ đồng.

Từ những số liệu trên, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, có thể cân nhắc dành thêm nguồn lực để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, nhất là trong giai đoạn cần tiếp tục thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế.

Toàn cảnh phiên họp Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh

Đại biểu cũng đề nghị mở rộng đối tượng áp dụng, không chỉ cho doanh nghiệp siêu nhỏ, tức doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng, mà nên áp dụng cả với doanh nghiệp nhỏ.

"Doanh nghiệp nhỏ cũng đang chịu nhiều tác động từ chi phí đầu vào và sức ép của thị trường. Vì vậy, chính sách nên bao phủ cả nhóm doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 50 tỷ đồng ở một số lĩnh vực và dưới 100 tỷ đồng đối với lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Nếu nguồn lực cho phép, có thể mở rộng chính sách tới cả doanh nghiệp vừa”, đại biểu Trần Hoàng Ngân nói.

Có thể thiết kế 3 mức giảm thuế

Để bảo đảm chính sách vừa có trọng tâm, vừa mở rộng phạm vi hỗ trợ, đại biểu Trần Hoàng Ngân gợi ý phương án phân tầng theo quy mô doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể được giảm 30% số thuế phải nộp; doanh nghiệp nhỏ giảm 20% và doanh nghiệp vừa giảm 10%.

Đại biểu cho rằng, cách thiết kế này sẽ giúp chính sách bao phủ rộng hơn khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn còn nhiều khó khăn. “Có như vậy chúng ta mới tiếp sức được cho doanh nghiệp trong bối cảnh rất cần thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế”, đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu cũng đề nghị khi xem xét chính sách đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần đặc biệt quan tâm đến vai trò của khu vực này trong tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội. Theo đại biểu, đây là yếu tố cần được đặt ở vị trí quan trọng khi cân nhắc chính sách, thay vì chỉ nhìn vào số thu ngân sách từ khu vực hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Xây dựng phương thức quản lý thuế đơn giản, minh bạch và dễ thực hiện

ĐBQH Nguyễn Văn Thân cho rằng, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh là vấn đề cần được xử lý thận trọng nhưng cũng phải quyết liệt, nhất là trong bối cảnh đang đổi mới phương thức quản lý thuế và khuyến khích các hộ kinh doanh đủ điều kiện chuyển đổi, phát triển thành doanh nghiệp.

ĐBQH Nguyễn Văn Thân (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

Theo đại biểu, phần lớn hộ kinh doanh hiện nay có quy mô nhỏ nhưng giữ vai trò quan trọng đối với thị trường, tạo việc làm và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, việc điều chỉnh chính sách cần được tính toán kỹ, tránh để các yêu cầu mới trở thành áp lực khiến hộ kinh doanh thu hẹp hoặc ngừng hoạt động.

Qua thực tế, đại biểu Nguyễn Văn Thân nhận định điều nhiều hộ kinh doanh lo ngại hiện nay không hẳn chỉ là số tiền thuế phải nộp mà còn là các thủ tục đi kèm khi chuyển đổi phương thức quản lý. Các yêu cầu về hóa đơn, chứng từ, sổ sách, kế toán hay việc xác định chi phí có thể trở thành gánh nặng đối với những hộ kinh doanh nhỏ, nhất là các hộ bán hàng nhỏ lẻ.

“Có khi người ta sợ thủ tục, sợ chi phí tuân thủ còn hơn cả số thuế phải nộp. Điều quan trọng là phải xây dựng phương thức quản lý thuế đơn giản, minh bạch và dễ thực hiện. Người thuộc diện chịu thuế phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, nhưng cách xác định và kê khai thuế không nên quá phức tạp".

Nhấn mạnh như vậy, đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng cho biết qua nhiều cuộc trao đổi với chuyên gia và các cơ quan liên quan, một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm là cách thức xác định thu nhập chịu thuế đối với hộ kinh doanh.

Theo đó, có thể nghiên cứu phương án xác định doanh thu, đồng thời cho phép khấu trừ chi phí theo một phương thức đơn giản, phù hợp với đặc thù của hộ kinh doanh. Không nên áp dụng cứng nhắc những yêu cầu về hóa đơn, chứng từ và kế toán tương tự doanh nghiệp lớn đối với các hộ có quy mô rất nhỏ.

“Không thể yêu cầu một hộ kinh doanh nhỏ phải xác định, chứng minh từng khoản chi phí, từng hóa đơn theo một quy trình quá phức tạp. Chính sách phải được thiết kế để người dân có thể thực hiện được”, đại biểu nhấn mạnh.

ĐBQH Đỗ Đức Hiển (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

ĐBQH Lê Ngọc Sơn (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

Cần hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi

Đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng đề nghị chính sách phải phân loại rõ các nhóm đối tượng.

Đối với những hộ đã chuyển thành doanh nghiệp, việc tổ chức kế toán và thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn bởi hiện nay đã có hệ thống doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán, phần mềm và các công cụ hỗ trợ.

Trong khi đó, nhóm gặp nhiều khó khăn nhất là hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Đây cũng là những đối tượng cần được Nhà nước hỗ trợ nhiều hơn trong quá trình chuyển đổi phương thức quản lý.

Theo đại biểu, về lâu dài cần khuyến khích hộ kinh doanh lớn lên, chuyển đổi thành doanh nghiệp, song quá trình này phải có lộ trình và cơ chế hỗ trợ phù hợp, tránh để người dân e ngại việc mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh chỉ vì những yêu cầu về thủ tục. “Nếu thiết kế được cơ chế quản lý thuế đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện thì chính sách sẽ nhận được sự đồng thuận rất lớn từ người dân và hộ kinh doanh”, đại biểu nhận định.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, các chính sách hỗ trợ về thuế vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, triển khai phù hợp. Nếu được Quốc hội thông qua, các chính sách này sẽ góp phần giảm áp lực cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp, tạo thêm động lực cho sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.