Không dàn trải đầu tư kinh tế biển, bảo đảm nguồn lực cho địa phương đóng góp lớn

Với các địa phương có đóng góp lớn cho ngân sách Trung ương nhưng dự kiến chuyển sang nhận bổ sung cân đối, đại biểu đề nghị có cơ chế bổ sung có mục tiêu, bảo đảm 100% nhu cầu kinh phí tăng thêm để thực hiện nhiệm vụ Trung ương giao.

Việt Nam duy trì đà tăng trưởng cao

Phát biểu tại Hội trường, ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng) cho biết, trong bối cảnh thế giới còn nhiều xung đột, bất ổn; biến động chính sách thương mại tiếp tục gây sức ép, GDP 9 tháng đầu năm 2026 của Việt Nam tăng 9,01%, quý III tăng 9,95% là kết quả rất đáng ghi nhận. Điều có ý nghĩa là Việt Nam duy trì đà tăng trưởng cao, đồng thời bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và quan tâm an sinh xã hội.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng) phát biểu tại Hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Kết quả trên thể hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Trung ương Đảng, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; sự đồng hành của Quốc hội, cùng nỗ lực của doanh nghiệp và Nhân dân.

Qua lắng nghe ý kiến của cử tri, đại biểu nhận thấy đông đảo cử tri đánh giá cao sự thống nhất từ định hướng chiến lược đến tổ chức thực hiện: Quốc hội tập trung hoàn thiện pháp luật, tháo gỡ những rào cản phát triển; Chính phủ thúc đẩy đầu tư công, xử lý dự án tồn đọng, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Những công việc ấy góp phần củng cố niềm tin và khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Đặc biệt, công tác đối ngoại của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp tục mở rộng điều kiện và cơ hội phát triển cho đất nước. Đây là những cơ hội thiết thực để Việt Nam tiếp cận thị trường, công nghệ, nguồn lực và kinh nghiệm quản trị; đồng thời cho thấy đối ngoại gắn chặt với yêu cầu phát triển trong nước. Việc tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác, củng cố lòng tin với các đối tác và duy trì tăng trưởng trong hoàn cảnh khó khăn là những nỗ lực lớn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Quốc hội mang lại hiệu quả cao đối với sự phát triển chung của đất nước.

Xác định rõ những trung tâm động lực, chuỗi liên kết và công trình hạ tầng ưu tiên

Từ báo cáo của Chính phủ và từ thực tiễn Hải Phòng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị Chính phủ quan tâm hai vấn đề:

Theo đại biểu, quy hoạch kinh tế biển cần có sự lựa chọn, phân công và liên kết rõ ràng, tránh dàn trải nguồn lực. Các địa phương có biển nhưng tiềm năng, lợi thế và năng lực phát triển khác nhau. Quy hoạch cần làm rõ những khác biệt ấy để xác định chức năng, quy mô và thứ tự ưu tiên đầu tư. Nếu nhiều địa phương cùng phát triển những mô hình tương tự, cùng đề xuất các trung tâm quy mô lớn mà thiếu tính toán về thị trường và khả năng kết nối, thì có thể dẫn đến phân tán nguồn lực, trùng lặp đầu tư và khó hình thành những trung tâm đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Vì vậy, trong tổ chức thực hiện và tiếp tục rà soát, cập nhật hệ thống quy hoạch, đại biểu đề nghị Chính phủ bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch không gian biển, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành. Cần xác định rõ những trung tâm động lực, chuỗi liên kết và công trình hạ tầng ưu tiên, trên cơ sở lợi thế tổng hợp, hiệu quả đầu tư, sức lan tỏa và sức chịu tải của môi trường.

Với Hải Phòng, nền tảng cảng biển, công nghiệp và kinh nghiệm phát triển kinh tế biển là điều kiện để phát huy vai trò trung tâm hàng hải, logistics và cửa ngõ giao thương của miền Bắc. Sau hợp nhất, sự kết nối giữa không gian sản xuất, công nghiệp với hệ thống cảng biển càng cần được tổ chức đồng bộ.

Đại biểu cho rằng, đầu tư cho những kết nối này mang lại lợi ích không chỉ cho riêng Hải Phòng mà cho cả vùng. Do đó, khi phân bổ nguồn lực, đề nghị tính đầy đủ phạm vi hưởng lợi của công trình, gắn trách nhiệm của Trung ương, địa phương và khả năng huy động nguồn lực xã hội.

Bảo đảm nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ của địa phương

Vấn đề thứ hai đại biểu đề nghị là bảo đảm nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ, duy trì động lực phát triển của địa phương. Theo đại biểu, phương án phân chia nguồn thu năm 2027 đối với các địa phương có đóng góp lớn cho ngân sách Trung ương nhưng dự kiến chuyển sang nhận bổ sung cân đối, như Hải Phòng, Đà Nẵng, sẽ giảm phần ngân sách địa phương được hưởng.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Khánh Duy

Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền cơ chế bổ sung có mục tiêu, bảo đảm 100% nhu cầu kinh phí tăng thêm để thực hiện các chế độ, chính sách do Trung ương ban hành và nhiệm vụ Trung ương giao, sau khi rà soát, xác định rõ trách nhiệm ngân sách. Đồng thời, có cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với các chương trình, dự án, đề án và hỗ trợ đặc thù thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Đối với các công trình hạ tầng chiến lược, liên vùng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng cần tính đầy đủ phạm vi hưởng lợi và trách nhiệm bố trí vốn, bảo đảm nhiệm vụ được giao đi cùng nguồn lực thực hiện. Đồng thời, dành nguồn lực hợp lý để các địa phương động lực tái đầu tư, mở rộng sản xuất và thu hút đầu tư cũng chính là nuôi dưỡng nguồn thu, tạo điều kiện đóng góp bền vững hơn cho ngân sách quốc gia.