Gỡ điểm nghẽn, phân quyền mạnh cho đô thị đặc biệt

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Đoàn công tác của Chính phủ làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM, sáng 13-6. Ảnh: VIỆT DŨNG

Tổ chức lại không gian phát triển

Sau phát biểu mở đầu của Thủ tướng và báo cáo, kiến nghị của TPHCM, lãnh đạo các bộ, ban, ngành đã phân tích những khó khăn, vướng mắc, đồng thời đề xuất giải pháp trọng tâm nhằm tạo điều kiện để TPHCM phát triển nhanh, bền vững trong thời gian tới.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá cao nỗ lực của TPHCM trong 5 tháng đầu năm, với mức tăng trưởng quý 1 đạt 8,23%, cao hơn bình quân chung cả nước.

Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng trên 10% vẫn là thách thức lớn khi một số chỉ tiêu còn thấp hơn kế hoạch. Trong đó, tăng trưởng công nghiệp thấp hơn 0,8%; tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công mới đạt khoảng 18%, riêng các công trình trọng điểm đạt 8,3%.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu. Ảnh: VIỆT DŨNG

Bộ trưởng Bộ Tài chính đề nghị TPHCM tập trung hỗ trợ doanh nghiệp trên 4 trụ cột, gồm đất đai, thủ tục hành chính, vốn và nhân lực; lấy đầu tư công làm động lực dẫn dắt.

Thành phố cần phấn đấu đưa chỉ số hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ICOR) xuống thấp hơn mức bình quân cả nước (hiện cả nước hướng tới mức 4 trở xuống).

Bộ trưởng cũng đề nghị thành phố phát huy tối đa 3 lợi thế về vị trí - thể chế, nguồn lực tài chính và chất lượng nhân lực. Bộ Tài chính cam kết phối hợp rà soát từng điều khoản trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, góp phần tháo gỡ căn cơ rào cản cơ chế, chính sách cho thành phố.

Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng phát biểu. Ảnh: VIỆT DŨNG

Đánh giá cao đà tăng trưởng của TPHCM, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng lưu ý thành phố đang nhập siêu khoảng 4,8 tỷ USD, đồng thời đề xuất một số định hướng chiến lược.

Theo đó, TPHCM cần tổ chức lại không gian phát triển theo hướng tăng cường liên kết vùng; trong đó, khu vực trung tâm TPHCM giữ vai trò hạt nhân về công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao; khu vực Bình Dương tập trung công nghiệp chế biến, chế tạo; khu vực Vũng Tàu ưu tiên phát triển năng lượng và hóa dầu.

Bộ trưởng cũng đề nghị thành phố nâng cấp các khu công nghiệp truyền thống theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn. Theo quy hoạch, đến năm 2050, TPHCM dự kiến có thêm 105 khu công nghệ cao, với diện tích khoảng 49.000ha.

Trước thực trạng nhu cầu phụ tải điện cao gấp đôi năng lực phát điện tại chỗ, Bộ trưởng Bộ Công thương đề nghị, TPHCM tập trung triển khai các dự án điện khí, điện gió gần bờ và cấp bách nâng cấp hệ thống phân phối lưới điện từ 220kV trở xuống để tránh quá tải. Thành phố cũng cần tích hợp hạ tầng logistics trên không gian thực và không gian số, tính toán lại phương án phân luồng hàng hóa nhằm kéo giảm chi phí logistics, hiện còn ở mức 20-25%.

Trao đổi nội dung này, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Công thương khẩn trương phối hợp TPHCM nâng cấp lưới điện, xác định đây là nhiệm vụ cấp bách nhằm đảm bảo nguồn điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Các đại biểu tham dự buổi làm việc. Ảnh: VIỆT DŨNG

Ưu tiên nguồn vốn cho nhà ở xã hội, dự án trọng điểm

Về quy hoạch và phát triển đô thị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đề nghị, TPHCM khẩn trương rà soát, xác định và công bố danh mục các đô thị, phường đủ điều kiện đạt tiêu chí phát triển đô thị theo Nghị quyết số 111 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý cho công tác quản lý nhà nước về phát triển đô thị trên địa bàn.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh lưu ý, thành phố cần xác định rõ vị trí, vai trò và chức năng của từng đô thị trong mô hình đô thị đa trung tâm, làm cơ sở phân bổ không gian phát triển, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu. Ảnh: VIỆT DŨNG

Cùng với đó, thành phố cần tập trung chỉ đạo, đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình, dự án hạ tầng trọng điểm, nhất là các tuyến đường vành đai, cao tốc kết nối vùng, hệ thống đường sắt đô thị và các dự án giao thông chiến lược.

Đây là những động lực quan trọng để sớm hình thành khung hạ tầng liên kết vùng hiện đại, nâng cao năng lực kết nối, mở rộng không gian phát triển và phát huy vai trò đầu tàu kinh tế của TPHCM trong vùng Đông Nam bộ và cả nước.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam Phạm Đức Ấn nhấn mạnh vai trò kinh tế đặc biệt của TPHCM, khi dư nợ tín dụng tại đây chiếm trên 25% tổng hệ thống.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn phát biểu. Ảnh: VIỆT DŨNG

Thống đốc NHNN kiến nghị 2 nhiệm vụ then chốt là khơi thông nguồn vốn cho nhà ở xã hội và bố trí vốn cho các dự án trọng điểm.

Về chương trình tín dụng 180.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội, Thống đốc cho biết, dù lãi suất ưu đãi ở mức 6,1% cho chủ đầu tư và 5,6% cho người mua, số vốn giải ngân mới đạt hơn 3.000 tỷ đồng. Do đó, cần rà soát, thống kê chính xác nhu cầu nhà ở cho thuê, làm cơ sở phối hợp Bộ Tài chính cân đối nguồn vốn ngân sách và vốn ngân hàng dài hạn.

Đối với các dự án trọng điểm, trước áp lực chênh lệch vốn thiếu hụt khoảng 2 triệu tỷ đồng trong toàn hệ thống, NHNN Việt Nam sẵn sàng tháo gỡ hạn mức (room) tín dụng và điều chỉnh các quy định về tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đối với các tổ chức tín dụng tiếp cận dự án cụ thể.

Trao đổi về các đề xuất này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ sẽ sớm thông báo danh mục dự án trọng điểm, ưu tiên của TPHCM để hệ thống ngân hàng bố trí nguồn vốn. Dư nợ cho vay đối với các dự án này không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng và không bị ràng buộc bởi tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn.

Thủ tướng khẳng định, những vấn đề vượt thẩm quyền của NHNN Việt Nam sẽ được Chính phủ và Thủ tướng xem xét, xử lý, bảo đảm nguồn lực triển khai các dự án trọng điểm của TPHCM.

Phấn đấu trình dự án Luật Đô thị đặc biệt trước ngày 10-7

Liên quan dự án Luật Đô thị đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, bộ tích cực phối hợp chặt chẽ với TPHCM khẩn trương nghiên cứu, rà soát, đề xuất các cơ chế chính sách.

Đến nay, cơ bản hình thành dự thảo luật với 9 chương, 45 điều. Trong đó, bổ sung 35-40% cơ chế chính sách mới vượt trội, đặc thù phù hợp với thành phố để phát huy tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy phát triển.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu. Ảnh: VIỆT DŨNG

Dự thảo luật cũng đã thể chế hóa chủ trương Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, với cơ chế để thành phố thêm 20% biên chế, tạo điều kiện phát huy cơ chế tài chính, tăng nguồn lực con người, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ…

Trong đầu tuần tới, Bộ Tư pháp gửi văn bản xin ý kiến các bộ, ban, ngành và tiếp tục xin ý kiến chuyên gia, nhà khoa học để hoàn thiện dự án luật với chất lượng cao nhất; phấn đấu trình Chính phủ trước ngày 10-7.

Về xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Tài chính bày tỏ nhất trí cao với việc cụ thể hóa các quyền hạn đột phá cho TPHCM.

Chẳng hạn, liên quan đất đai, cần mạnh dạn giao quyền chủ động cho thành phố trong quyết định giá đất, cơ chế đền bù và giải phóng mặt bằng theo quy hoạch. Về đầu tư công, thành phố cần được chủ động hoàn toàn trong thủ tục đấu thầu và điều chỉnh dự toán trước biến động giá nguyên vật liệu (hiện đã tăng 20%), để đảm bảo hiệu quả tăng trưởng.

Bộ trưởng Bộ Nội Vụ Đỗ Thanh Bình phát biểu. Ảnh: VIỆT DŨNG