Hàng Việt lên ngôi trên 'chợ' thương mại điện tử dịp Lễ 2/9

Không gian thương mại điện tử đã chính thức trở thành kênh phân phối chủ lực, thay thế đáng kể vai trò của các siêu thị vật lý truyền thống. Đáng chú ý, các sản phẩm nội địa do chính các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), các hợp tác xã sản xuất của Việt Nam đang vươn lên chiếm lĩnh những vị trí hiển thị nổi bật trên các nền tảng mua sắm trực tuyến.

Nhiều sản phẩm được phân hạng OCOP từ 3 đến 5 sao và đáp ứng các tiêu chuẩn, chứng nhận về chất lượng, an toàn thực phẩm. Ảnh: BCT

Sự hiện diện mạnh mẽ của hàng Việt trên "chợ mạng" không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà là thành quả từ quá trình nỗ lực chuyển đổi số bền bỉ của cộng đồng doanh nghiệp trong nước, kết hợp cùng các chính sách xúc tiến thương mại có trọng tâm.

Thay vì chỉ bán nông sản thô hay hàng gia công đơn giản như trước đây, nhiều cơ sở sản xuất đã chú trọng đầu tư vào thiết kế bao bì, xây dựng câu chuyện thương hiệu và áp dụng quy chuẩn an toàn chất lượng.

Nhờ đó, các sản phẩm OCOP, thực phẩm chế biến, đồ thủ công mỹ nghệ cho đến thời trang nội địa liên tục lọt vào danh sách bán chạy, thuyết phục người tiêu dùng bằng chất lượng ổn định và tính minh bạch về giá cả.

Tuy nhiên, sự dịch chuyển này, dù mang đến nhiều tín hiệu lạc quan, vẫn đặt ra những bài toán quản trị mới cho cả doanh nghiệp và cơ quan chức năng. Thương mại điện tử là một môi trường vận động không ngừng, nơi tính cạnh tranh được tính bằng từng giây hiển thị.

Vấn đề đầu tiên được giới chuyên môn và cộng đồng doanh nghiệp đặt ra là: Làm thế nào để hàng Việt duy trì được đà tăng trưởng ổn định sau khi các chiến dịch khuyến mãi sâu của kỳ nghỉ lễ kết thúc?

Từ thực tiễn quan sát, nhiều doanh nghiệp phản ánh, câu trả lời nằm ở năng lực duy trì chất lượng sản phẩm và dịch vụ hậu mãi. Một phiên livestream giảm giá dịp lễ có thể mang lại hàng nghìn đơn hàng chớp nhoáng, nhưng để khách hàng quay lại mua lần thứ hai, thứ ba, bản thân sản phẩm phải thực sự mang lại giá trị sử dụng tương xứng. Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy "bán hàng một lần" sang chiến lược "xây dựng tệp khách hàng trung thành".

Chia sẻ về vấn đề này, bà Huỳnh Thị Thu Trang, đại diện Công ty TNHH Nông sản xanh An Phát cho hay, các dịp lễ lớn mang lại lượng truy cập rất cao, giúp công ty tiếp cận hàng vạn khách hàng mới chỉ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, áp lực phía sau một phiên bán hàng nghìn đơn là rất lớn. Nếu khâu đóng gói cẩu thả, hoặc giải quyết khiếu nại chậm trễ, người tiêu dùng sẽ để lại đánh giá xấu như 1 sao trên hệ thống. Đánh giá này sẽ lưu lại vĩnh viễn và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín gian hàng. Do đó, chúng tôi xem việc chăm sóc khách hàng sau bán, minh bạch thông tin đổi trả mới là yếu tố quyết định để giữ chân người tiêu dùng lâu dài.

Theo các chương trình khảo sát năng lực cạnh tranh gần đây từ Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho thấy, khó khăn của các doanh nghiệp SME khi lên sàn thương mại điện tử hiện nay là sự chênh lệch về kỹ năng số. Việc mở một gian hàng trực tuyến rất dễ, nhưng để gian hàng đó sinh lời lại là câu chuyện của quản trị dữ liệu. Các doanh nghiệp cần đầu tư đào tạo nhân sự chuyên trách, hiểu rõ hành vi người dùng trên từng nền tảng khác nhau để có chiến lược tiếp thị phù hợp, thay vì chỉ ném tiền vào quảng cáo một cách cảm tính, khiến họ khó có thể bứt phá doanh thu trên không gian số. Thách thức không chỉ nằm ở khâu sản xuất, mà nằm ở kỹ năng vận hành thuật toán và tối ưu hóa chi phí tiếp thị. Nhiều hợp tác xã, cơ sở sản xuất có sản phẩm rất tốt nhưng lại thiếu hụt nhân sự am hiểu kỹ thuật chốt đơn trên các phiên phát sóng trực tiếp (livestream), chưa biết cách tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) ngay trên thanh công cụ của sàn. Hậu quả là chi phí chạy quảng cáo bị đội lên quá cao, bào mòn biên độ lợi nhuận của đơn vị.

Thêm vào đó, để hàng hóa đến tay người tiêu dùng một cách trọn vẹn, việc tìm giải pháp giúp tối ưu hóa chi phí vận chuyển và giảm bớt gánh nặng cho hệ thống giao nhận trong dịp cao điểm là rất quan trọng.

Hạ tầng logistics luôn phải chịu sức ép về lưu lượng trong các dịp lễ. Để giải quyết bài toán này, các doanh nghiệp bán lẻ cần có kế hoạch dự báo sản lượng và đưa hàng hóa đến lưu trữ tại các kho trung tâm gần khu vực đô thị lớn từ sớm.

Đồng thời, việc liên kết chặt chẽ với các đơn vị vận chuyển, chia sẻ dữ liệu đơn hàng theo thời gian thực sẽ giúp các bên điều phối luồng xe giao nhận hiệu quả. Quy trình này không chỉ giúp giảm chi phí lưu kho mà còn hạn chế tối đa tình trạng hoàn hàng do giao chậm trễ – một trong những nguyên nhân chính gây thiệt hại tài chính cho người bán.

Cuối cùng, một môi trường thương mại điện tử bền vững không thể thiếu vai trò của các cơ quan quản lý trong việc ngăn chặn hàng giả, hàng nhái, bảo vệ những thương hiệu Việt chân chính. Sự phát triển nhanh chóng của "chợ mạng" luôn tiềm ẩn rủi ro về gian lận thương mại, khi một số đối tượng lợi dụng tính ẩn danh để bán hàng kém chất lượng, làm ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng đối với hàng hóa nội địa.

Tại các diễn đàn về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) từng nhiều lần khẳng định, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thương hiệu doanh nghiệp trên môi trường trực tuyến đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ. Cơ quan quản lý đang liên tục nâng cấp các công cụ rà soát tự động, kết hợp yêu cầu các sàn giao dịch phải chịu trách nhiệm liên đới trong việc kiểm duyệt thông tin người bán.

Việc kiên quyết gỡ bỏ và xử lý nghiêm các tài khoản kinh doanh hàng giả mạo là giải pháp thiết thực nhất để làm sạch môi trường kinh doanh, tạo không gian cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 là một điểm rơi quan trọng để kích cầu tiêu dùng, nhưng thương mại điện tử là một hành trình dài hạn.

Để biến những ưu thế ngắn hạn thành vị thế vững chắc, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện năng lực quản trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và chuyên nghiệp hóa đội ngũ vận hành số. Cùng với đó, một hành lang pháp lý minh bạch và các chương trình hỗ trợ đào tạo thiết thực từ phía hiệp hội, cơ quan quản lý sẽ tạo thành bệ phóng đồng bộ, giúp hàng Việt tự tin khẳng định giá trị trên mọi nền tảng thương mại hiện đại./.