Hà Nội xây dựng chính quyền gần dân từ những việc làm thiết thực

Từ những chủ trương ở cấp thành phố đến các mô hình hỗ trợ người dân tại xã, phường, tinh thần đổi mới được thể hiện bằng những kết quả cụ thể trong giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ.

Cán bộ Chi nhánh số 01 - Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội hướng dẫn công dân cao tuổi thực hiện TTHC. Ảnh: PV

Tinh gọn bộ máy, tăng quyền chủ động cho cơ sở

Thành phố luôn xác định xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ then chốt; chú trọng nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức Đảng, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Cùng với đó, cải cách hành chính, đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý được triển khai nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Đặc biệt, từ ngày 1-7-2025, Hà Nội cùng cả nước vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp với 126 đơn vị hành chính cấp xã. Từ 30 quận, huyện, thị xã và 526 xã, phường, thị trấn trước sắp xếp, Thành phố tổ chức lại còn 126 xã, phường, giảm khoảng 76% số đơn vị hành chính cấp xã, kết thúc hoạt động của 30 quận, huyện, thị xã; số sở giảm từ 21 xuống còn 14. Việc sắp xếp gắn với cơ cấu lại đội ngũ theo hướng sát dân, sát cơ sở, bảo đảm hoạt động liên tục, thông suốt, không gián đoạn phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Điểm nổi bật của mô hình mới là giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động cho cơ sở. Nhiều thủ tục trước đây phải qua nhiều cấp nay được giải quyết trực tiếp tại cấp xã. Riêng các nội dung phân cấp về cấp xã đã tiếp nhận, giải quyết hơn 2,2 triệu hồ sơ, góp phần giảm thời gian, chi phí và nâng cao sự hài lòng của người dân.

Hà Nội lựa chọn cách phân cấp phù hợp với đặc thù đô thị: những việc cơ sở có thể làm tốt hơn được giao cho cấp xã; các nhiệm vụ liên ngành, liên vùng hoặc phức tạp do thành phố điều phối, kiểm tra, giám sát. Đến nay, tổng số nhiệm vụ của cấp xã được giao khoảng 946 nhiệm vụ, tạo điều kiện để bộ máy vận hành linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý.

Chuyển đổi số được đẩy mạnh đồng bộ với đổi mới tổ chức bộ máy. Thành phố xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, liên thông thủ tục hành chính, nâng tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình lên khoảng 54%, với hơn 90% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến. Việc đổi mới bộ máy còn gắn với mục tiêu phát triển đô thị thông minh, kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao chất lượng sống của người dân…

Tổ công tác xã Quảng Bị hỗ trợ các thủ tục cho người già yếu, khuyết tật tại nhà. Ảnh: Phương Liên

Đưa dịch vụ công đến gần người dân

Thực tế vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp cho thấy cấp xã được trao thêm nhiều thẩm quyền, trở thành nơi trực tiếp giải quyết phần lớn thủ tục liên quan đến đời sống hằng ngày của người dân. Từ đó, các xã, phường của Hà Nội đã chủ động thay đổi cách phục vụ, đưa hoạt động hỗ trợ đến gần hơn với người dân.

Tại xã Quảng Bị, mô hình “3 chủ động - 2 hỗ trợ - 1 niềm tin” tạo dấu ấn bằng cách tiếp cận trực tiếp. Các tổ công tác chủ động xuống từng thôn, từng hộ gia đình để rà soát nhu cầu, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ công và các chính sách an sinh xã hội.

Với phương châm “đến tận nơi - hỗ trợ tận tình - phục vụ tận tâm”, tổ hỗ trợ của xã đã trực tiếp đến nhà hỗ trợ 143 trường hợp là người cao tuổi, người khuyết tật và người có hoàn cảnh khó khăn thực hiện thủ tục hành chính. Đồng thời, 754 người cao tuổi được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ hưởng trợ cấp hưu trí xã hội và thực hiện thủ tục ủy quyền nhận trợ cấp qua tài khoản. Cùng với đó, xã hướng dẫn thực hiện thành công hơn 500 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến... Tỷ lệ người dân hài lòng với chất lượng phục vụ của chính quyền địa phương đạt 99%.

Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Bị Tô Thị Đào cho biết, mục tiêu lớn nhất của mô hình không chỉ là giải quyết nhanh thủ tục hành chính mà còn xây dựng một chính quyền phục vụ, gần dân, vì dân. Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân và đồng hành trong suốt quá trình thực hiện chính sách, niềm tin của người dân đối với bộ máy cơ sở cũng được củng cố.

Trong khi đó, tại xã Hoài Đức, phương châm “đến trước nhu cầu - tiên phong phục vụ” được cụ thể hóa thông qua mô hình “Bình dân học vụ số” và các tổ công nghệ lưu động. Dù khối lượng công việc lớn, xã vẫn bố trí hai buổi tối mỗi tuần để cán bộ trực tiếp xuống địa bàn, hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số.

Tại nhà sinh hoạt cộng đồng chung cư Tân Việt, cán bộ xã hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt eTax Mobile, kích hoạt tài khoản số và hỗ trợ làm sạch dữ liệu đất đai. Việc hướng dẫn trực tiếp tại nơi sinh sống giúp người dân thuận tiện tìm hiểu, thực hành và giải đáp những vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hoài Đức Đồng Thị Nga, mấu chốt để chuyển đổi số thực sự hiệu quả là phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân. Địa bàn cần gì, người dân cần gì thì xã triển khai mô hình phù hợp với nhu cầu đó. Nhờ được hướng dẫn ngay tại nơi sinh sống, người dân có thể tranh thủ thời gian ngoài giờ làm việc, tìm hiểu rõ hơn các quy định về thuế và chủ động thực hiện giao dịch trên điện thoại mà không phải đi lại nhiều lần.

Còn tại xã Phú Xuyên hiện đang thực hiện 425 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, trong đó có 237 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, 172 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến một phần; 100% thủ tục hành chính được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính. Thời gian qua, xã tiếp nhận 14.835 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó 14.175 hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn, không có hồ sơ quá hạn. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99%; 100% hồ sơ được số hóa, lưu trữ điện tử và trả kết quả đúng quy định. Đặc biệt, tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 100%.

Có thể thấy, tinh gọn bộ máy, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng những thay đổi cụ thể trong cách chính quyền phục vụ người dân. Những mô hình tại xã Quảng Bị, Hoài Đức và Phú Xuyên cho thấy việc chủ động hỗ trợ, hướng dẫn ngay tại cộng đồng, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công và bảo đảm tiến độ giải quyết hồ sơ đang trở thành những hướng đi thiết thực ở cơ sở. Đây cũng là những chuyển động cụ thể trong quá trình Hà Nội đưa các chủ trương, nghị quyết vào cuộc sống, từng bước xây dựng nền hành chính gần dân, sát dân và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.