Hải Phòng tăng tốc phát triển hạ tầng cụm công nghiệp đón dòng vốn mới

Mở rộng không gian, nâng chất lượng sản xuất

Theo Phương án phát triển cụm công nghiệp được điều chỉnh tại Quyết định số 5455/QĐ-UBND ngày 31.12.2025, Hải Phòng quy hoạch 59 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 2.900ha. Trong đó, 45 cụm công nghiệp đã được thành lập, đang triển khai đầu tư hạ tầng trên diện tích khoảng 2.356ha.

Hải Phòng quy hoạch 59 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 2.900ha, trong đó 45 cụm công nghiệp đã được triển khai. Ảnh: Vĩnh Quân

Trao đổi với phóng viên Văn Hóa, ông Phạm Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng cho biết, phát triển cụm công nghiệp đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng nhằm mở rộng không gian sản xuất, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đất công nghiệp của thành phố.

Theo ông Hải, riêng năm 2026, thành phố chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng hạ tầng 24 cụm công nghiệp. Từ đầu năm đến nay, công tác giải phóng mặt bằng được triển khai tại 14 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 720ha, chi phí ước khoảng 4.896 tỉ đồng.

Trong bối cảnh nhu cầu về mặt bằng sản xuất có hạ tầng đồng bộ ngày càng tăng, các cụm công nghiệp không chỉ đáp ứng nhu cầu về địa điểm sản xuất mà còn góp phần tổ chức lại hoạt động công nghiệp theo hướng tập trung, hiện đại, đáp ứng các yêu cầu về môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông và logistics.

Thực tế tại Cụm công nghiệp Tiên Cường 2 cho thấy dư địa thu hút đầu tư khi hạ tầng được chuẩn bị tốt. Sau một năm hoạt động, cụm công nghiệp có diện tích hơn 50ha đã thu hút 12 doanh nghiệp thứ cấp thuê đất, xây dựng nhà xưởng, trong đó có 9 doanh nghiệp FDI; tỉ lệ lấp đầy đạt hơn 70%.

Từ kết quả này, chủ đầu tư tiếp tục triển khai Cụm công nghiệp Tiên Cường 3 với diện tích khoảng 55,1ha. Trong khi đó, Cụm công nghiệp Tân Trào có quy mô gần 50ha, tổng mức đầu tư hơn 680 tỉ đồng đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và được khởi công cuối tháng 7.2026.

Những kết quả trên cho thấy, cùng với việc tạo quỹ đất, cụm công nghiệp đang mở ra cơ hội thu hút doanh nghiệp sản xuất, trong đó có các doanh nghiệp FDI. Đây cũng là giải pháp để từng bước di dời các cơ sở sản xuất nằm xen kẽ trong khu dân cư vào khu vực tập trung, góp phần giảm áp lực về môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông và trật tự xây dựng.

Tháo gỡ điểm nghẽn về mặt bằng và hạ tầng

Tuy nhiên, để quỹ đất cụm công nghiệp sớm chuyển hóa thành năng lực sản xuất thực tế, Hải Phòng vẫn phải giải quyết nhiều điểm nghẽn, trong đó có công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục và đầu tư hạ tầng.

Nhiều cơ sở sản xuất trong khu dân cư mong được quy tụ về khu tập trung cụm công nghiệp để thuận lợi trong phát triển kinh doanh, sản xuất và bảo vệ môi trường. Ảnh: Vĩnh Quân

Một số dự án như Lê Thiện - Đại Bản, Cửa Hoạt - Quán Thắng, Dịch vụ thương mại Lương Điền, Đoàn Tùng 2, Quang Phục, phụ trợ Tràng Duệ... chưa bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng Phạm Tuấn Hải, giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ cần được ưu tiên bởi đây là điều kiện tiên quyết để chủ đầu tư triển khai xây dựng hạ tầng, từ đó tạo mặt bằng cho doanh nghiệp thứ cấp đầu tư nhà xưởng và đưa dự án vào hoạt động.

Sở Công Thương đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư rà soát tiến độ từng dự án, xác định cụ thể những khó khăn, vướng mắc để đề xuất phương án xử lý. Đối với các dự án chậm tiến độ, cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và xây dựng giải pháp phù hợp.

Cùng với mặt bằng, chất lượng hạ tầng cũng được xác định là yếu tố then chốt trong thu hút đầu tư. Các cụm công nghiệp phải bảo đảm hệ thống giao thông, điện, nước, xử lý môi trường, phòng cháy chữa cháy và các hạ tầng thiết yếu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp.

Đặc biệt, theo ông Hải, việc thu hút đầu tư cần được tiếp cận theo hướng mới. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến giá đất hay vị trí mà còn chú trọng khả năng kết nối với chuỗi cung ứng, cảng biển và hệ thống logistics. Vì vậy, cụm công nghiệp cần được phát triển trong mối liên kết với các khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển, trung tâm logistics và doanh nghiệp lớn trên địa bàn.

Hướng tới các chuỗi liên kết công nghiệp

Nhìn về giai đoạn 2026 - 2030, ông Phạm Tuấn Hải cho rằng, 59 cụm công nghiệp được quy hoạch, trong đó 45 cụm đã thành lập và đang triển khai đầu tư hạ tầng, tạo nguồn lực đất đai đáng kể để Hải Phòng tiếp tục thu hút doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và các dự án có khả năng tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

Tuy nhiên, hiệu quả của các cụm công nghiệp sẽ không chỉ được đo bằng số lượng hay diện tích được đầu tư. Yếu tố quan trọng hơn là khả năng liên kết giữa các cụm công nghiệp với khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển và logistics.

Nhiều dự án cụm công nghiệp trên địa bàn TP. Hải Phòng gấp rút triển khai kịp tiến độ. Ảnh: Vĩnh Quân

Khi các thành tố này được kết nối đồng bộ, doanh nghiệp có thể giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI, qua đó nâng tỉ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị sản xuất tại địa phương.

Ngành Công Thương Hải Phòng xác định phát triển cụm công nghiệp trong thời gian tới không chỉ hướng tới mở rộng số lượng và diện tích mà phải nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động. Các cụm công nghiệp cần lựa chọn ngành nghề phù hợp, ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chế tạo, công nghệ cao, logistics và những lĩnh vực sản xuất thân thiện với môi trường.

Từ đó, mục tiêu của Hải Phòng không chỉ là mở rộng không gian công nghiệp mà còn nâng cao năng suất, hiệu quả và giá trị gia tăng. Đây được xem là nền tảng để thành phố tiếp tục củng cố vai trò là trung tâm công nghiệp, cảng biển và logistics lớn của cả nước, đồng thời tạo thêm dư địa cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030.