Khi văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh của phát triển

Nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn phục vụ nhân dân trên địa bàn thành phố. Ảnh: My Ny

Việc phát huy các giá trị văn hóa, xây dựng con người Đồng Nai toàn diện, thân thiện, nghĩa tình, văn minh, hiện đại đang góp phần tạo nên sức mạnh nội sinh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Khơi dậy nguồn lực từ văn hóa

Đồng Nai là vùng đất có bề dày lịch sử gần 330 năm hình thành và phát triển, gắn liền với tiến trình mở cõi về phương Nam của dân tộc. Không chỉ có chiều dài lịch sử, Đồng Nai còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóa, với hệ thống di sản phong phú và đa dạng. Thành phố hiện có 121 di tích được xếp hạng, gồm 6 di tích quốc gia đặc biệt, 42 di tích quốc gia và 73 di tích cấp tỉnh, cùng gần 1,5 ngàn di tích đã kiểm kê.

Bên cạnh đó, thành phố có một di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và 11 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Có thể kể đến như: Tập quán giã gạo chày tay của người Xtiêng, người Mnông; Kỹ thuật chế biến rượu cần của người Xtiêng; Lễ hội Sayangva của người Chơro… Đây không chỉ là tài sản văn hóa quý giá mà còn là nền tảng quan trọng để giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp bản lĩnh chính trị, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nghệ sĩ, diễn viên Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh Đồng Nai biểu diễn nghệ thuật phục vụ nhân dân trên địa bàn thành phố.

Những năm qua, Đồng Nai đã chú trọng đầu tư đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa từ cơ sở; nâng cao chất lượng hoạt động của thư viện, bảo tàng, trung tâm văn hóa, nhà hát; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Đặc biệt, địa phương đã tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật, lễ hội quy mô lớn nhằm quảng bá hình ảnh thành phố. Nổi bật là Chương trình Sử thi nghệ thuật Đồng Nai - Hào khí phương Nam, vươn mình cùng đất nước; Lễ hội Quả điều vàng thành phố Đồng Nai… tạo sức lan tỏa trong các tầng lớp nhân dân.

Song song đó, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, di sản tiếp tục được các cấp, các ngành và địa phương quan tâm. Nhiều di tích được trùng tu, tôn tạo, phát huy giá trị. Trong đó, tại phường Phước Long, hệ thống di sản khá phong phú với 5 di tích đã được xếp hạng, cùng 2 di tích nằm trong danh mục kiểm kê. Đặc biệt, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội miếu Bà Rá - Phước Long được tổ chức hằng năm vào tháng 3 âm lịch, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự, trở thành điểm nhấn quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Đồng Nai thân thiện, nghĩa tình.

Thạc sĩ Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố Đồng Nai cho hay: Thành phố đang sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa phong phú với hệ thống di sản vật thể và phi vật thể đa dạng. Nếu được bảo tồn, kết nối và phát huy hiệu quả, các giá trị văn hóa vùng Bắc Đồng Nai và Nam Đồng Nai sẽ góp phần giữ gìn bản sắc, là nguồn lực tinh thần quan trọng khơi dậy khát vọng phát triển và nâng cao sức cạnh tranh của địa phương trong quá trình hội nhập.

Ðồng hành cùng phát triển

Xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội vừa là động lực phát triển, Đồng Nai đang từng bước đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống. Thời gian qua, phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tiếp tục được triển khai sâu rộng, gắn với xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh. Nhiều mô hình văn hóa ở khu dân cư, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp được duy trì hiệu quả, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, các hoạt động văn học nghệ thuật ngày càng bám sát hơi thở cuộc sống. Nghệ sĩ Nhân dân Giang Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Đồng Nai cho biết: “Văn học nghệ thuật đã và đang tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của thành phố bằng những tác phẩm giàu giá trị, phản ánh chân thực nhịp sống, con người và những đổi thay của Đồng Nai. Hội đã tổ chức nhiều chuyến đi thực tế để văn nghệ sĩ bám sát đời sống, đồng thời đưa hoạt động sáng tác và biểu diễn đến gần hơn với cơ sở, lan tỏa các giá trị văn hóa, quảng bá hình ảnh Đồng Nai”.

Những kết quả đạt được trong thời gian qua cũng là cơ sở để Đồng Nai tiếp tục cụ thể hóa các chủ trương về phát triển văn hóa bằng những mục tiêu, giải pháp phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Ngày 22-7 vừa qua, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Lê Trường Sơn đã ký ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Kế hoạch của Ban Thường vụ Thành ủy về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn thành phố.

Theo kế hoạch, Đồng Nai phấn đấu đến năm 2030 bảo đảm nguồn lực tương xứng cho phát triển văn hóa; bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Đồng thời kêu gọi đầu tư xã hội hóa, đầu tư tư nhân cho lĩnh vực văn hóa. Thành phố đặt mục tiêu doanh thu từ các dịch vụ văn hóa, du lịch, công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 2% GRDP và phấn đấu trong nhóm 5 địa phương đứng đầu cả nước về chỉ số phát triển con người (HDI).