Hệ thống báo cáo khí nhà kính trực tuyến, tự động tính toán phát thải 5 nhóm lĩnh vực

Hệ thống giúp chuẩn hóa các giao thức thu thập và báo cáo dữ liệu, số hóa toàn diện quy trình kiểm kê nhằm loại bỏ sai sót thủ công và tối ưu hóa chi phí hành chính. Dữ liệu từ hệ thống là căn cứ pháp lý và kỹ thuật để cơ quan nhà nước phân bổ hạn ngạch phát thải minh bạch, công bằng, làm cơ sở vững chắc cho các giao dịch trên sàn giao dịch tín chỉ carbon quốc gia...

Hệ thống sẽ tự động tính toán phát thải cho 5 nhóm lĩnh vực. Ảnh: Phúc Bình

Hệ thống sẽ tự động tính toán phát thải cho 5 nhóm lĩnh vực. Ảnh: Phúc Bình

Bên lề Hội nghị COP31, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp cùng Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) và Trung tâm Hợp tác môi trường hải ngoại Nhật Bản (OECC) tổ chức sự kiện với chủ đề “Hệ thống trực tuyến quản lý phát thải khí nhà kính cấp cơ sở tại Việt Nam: Nâng cao chất lượng kiểm kê khí nhà kính và đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) hoạt động giảm nhẹ”.

Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Cục Trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Luật Bảo vệ Môi trường và Nghị định số 06/2022/NĐ-CP quy định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozone đã quy định nghĩa vụ kiểm kê khí nhà kính các cấp, bao gồm các cơ sở phát thải lớn, và đặt nền móng cho tổ chức và phát triển thị trường carbon. Nhằm đáp ứng các yêu cầu thực tiễn và quá trình chuyển đổi xanh, Chính phủ đã liên tục cập nhật và ban hành các quy định pháp luật mới, điển hình là Nghị định 119/2025/NĐ-CP và Nghị định 112/2026/NĐ-CP.

Trong bối cảnh các quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ, việc phát triển thị trường carbon tại Việt Nam đòi hỏi một hạ tầng thông tin quản lý đồng bộ và vững chắc.

Thị trường carbon không thể vận hành minh bạch và hiệu quả nếu thiếu đi nguồn dữ liệu phát thải chính xác, được thẩm định rõ ràng từ từng cơ sở phát thải.

Ông Nguyễn Tuấn Quang Cục Trưởng Cục Biến đổi khí hậu

Ông Quang nhấn mạnh rằng: “Thị trường carbon không thể vận hành minh bạch và hiệu quả nếu thiếu đi nguồn dữ liệu phát thải chính xác, được thẩm định rõ ràng từ từng cơ sở phát thải”.

Thông qua khuôn khổ hợp tác kỹ thuật với JICA và OECC, Việt Nam đã triển khai thí điểm và hoàn thiện hạ tầng Hệ thống báo cáo khí nhà kính trực tuyến. Hệ thống ra đời nhằm giải quyết bài toán này.

Ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải và Bảo vệ tầng ozone (Cục Biến đổi khí hậu), cho biết hệ thống liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành và tích hợp sẵn công cụ tính toán phát thải tự động. 

Phương pháp tính toán tuân thủ các thông tư hướng dẫn chuyên ngành và tiêu chuẩn quốc tế (IPCC 2006/2019), bao phủ toàn diện các lĩnh vực: công thương, xây dựng, giao thông vận tải, quản lý chất thải, nông nghiệp.

Trong vận hành, hệ thống phân luồng quản lý theo ngành dọc, cấp tài khoản quản trị riêng cho các bộ chuyên môn gồm: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng. Thông qua bảng điều khiển trực quan, cơ quan quản lý cấp Trung ương và địa phương có thể theo dõi theo thời gian thực tổng số cơ sở thuộc diện kiểm kê, giám sát tiến độ nộp, thẩm tra, yêu cầu chỉnh sửa và phê duyệt báo cáo của từng doanh nghiệp theo từng tỉnh, thành phố.

Thời gian qua, cơ quan quản lý đã tập trung phân tích năng lực, khảo sát thực tế và nâng cao nhận thức tại 12 tỉnh, thành phố; đồng thời triển khai thí điểm cho hơn 1.000 doanh nghiệp với hơn 100 khóa đào tạo trực tiếp và trực tuyến chuyên biệt theo từng ngành nghề. Mục tiêu nhằm giúp đội ngũ vận hành tại cơ sở làm chủ công cụ báo cáo.

Trong giai đoạn 2026- 2030, hệ thống sẽ tiếp tục được mở rộng cấu trúc quản lý lên cấp lĩnh vực và cấp quốc gia, đồng thời số hóa toàn bộ quy trình MRV giảm phát thải và cấp chứng nhận điện tử cho các dự án tạo tín chỉ carbon. Đặc biệt, nền tảng sẽ thiết lập cổng kết nối tự động (API) liên thông trực tiếp với Hệ thống đăng ký hạn ngạch và tín chỉ carbon quốc gia, bảo đảm tính chính xác, chống tính trùng và tạo cơ sở dữ liệu tin cậy cho hoạt động giao dịch trên sàn carbon trong nước cũng như hội nhập quốc tế.

Tại sự kiện, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã trao đổi về các phương pháp luận tiên tiến nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm kê và thiết lập các hệ thống MRV, yêu cầu nâng cao năng lực cho cơ quan quản lý và các cơ sở nhằm thúc đẩy sự tham gia trách nhiệm của khu vực tư nhân… Cục Biến đổi khí hậu sẽ tiếp thu các khuyến nghị quốc tế, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, chính thức vận hành hệ thống từ năm 2027.

Hoàng Anh

Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/he-thong-bao-cao-khi-nha-kinh-truc-tuyen-tu-dong-tinh-toan-phat-thai-5-nhom-linh-vuc.htm