Hà Nội tăng tốc 2 dự án 'chống ngập - hồi sinh' sông Tô Lịch, kịp đích trước mùa mưa

Quyết tâm “về đích” đúng hạn các công trình khẩn cấp

Sáng 8/4, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng đoàn công tác kiểm tra thực địa tại công trường Dự án đầu tư xây dựng hồ đầu mối Mễ Trì (hồ Đồng Bông 2), phường Đại Mỗ và vị trí thi công trên đường Võ Chí Công thuộc Dự án Cải tạo tuyến kênh Thụy Phương xử lý khẩn cấp bổ cập nước sông Tô Lịch và tăng cường giải quyết úng ngập cục bộ khu vực Resco, Ecohome, Đoàn Ngoại giao, Tây hồ Tây, Ciputra và lân cận.

Tại công trường hồ Đồng Bông 2, dự án được khởi công cuối tháng 2/2026, đến nay đã hoàn thành khoảng 65% khối lượng. Các hạng mục chính đang được triển khai đồng loạt, bám sát tiến độ. Dự kiến, phần kè hồ sẽ cơ bản hoàn thành trước 25/4, đào lòng hồ xong trước 30/4; hệ thống cống điều tiết, tiêu thoát nước đã hoàn thành 5/6 hạng mục.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng đoàn công tác kiểm tra thực địa tại công trường Dự án đầu tư xây dựng hồ đầu mối Mễ Trì (hồ Đồng Bông 2), phường Đại Mỗ.

Với tiến độ này, ngay sau 30/4, hồ có thể bước đầu phát huy chức năng điều tiết khi xảy ra mưa lớn, góp phần giảm áp lực cho hệ thống thoát nước khu vực phía Tây. Khi hoàn thành, công trình có dung tích khoảng 600.000 m³, trong đó dung tích điều tiết khoảng 500.000 m³, góp phần xử lý khoảng 6 điểm úng ngập, trong tổng số hơn 200 điểm úng ngập trên địa bàn thành phố, đặc biệt tại khu vực phía Tây.

Tuy nhiên, quá trình thi công vẫn đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt là việc vận chuyển vật liệu trong khu vực nội đô thường xuyên ùn tắc, cùng với áp lực tăng giá nhiên liệu, vật tư.

Tại dự án cải tạo kênh Thụy Phương, công trình có tổng mức đầu tư hơn 920 tỷ đồng, hiện đạt khoảng 50% khối lượng. Dự án đóng vai trò quan trọng trong việc thoát nước cho lưu vực khoảng 350ha, đồng thời bổ cập nước cho sông Tô Lịch với lưu lượng khoảng 5 m³/s.

Tuyến cống dẫn dài gần 4km đang được thi công với tiến độ khác nhau giữa các đoạn. Trong đó, đoạn Hoàng Minh Thảo đạt khoảng 60% ép cừ, 31% cống hộp; đoạn Võ Chí Công đạt gần 40% ép cừ, gần 20% lắp đặt cống, đồng thời triển khai khoan kích ngầm. Dự án huy động hơn 400 công nhân và nhiều thiết bị thi công để đẩy nhanh tiến độ.

Dù vậy, vướng mắc về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật chồng lấn, giao cắt với các dự án khác, cùng tình trạng thiếu bãi đổ thải và biến động giá vật liệu vẫn là những rào cản lớn.

Theo kế hoạch, các hạng mục phục vụ chống ngập sẽ hoàn thành trước 30/4/2026, còn toàn bộ hạng mục bổ cập nước cho sông Tô Lịch dự kiến hoàn thành trước 31/5/2026.

“Tiến độ là mệnh lệnh, chất lượng là bắt buộc”

Ghi nhận nỗ lực của các đơn vị thi công, Chủ tịch UBND TP. Vũ Đại Thắng nhấn mạnh đây là hai dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hạ tầng thoát nước của Thủ đô.

Không chỉ giúp giảm ngập cục bộ tại khu vực phía Tây, Tây Bắc, các dự án còn góp phần cải thiện môi trường, bổ sung nguồn nước cho sông Tô Lịch - nhiệm vụ cấp bách nhưng mang tính lâu dài trong chỉnh trang đô thị Hà Nội.

“Việc hoàn thành đúng tiến độ các công trình này sẽ trực tiếp phục vụ công tác phòng, chống ngập úng trong mùa mưa năm 2026, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân, tạo tiền đề cho phát triển đô thị bền vững” - ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ để tháo gỡ từng điểm nghẽn, đặc biệt là di dời hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm nguồn vật liệu và điều kiện thi công liên tục.

Đồng thời, các nhà thầu phải tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, tranh thủ thời tiết thuận lợi để tăng tốc các hạng mục trọng điểm, song vẫn phải đặt chất lượng công trình, an toàn lao động và vệ sinh môi trường lên hàng đầu.

“Tiến độ là mệnh lệnh, chất lượng là yêu cầu bắt buộc” - Chủ tịch UBND TP. nhấn mạnh, đồng thời khẳng định thành phố sẽ đồng hành, tạo mọi điều kiện để các dự án hoàn thành đúng hạn, phát huy hiệu quả ngay trong mùa mưa năm 2026.

Dự án cải tạo kênh Thụy Phương, công trình có tổng mức đầu tư hơn 920 tỷ đồng, hiện đạt khoảng 50% khối lượng.

Thay đổi tư duy, từ ứng phó bị động đến quản trị rủi ro bền vững

Với bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng phức tạp, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, lũ lụt và ngập úng đang trở nên thường xuyên, khó dự báo và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống đô thị. Hà Nội, với đặc thù địa hình thấp và hệ thống thoát nước còn nhiều hạn chế, đã và đang đối mặt với tình trạng ngập úng kéo dài trong nhiều năm.

Trước yêu cầu cấp thiết đó, cuối tháng 3/2026, UBND TP Hà Nội đã báo cáo HĐND thành phố về việc triển khai các dự án đầu tư công khẩn cấp nhằm xử lý một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của đô thị.

Theo kế hoạch, thành phố sẽ triển khai ba dự án trọng điểm, kết hợp giữa ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cấp hạ tầng thoát nước. Trong đó, dự án xây dựng hệ thống hỗ trợ kiểm soát ngập lụt trên toàn thành phố có tổng mức đầu tư khoảng 70 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý I/2027. Hệ thống này tích hợp mạng lưới cảm biến AIoT để thu thập dữ liệu nước mặt, kết nối với trung tâm dữ liệu về lượng mưa, mực nước và tình trạng các công trình thoát nước. Nhờ đó, cơ quan quản lý có thể dự báo, cảnh báo sớm và điều hành hệ thống theo thời gian thực, nâng cao hiệu quả ứng phó.

Bên cạnh đó, hai dự án xây dựng hồ điều hòa Chèm và hồ Liên Mạc 1 cũng được triển khai với quy mô lần lượt khoảng 9 ha và 13 ha, tổng vốn đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng. Các hồ này không chỉ góp phần tăng khả năng trữ và điều tiết nước mà còn cải thiện môi trường, tạo cảnh quan xanh cho đô thị. Dự kiến cả hai sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026, trong đó phần hồ chính hoàn tất trước mùa mưa.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến độ phát triển hệ thống hồ điều hòa vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Theo quy hoạch đến năm 2030, Hà Nội cần hơn 5.400 ha hồ điều hòa nhưng hiện mới đạt chưa đến 20%. Vì vậy, thành phố đã quyết định đầu tư khẩn cấp thêm 10 công trình với tổng vốn gần 5.600 tỷ đồng, đồng thời xây dựng đề án chống ngập giai đoạn 2026-2030 với định hướng dài hạn.

Như vậy, Hà Nội đang chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động quản trị rủi ro ngập lụt, hướng tới phát triển đô thị bền vững trong tương lai.