Giữ chân nhân tài: Không thể chậm trễ trước nguy cơ 'chảy máu chất xám'

08/04/2026 11:15

report Đầu tư mạo hiểm cho khoa học: Không liều, không có đột phá

GS David Trần - ĐH Massachusetts, Boston, Mỹ, đồng thời Phụ trách Chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu Cao cấp về Toán; Phó Chủ tịch Hội đồng Viện công nghệ và kinh tế số, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, sau khi sang Mỹ học tiến sĩ từ năm 1997 và có gần ba thập kỷ làm việc.

GS David Trần

Khoảng 5 năm trở lại đây, ông bắt đầu trở về Việt Nam nhiều hơn để tham gia giảng dạy, kết nối học thuật và đóng góp vào các chương trình phát triển khoa học - công nghệ trong nước với mong muốn mang năng lượng mới, tư duy mới và những trải nghiệm học thuật tích lũy được ở nước ngoài trở về chia sẻ với đồng nghiệp, với người trẻ Việt Nam, đúng vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn bứt phá về khoa học công nghệ.

GS David Trần cho biết quyết định trở về của ông không xuất phát từ những lời mời gọi hay chính sách trải thảm đỏ, mà bắt đầu từ chính mong muốn nội tại. Khát vọng cá nhân ấy gặp đúng thời điểm Việt Nam đang cần những lực lượng khoa học, công nghệ chất lượng cao để tạo đột phá.

Theo ông, các trường đại học Mỹ nhìn việc tuyển dụng giáo sư như một khoản đầu tư mạo hiểm, họ không áp KPI cứng nhắc, không tạo sức ép hành chính nặng nề, mà đặt niềm tin vào danh dự học thuật và năng lực tự thân của nhà khoa học.

Từ trải nghiệm ấy, GS David Trần cho rằng, điều Việt Nam cần làm để thu hút và giữ chân nhân tài khoa học không chỉ là câu chuyện thu nhập mà cần tạo ra một môi trường, không gian cởi mở và được trao niềm tin, cơ hội. Chúng ta cần coi việc đầu tư cho các nhà khoa học là một trong những khoản đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia. Có thể không phải ai cũng đạt kỳ vọng, nhưng chỉ cần một vài người tạo ra những đóng góp đủ lớn để đưa Việt Nam ghi dấu trên bản đồ khoa học thế giới, đó đã là thành công rất đáng giá.

08/04/2026 10:48

report Định vị Việt Nam trên bản đồ nhân lực bán dẫn

Trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực toàn cầu ngày càng gay gắt, câu hỏi “định vị” Việt Nam để thu hút và giữ chân người tài, đặc biệt trong ngành công nghiệp bán dẫn, đang trở nên cấp thiết.

ThS. Tân Anh, Phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Tài chính) cho biết thị trường bán dẫn toàn cầu đang tăng trưởng rất nhanh, với tốc độ kép khoảng 14%/năm trong hai thập kỷ qua và dự kiến đạt quy mô 1.000 tỷ USD vào năm 2030. Đi cùng với đó là nhu cầu hơn 1 triệu lao động trên toàn cầu, mở ra cơ hội lớn cho các quốc gia tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

ThS. Tân Anh, Phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Tài chính)

Việt Nam có cơ hội rõ rệt nhờ lực lượng kỹ sư công nghệ đông đảo, nền tảng điện tử tốt và các quan hệ đối tác chiến lược với nhiều quốc gia có ngành bán dẫn phát triển. Chúng ta đã tạo được niềm tin với các tập đoàn lớn.

Tuy nhiên, trước những hạn chế như năng lực đào tạo đại học, thiếu chuyên gia đầu ngành; Đầu tư hạ tầng, phòng thí nghiệm và hỗ trợ tài chính cho người học còn là thách thức; Liên kết giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp chưa đủ chặt chẽ… thì việc “định vị” Việt Nam trên bản đồ nhân lực bán dẫn toàn cầu, cần triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược. Trọng tâm là Chương trình 1017, với mục tiêu đến năm 2030 đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên, trong đó có 15.000 kỹ sư thiết kế, 35.000 kỹ sư sản xuất, đóng gói, kiểm thử và khoảng 5.000 nhân sự chuyên sâu về AI phục vụ ngành.

Đây không chỉ là câu chuyện của riêng ngành giáo dục mà cần sự vào cuộc của tất cả bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Nhà nước cần ưu tiên đầu tư phòng thí nghiệm, có chính sách tín dụng ưu đãi, học bổng; địa phương phải chuẩn bị hạ tầng; còn doanh nghiệp phải tham gia sâu vào đào tạo, đặt hàng nhân lực.

Bên cạnh đó, việc phát triển hệ sinh thái đào tạo cũng đang được thúc đẩy, với hơn 30 cơ sở đào tạo chuyên ngành, hàng chục phòng thí nghiệm và mạng lưới hơn 100 chuyên gia người Việt trên toàn cầu. Tuy vậy, yếu tố quyết định vẫn là chất lượng và tính kết nối.

Muốn hấp dẫn người tài, Việt Nam không chỉ cần cơ hội việc làm mà phải tạo được môi trường phát triển dài hạn, nơi nhân lực có thể học tập, nghiên cứu và tham gia vào những dự án có giá trị toàn cầu

Những định hướng này cho thấy, để nắm bắt “cơ hội vàng” của ngành bán dẫn, Việt Nam cần một chiến lược tổng thể, trong đó đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả nhân lực chất lượng cao là trụ cột then chốt.

08/04/2026 10:40

report Giáo dục phổ thông vẫn nghiêng về thi cử

Từ góc nhìn phổ thông, phát hiện tài năng chưa phải nút thắt lớn nhất. Hệ thống giáo dục phổ thông hiện nay vẫn nghiêng về thi cử, chọn ra một nhóm học sinh giỏi theo cùng một khuôn mẫu, trong khi nhiều dạng tài năng khác như nghệ thuật, lãnh đạo, sáng tạo chưa được nhận diện đầy đủ. Học sinh bị cuốn vào các kỳ thi, chạy theo huy chương, dẫn đến giỏi giải bài nhưng hạn chế trong tư duy độc lập và khả năng xử lý vấn đề thực tế.

Một điểm nghẽn khác là sự thiếu liên thông trong lộ trình phát triển. Không ít học sinh rất xuất sắc ở bậc THPT, nhưng khi lên đại học lại không phát huy được năng lực do thiếu định hướng dài hạn và sự dẫn dắt liên tục. Chương trình đào tạo vẫn mang tính đại trà, chưa có lộ trình riêng cho các trường hợp đặc biệt. Bên cạnh đó là rào cản tâm lý: môi trường giáo dục chưa khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận sai, khiến nhiều học sinh e dè, không dám bộc lộ hết khả năng.

Bà Nguyễn Thị Nhiếp, Hiệu trưởng Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội

08/04/2026 10:36

report Điểm nghẽn lớn nhất trong đào tạo và sử dụng nhân tài

Điểm nghẽn trước hết nằm ở tư duy. Đào tạo tài năng không thể bị bó hẹp trong khoa học công nghệ hay đổi mới sáng tạo, mà cần được nhìn như một quá trình phát triển toàn diện. Cách tiếp cận hiện nay vẫn thiên về STEM, điều đó phù hợp với yêu cầu trước mắt, nhưng về dài hạn cần mở rộng sang các lĩnh vực khác để hình thành những con người đa năng, có khả năng thích ứng và dẫn dắt. Tư duy tổng quát, liên ngành, theo bà Thìn, phải trở thành nền tảng nếu muốn nói đến đào tạo tài năng một cách đúng nghĩa.

TS Nguyễn Thị Thìn, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao

08/04/2026 10:33

report Hành trình phát triển nhân tài Việt không dừng lại ở việc 'giỏi chuyên môn'

Trong hơn một thập kỷ hoạt động tại Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển của Samsung tại Việt Nam, bài toán nhân lực chất lượng cao luôn là ưu tiên hàng đầu. Thực tế tuyển dụng cho thấy, sinh viên Việt Nam – đặc biệt nhóm tốt nghiệp loại giỏi – sở hữu nhiều lợi thế đáng ghi nhận, nhưng vẫn tồn tại những khoảng trống cần lấp đầy để đáp ứng yêu cầu toàn cầu.

Điểm mạnh nổi bật nhất của sinh viên Việt là năng lực tự học. Khi được giao bài toán, nhiều bạn có thể chủ động tìm tòi, nghiên cứu và đưa ra hướng giải quyết mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hướng dẫn. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong môi trường R&D, nơi đòi hỏi tư duy độc lập và khả năng thích nghi nhanh với công nghệ mới.

TS Đỗ Đức Dũng, Giám đốc bộ phận giải pháp phần mềm Sam Sung R&D Center Việt Nam

Bên cạnh đó, trình độ ngoại ngữ – nhất là trong khối STEM – đã có sự cải thiện rõ rệt. Sinh viên ngày nay có thể tiếp cận tài liệu chuyên ngành quốc tế, mở rộng kiến thức vượt ra ngoài giáo trình.

Tuy nhiên, theo đánh giá từ phía doanh nghiệp, những lợi thế này vẫn chưa đủ để tạo nên “nhân tài toàn cầu”. Khoảng thiếu lớn nhất nằm ở năng lực nghiên cứu chuyên sâu và trình độ học thuật cao hơn.

Samsung không chỉ cần cử nhân giỏi, mà còn cần đội ngũ thạc sĩ, tiến sĩ có khả năng dẫn dắt các dự án công nghệ phức tạp. Thực tế cho thấy nhiều người Việt học tập ở nước ngoài chưa sẵn sàng trở về, tạo ra khoảng trống nhân lực chất lượng cao trong nước.

Ngoài ra, kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế cũng là điểm cần cải thiện. Khả năng giao tiếp, hiểu biết văn hóa đa quốc gia và tư duy toàn cầu vẫn chưa thực sự đồng đều. Trong bối cảnh các dự án R&D thường xuyên kết nối với nhiều quốc gia, đây là yêu cầu không thể thiếu.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, hành trình phát triển nhân tài Việt không dừng lại ở việc “giỏi chuyên môn”. Đó còn là quá trình nâng chuẩn toàn diện – từ nghiên cứu, ngoại ngữ đến tư duy toàn cầu – để sinh viên Việt có thể bước vào sân chơi lớn với vai trò chủ động và cạnh tranh.

08/04/2026 10:30

report Cá thể hóa đào tạo: “Chìa khóa” nuôi dưỡng nhân lực chuẩn quốc tế

Bà Võ Hồng Hạnh - Giám đốc, Ban Quan hệ Đối tác và Hợp tác Doanh nghiệp, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), cho rằng việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao theo chuẩn quốc tế tại Việt Nam cần bắt đầu từ một mô hình đào tạo bảo đảm chất lượng đồng bộ, từ đầu vào, chương trình học đến chuẩn đầu ra.

Theo đại diện BUV, hiện nay, mô hình đào tạo của nhà trường được triển khai trên ba cấp độ chất lượng. Trước hết là tuân thủ khung quản lý và các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam trong hoạt động giảng dạy và đồng hành cùng người học. Ở cấp độ thứ hai, BUV đáp ứng các yêu cầu kiểm định của giáo dục đại học Anh Quốc, nhằm bảo đảm sinh viên học tập tại Việt Nam vẫn được tiếp cận chất lượng đào tạo tương đương với môi trường du học quốc tế. Ở cấp độ thứ ba, nhà trường theo đuổi các chuẩn kiểm định toàn cầu, trong đó có hệ thống đánh giá QS.

Bà Võ Hồng Hạnh - Giám đốc, Ban Quan hệ Đối tác và Hợp tác Doanh nghiệp, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV)

Không dừng ở kiến thức chuyên môn, bà Hạnh nhấn mạnh yêu cầu đào tạo sinh viên theo hướng toàn diện hơn, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của thị trường lao động. Qua làm việc với doanh nghiệp, nhà trường nhận thấy nhà tuyển dụng hiện không chỉ tìm kiếm những ứng viên giỏi chuyên môn mà còn đặc biệt coi trọng kỹ năng và thái độ làm việc. Trong bối cảnh đó, mô hình phát triển người học phải đặt đồng thời ba yếu tố: kiến thức, kỹ năng và thái độ. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, kỹ năng và thái độ còn là nền tảng để người trẻ thích nghi và phát triển bền vững trong môi trường làm việc hiện đại.

Từ thực tế ấy, BUV chú trọng thiết kế các chương trình phát triển năng lực cá nhân cho sinh viên, song song với chương trình học thuật. Nhà trường cũng duy trì hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp để đưa yếu tố thực tiễn vào giảng đường, từ chia sẻ kinh nghiệm, cố vấn chuyên môn đến tham gia xây dựng học phần, chương trình đào tạo.

Ở góc độ phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, đại diện BUV cho rằng cơ chế thu hút người học giỏi cần đủ rộng để nhận diện tài năng ở nhiều lĩnh vực khác nhau, không chỉ trong học thuật mà còn ở khoa học, nghệ thuật hay thể thao. Các chương trình học bổng tài năng vì thế được xem là một trong những công cụ quan trọng để tuyển chọn và khuyến khích sinh viên có tiềm năng.

Tuy nhiên, theo bà, khâu tuyển chọn mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là phải có chiến lược nuôi dưỡng nhân tài trong suốt quá trình học tập, thông qua các chương trình hỗ trợ mang tính cá thể hóa, giúp sinh viên nhận diện đúng năng lực, xác định đúng lộ trình và được định hướng vào những vị trí phù hợp sau tốt nghiệp.

08/04/2026 10:26

report Khoa học xã hội nhân văn: “Trụ cột mềm” cho phát triển bền vững

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG Hà Nội cho rằng, trong làn sóng ưu tiên các ngành STEM, khoa học xã hội và nhân văn (KHXH&NV) đang đứng trước yêu cầu tái định vị vai trò. Không còn là lĩnh vực “đi sau”, KHXH&NV được nhìn nhận như nền tảng tạo chiều sâu và tính bền vững cho phát triển.

Theo PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, nếu khoa học – công nghệ giúp xã hội đi nhanh, thì KHXH&NV giúp xã hội đi xa và đi đúng hướng. Đây là lĩnh vực cung cấp hệ giá trị, chuẩn mực và tầm nhìn – những yếu tố ngày càng quan trọng trong bối cảnh thế giới số và trí tuệ nhân tạo làm gia tăng các vấn đề về văn hóa, bản sắc và quản trị con người.

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG Hà Nội

Một điểm nhấn trong đào tạo hiện nay là chuyển từ tiếp cận đơn ngành sang liên ngành. Nhân lực KHXH&NV không chỉ giỏi lý thuyết, mà phải có năng lực kiến tạo, kết nối xã hội, làm chủ truyền thông và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG Hà Nội, chiến lược đào tạo nhân tài được triển khai theo hướng cá thể hóa và ươm mầm sớm. Từ bậc THPT với mô hình chuyên KHXH&NV, đến đại học với các quỹ hỗ trợ khoa học cơ bản và học bổng thường niên, nhà trường từng bước xây dựng hệ sinh thái phát triển “tài năng xã hội”.

Đặc biệt, việc tăng cường năng lực số và hợp tác quốc tế – tiêu biểu như chương trình hợp tác với Meta – đang mở ra không gian mới để sinh viên tiếp cận tri thức hiện đại.

Trong cách tiếp cận này, KHXH&NV và khoa học – công nghệ không tách rời mà đồng kiến tạo, tạo nên những con người có khả năng dẫn dắt xã hội. Đó cũng là con đường để phát triển bền vững – nơi tăng trưởng không chỉ đo bằng tốc độ, mà còn bằng chiều sâu và hạnh phúc con người.

08/04/2026 10:18

report "Điểm nghẽn" trong việc phát hiện và "ươm mầm" sinh viên tài năng ở bậc đại học

Nói về "điểm nghẽn" trong việc phát hiện và "ươm mầm" sinh viên tài năng ở bậc đại học hiện nay, PGS. TS Nguyễn Phong Điền cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở tốc độ thay đổi của công nghệ, đặc biệt là AI, đang vượt xa nhịp điều chỉnh của hệ thống đào tạo. Nhà trường xác định hai khâu then chốt cần tập trung là đảm bảo chất lượng đầu vào và đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo. Nếu đầu vào không đủ tốt, rất khó triển khai các chương trình tài năng có chiều sâu; ngược lại, nếu chương trình không cập nhật kịp, sinh viên giỏi cũng khó phát huy hết năng lực.

PGS. TS Nguyễn Phong Điền

Để giải quyết bài toán này, Đại học Bách khoa Hà Nội triển khai đồng thời nhiều giải pháp. Về đội ngũ, giai đoạn 2020–2025 đã thu hút được 13 giảng viên tài năng, chủ yếu là người Việt Nam ở nước ngoài. Giai đoạn 2025–2030, đề án Hust-Talent tiếp tục mở rộng, không giới hạn quốc tịch, với cơ chế đãi ngộ và lộ trình phát triển rõ ràng nhằm giữ chân và phát huy năng lực giảng viên.

Về đào tạo, các chương trình tài năng được tổ chức với quy mô nhỏ, mỗi lớp khoảng 25–30 sinh viên, tuyển chọn qua các kênh như xét tuyển tài năng, thi đánh giá tư duy. Phần lớn sinh viên là học sinh giỏi quốc gia hoặc đến từ các trường chuyên, đảm bảo nền tảng học thuật vững.

Song song, nhà trường đẩy mạnh cá thể hóa lộ trình học tập thông qua việc gắn đào tạo với nghiên cứu và thực tiễn. Sinh viên tham gia trực tiếp vào các dự án trong phòng thí nghiệm, hợp tác doanh nghiệp, giải quyết các bài toán thực tế của sản xuất và xã hội. Hệ thống phòng thí nghiệm được đầu tư như một điều kiện cốt lõi.

Trong kỷ nguyên số, sinh viên tài năng cũng thay đổi cách học, liên tục cập nhật công nghệ mới. Điều này tạo áp lực buộc nhà trường phải liên tục điều chỉnh chương trình, phương pháp giảng dạy để không tụt lại phía sau trong việc nuôi dưỡng nhân tài.

08/04/2026 10:16

report Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, đào tạo tài năng đứng trước áp lực thay đổi toàn diện

Tại phiên thảo luận, trả lời cho câu hỏi: Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh và yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng khắt khe, Đại học Bách khoa Hà Nội đang đổi mới mô hình đào tạo tài năng như thế nào để sinh viên không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có năng lực sáng tạo và hội nhập quốc tế? PGS.TS Nguyễn Phong Điền khẳng định, trong bối cảnh AI phát triển nhanh, đào tạo đại học, đặc biệt là đào tạo tài năng, đứng trước áp lực thay đổi toàn diện.

Ông cho biết, Đại học Bách khoa Hà Nội nhìn nhận bài toán này qua nhiều trụ cột: tuyển sinh đầu vào, nội dung và phương pháp đào tạo, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, hợp tác doanh nghiệp và gắn với các dự án nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, nếu nói trọng tâm, chúng tôi tập trung nhiều nhất vào hai khâu đầu tiên là tuyển sinh và chương trình đào tạo.

PGS.TS Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội

Về tuyển sinh, nhà trường duy trì các kênh tuyển chọn ổn định như xét tuyển tài năng, thi đánh giá tư duy. Với các chương trình đặc thù, mỗi khóa có nhiều chương trình đào tạo khác nhau, trong đó có những ngành như khoa học máy tính thu hút phần lớn thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia hoặc đến từ các trường chuyên. Yêu cầu đầu vào rất cao, nhằm đảm bảo sinh viên có nền tảng học thuật vững và khả năng tiếp cận nhanh với các nội dung nâng cao.

Về chương trình đào tạo, chúng tôi không chỉ dừng ở việc thiết kế môn học mà hướng tới cấu trúc đào tạo mở, gắn với thực tiễn và công nghệ mới. Nội dung liên tục được cập nhật theo sự phát triển của AI và kinh tế số, đồng thời tăng cường học theo dự án, học trong phòng thí nghiệm và hợp tác với doanh nghiệp để sinh viên được làm việc thật ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.

Một điểm quan trọng khác là gắn đào tạo với nghiên cứu. Sinh viên tài năng được tham gia trực tiếp vào các đề tài trong các lab, qua đó hình thành năng lực sáng tạo và giải quyết vấn đề thực tiễn. Song song, nhà trường cũng mở rộng hợp tác quốc tế và không đặt nặng yếu tố quốc tịch trong thu hút giảng viên giai đoạn tới, nhằm tạo môi trường học thuật đa dạng.

Thực tế cho thấy cách tiếp cận này đang phát huy hiệu quả. Có những cựu sinh viên của Bách khoa đã làm việc tại Thung lũng Silicon và quay trở lại hỗ trợ các chương trình đào tạo trong nước, ví dụ như tham gia hướng dẫn ứng dụng AI cho hàng chục nghìn giáo viên. Điều đó có nghĩa là nếu được đào tạo đúng cách, sinh viên không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có khả năng lan tỏa tri thức và hội nhập quốc tế.

08/04/2026 10:03

Thảo luận tại Hội thảo làm nóng hội trường

08/04/2026 09:48

report Nhân tài thời mới: Không chỉ giỏi sách vở, học sinh phải 'đa trí tuệ'

Theo bà Trần Thùy Dương- Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Hà Nội Amsterdam, khái niệm nhân tài trong nhà trường đang dịch chuyển rõ rệt: từ học sinh thuần túy giỏi môn học sang thế hệ có năng lực đa dạng, được nhìn nhận và nuôi dưỡng theo nhiều hướng khác nhau.

Tại Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, cách nhìn về nhân tài đang thay đổi theo nhịp phát triển của thời đại.

Bà Trần Thùy Dương- Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Hà Nội Amsterdam

Nếu trước đây, học sinh giỏi thường được “đóng khung” trong các môn như Toán, Văn, thì nay, bức tranh đã rộng mở hơn. Một học sinh chuyên Toán không chỉ hướng tới các kỳ thi quốc tế, mà còn có thể tỏa sáng ở những lĩnh vực khác như robot, kỹ thuật, STEM.

Theo bà Trần Thùy Dương, điều quan trọng là thầy cô đã nhìn học sinh bằng “lăng kính mới” – không còn một chuẩn mực duy nhất, mà là sự ghi nhận đa dạng năng lực. Nhờ đó, mỗi học sinh đều có cơ hội được xem là “tài năng” theo cách riêng.

Một điểm nhấn khác trong hành trình nuôi dưỡng nhân tài là hệ sinh thái câu lạc bộ. Đây là nơi học sinh được “cháy” với đam mê, phát triển năng lực mà không bị áp lực điểm số chi phối. Với nhiều thế hệ học sinh, chính hoạt động ngoại khóa mới là dấu ấn sâu đậm nhất khi nhắc về mái trường.

Tuy nhiên, để nuôi dưỡng những “hạt giống tốt”, nhà trường cần nhiều hơn đội ngũ giáo viên giỏi. Cơ sở vật chất, đặc biệt là hệ thống phòng thí nghiệm STEM, đang trở thành yếu tố then chốt trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ.

Trong thời gian tới, nhà trường kỳ vọng tiếp tục nhận được sự đầu tư để hoàn thiện hạ tầng học tập, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện – đúng với tinh thần đào tạo nhân tài trong kỷ nguyên mới.

08/04/2026 09:43

08/04/2026 09:37

report Tạo nguồn nhân lực phát triển công nghệ lõi

TS Đặng Văn Huấn - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học trình bày báo cáo triển khai Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035 và định hướng tới 2045.

Theo TS. Đặng Văn Huấn, hiện nay nguồn nhân lực chất lượng cao, tài năng trong các lĩnh vực công nghệ then chốt (STEM) trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi giữa các quốc gia. Ở Việt Nam, sự thiếu hụt đội ngũ nhân lực STEM có trình độ, kỹ năng đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn công nghệ lớn là rào cản cho việc thu hút đầu tư và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

TS Đặng Văn Huấn - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học

Vì vậy, việc chuẩn bị nguồn nhân lực STEM có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao đáp ứng nhu cầu mở rộng đầu tư phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, trọng tâm là đội ngũ nhân lực tài năng có khả năng tham gia sâu vào công đoạn nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ cao được ưu tiên.

Từ đó, tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia trong thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới, góp phần chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế và phát triển bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Mục tiêu đến năm 2030 và 2035, đề án sẽ tăng nhanh quy mô đào tạo trình độ cao khối ngành STEM, hướng tới tỷ lệ người theo học các ngành STEM đạt 35% ở mỗi trình độ đào tạo, trong đó ít nhất 2,5% thuộc các ngành khoa học cơ bản và 18% thuộc các ngành liên quan tới công nghệ số.

Tính trên tổng quy mô đào tạo khối ngành STEM, số người học các chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ chiếm ít nhất 10% và số người học các chương trình đào tạo tiến sĩ chiếm ít nhất 1%; tỷ lệ nữ giới chiếm ít nhất 20%.

Số người tốt nghiệp các chương trình đào tạo tài năng trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược hàng năm đạt khoảng 5 nghìn kỹ sư, thạc sĩ và 500 tiến sĩ, trong đó ít nhất 20% thuộc các chương trình chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo.

Đây là việc tạo nguồn về mặt lâu dài, không chỉ để đáp ứng nhu cầu nhân lực trước mắt của thị trường lao động, mà quan trọng hơn là hình thành một đội ngũ tinh hoa đủ năng lực làm chủ và phát triển công nghệ lõi, chuyển giao công nghệ, tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

08/04/2026 09:31

08/04/2026 09:28

report Nhân lực chất lượng cao là chìa khóa để hội nhập quốc tế

GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, nhân lực chất lượng cao là chìa khóa để đất nước ta nắm bắt cơ hội và vượt qua các thách thức trong quá trình hội nhập quốc tế.

Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đang chuyển đổi mạnh mẽ sang các lĩnh vực công nghệ cao như công nghệ thông tin, điện tử viễn thông, bán dẫn vi mach, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghệ y sinh học.

GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội

Để đáp ứng yêu cầu phát triển này, chúng ta phải giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao. Chương trình đào tạo kỹ sư và thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực STEM giai đoạn 2025 - 2035 khẳng định chương trình đào tạo tài năng được thiết kế dành cho những người có năng lực học thuật vượt trội, khả năng nghiên cứu khoa học, tư duy sáng tạo; có tiềm năng trở thành chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà đổi mới công nghệ trong lĩnh vực được đào tạo.

Sinh viên tài năng không chỉ là những bạn tốt nghiệp với bằng đỏ, với điểm số cao mà phải biết đem kiến thức, kỹ năng uyên bác của mình vào công việc. Tài năng phải được thể hiện thông qua các giá trị mang lại trong công việc, người tài năng nên phải được đương đầu với các nhiệm vụ với thách thức cao, đi đầu, dẫn dắt.

Bên cạnh đó, vai trò của các trường đại học là vô cùng quan trọng. Các cơ sở giáo dục đại học không chỉ cần đảm bảo chất lượng đào tạo mà còn phải là trung tâm nghiên cứu, đối mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đặc biệt, việc liên kết với doanh nghiệp và quốc tế có vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận những xu hướng công nghệ mới, từ đó chuẩn bị tốt hơn cho thị trường lao động toàn cầu, sẵn sàng đương đầu với mọi thách thức.

Để đạt được điều này, các cơ sở giáo dục cần hiện đại hóa cơ sở vật chất, nâng cấp toàn diện chương trình đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên. Các hoạt động đào tạo cần gắn kết học thuật với thực tiễn, phát triển kỹ năng thực tế ở sinh viên, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong lao động sản xuất của thị trường

Ngoài ra, cải cách cơ chế hoạt động quản trị nhà trường là một yếu tốt quan trọng đề mở ra những bậc tự do mới trong khuôn khổ pháp luật cộng hưởng các điều kiện để thúc đẩy sự phát triển.

Bên cạnh công tác đào tạo, việc khai thác, sử dụng và thiết kế môi trường làm việc để phát huy tối đa tài năng của người lao động là nhiệm vụ quan trọng và quyết định sự phát triển đột phá của tổ chức, doanh nghiệp và đất nước. Các doanh nghiệp cần đầu tư xây dựng môi trường và văn hóa làm việc kiền tạo hơn, đổi mới sáng tạo hơn, tăng cường khả năng chiêm lĩnh thị trường thế giới thông qua giá trị cốt lõi của sản phẩm Make in Vietnam.

08/04/2026 09:21

08/04/2026 09:19

report Nhân tài không chỉ là nguồn lực mà còn là lợi thế cạnh tranh của mỗi quốc gia

Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong nhấn mạnh vai trò quyết định của nhân tài trong cạnh tranh toàn cầu: lợi thế không còn nằm ở tài nguyên mà ở năng lực phát hiện, đào tạo và sử dụng con người.

Trong bối cảnh tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, nhân tài không chỉ là nguồn lực mà còn là lợi thế cạnh tranh cấp thiết của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, thực tiễn đặt ra nhiều câu hỏi: làm sao phát hiện đúng người tài, đào tạo hiệu quả trong môi trường biến động nhanh, và xây dựng cơ chế đủ minh bạch, công bằng để thu hút, giữ chân nhân tài. Đây là những nội dung trọng tâm của hội thảo.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong phát biểu tại Hội thảo

Từ kinh nghiệm đồng hành cùng thanh niên, đặc biệt qua Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu, Báo Tiền Phong cho rằng Việt Nam không thiếu nhân tài. Vấn đề nằm ở cơ chế phát hiện kịp thời, hệ thống đào tạo phù hợp và chính sách sử dụng xứng đáng. Nhân tài cần được trao cơ hội, đặt đúng vị trí và tạo điều kiện phát huy năng lực.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và kinh tế tri thức đang định hình lại cấu trúc xã hội, khái niệm tài năng cũng thay đổi, mở rộng sang những cá nhân có tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng, tinh thần dấn thân và khát vọng cống hiến. Điều này đòi hỏi hệ thống giáo dục phải đổi mới, tổ chức sử dụng nhân lực linh hoạt hơn và xã hội tạo môi trường khuyến khích sáng tạo, chấp nhận khác biệt.

Hội thảo được kỳ vọng sẽ đưa ra các giải pháp thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo và trọng dụng nhân tài. Báo Tiền Phong cam kết tiếp tục lan tỏa mô hình tốt, kết nối nguồn lực để phát triển tài năng trẻ.

08/04/2026 09:18

08/04/2026 09:05

report Nhân tài không xuất hiện ngẫu nhiên mà cần phát hiện, chăm lo

GS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho rằng, muốn phát triển nhanh và bền vững, Việt Nam phải trở thành quốc gia có chính sách đồng bộ phát hiện, bồi dưỡng, sử dụng và giữ chân được người tài. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới, chúng ta cần có nguồn nhân lực chất lượng cao; đội ngũ nhân tài khoa học là hạt nhân phát triển.

Thời gian qua, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đã có những chuyển biến về quy mô đào tạo các ngành STEM; đóng góp trực tiếp cho các ngành công nghệ kỹ thuật, công nghệ then chốt. Năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177 nghìn sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200 nghìn.

GS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT)

Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bản dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp. Cả nước có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này. Chúng ta đã có 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18,4 nghìn sinh viên nhập học.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu hệ thống và chưa liên tục.Liên kết giữa đào tạo – nghiên cứu – sử dụng còn lỏng lẻo.

Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao. Hiện tượng “chảy máu chất xám” và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng thế hệ mới,...

Hội thảo tập trung nội dung như: Xây dựng hệ thống phát hiện và nuôi dưỡng nhân tài sớm, liên thông. Nhân tài không xuất hiện ngẫu nhiên mà cần được phát hiện từ sớm, được chăm lo, vun trồng, bồi dưỡng có hệ thống, từ phổ thông đến đại học và sau đại học.

Cần hình thành các “luồng đào tạo tinh hoa” xuyên suốt, có cơ chế tuyển chọn đặc biệt. Đổi mới căn bản mô hình đào tạo tài năng. Chuyển mạnh sang cá thể hóa học tập, đào tạo gắn với nghiên cứu, gắn với các phòng thínghiệm trọng điểm và các nhóm nghiên cứu mạnh.

Sinh viên tài năng phải được đặt trong môi trường sáng tạo thực sự. Gắn chặt đào tạo với sử dụng nhân tài, đột phá về chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài; phát triển mạnh mô hình hợp tác “ba nhà”: Nhà nước - Nhà trường – Doanh nghiệp. Xây dựng cơ chế cạnh tranh về: thu nhập và điều kiện làm việc; cơ hội tiếp cận các nguồn lực nghiên cứu lớn; môi trường sáng tạo cởi mở, minh bạch.

Hình thành chương trình quốc gia về phát triển nhân tài khoa học, trong đó Nhà nước đóng vai trò chăm lo, kiến tạo và dẫn dắt, trải thảm đỏ và ưu đãi các chuyên gia giỏi quốc tế đến Việt Nam. Đầu tư cho nhân tài không chỉ là đầu tư cho giáo dục, mà là đầu tư cho tương lai của quốc gia.

Một hệ thống giáo dục đại học mạnh sẽ không chỉ đào tạo ra người học giỏi, mà còn tạo ra những con người có khát vọng, bản lĩnh và năng lực dẫn dắt sự phát triển. Bộ Giáo dục và Đào tạo cam kết sẽ lắng nghe đầy đủ, nghiêm túc tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện chính sách, tạo chuyển biến thực chất trong thời gian tới.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu chuyển dịch mạnh từ tài nguyên sang tri thức, câu chuyện nhân tài không còn dừng ở “tìm ở đâu”, mà trở thành bài toán then chốt: giữ bằng cách nào và phát huy ra sao.

Thực tế cho thấy, nhiều trí thức, nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài luôn sẵn sàng đóng góp cho quê hương. Tuy nhiên, mong muốn ấy chỉ có thể trở thành hành động khi đi kèm hệ sinh thái đủ hấp dẫn: từ môi trường làm việc, cơ hội phát triển đến cơ chế sử dụng và chính sách đãi ngộ.

Dù giáo dục đại học đã có bước chuyển theo hướng hiện đại, song điểm nghẽn lớn vẫn nằm ở sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu thị trường, cùng với các chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài chưa đủ mạnh và thiếu đồng bộ.

Diễn ra sáng 8/4 tại Đại học Quốc gia Hà Nội, hội thảo được kỳ vọng là diễn đàn đa chiều, nơi các nhà quản lý, chuyên gia và cơ sở đào tạo cùng “mổ xẻ” thực trạng, tham chiếu kinh nghiệm quốc tế và đề xuất giải pháp.

Trọng tâm thảo luận không chỉ là phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, mà còn hướng tới xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp, nhằm tạo ra một hệ sinh thái đủ sức giữ chân và phát huy nguồn lực chất lượng cao cho phát triển đất nước.