Không để hậu kiểm trở thành gánh nặng cho doanh nghiệp

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật (Ảnh: Quang Vinh)

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, dự thảo Luật không sửa đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của 4 luật hiện hành. Dự thảo Luật gồm 5 Điều; với các nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; phân cấp, phân quyền; hoàn thiện các quy định có liên quan đến tài nguyên tần số, hạ tầng viễn thông, tài nguyên Internet và dịch vụ tin cậy.

Về nội dung sửa đổi, hoàn thiện, dự thảo Luật sửa đổi điểm d ở khoản 4 Điều 18 về cấp phép băng tần trong trường hợp đặc biệt (điều chỉnh thời hạn cấp phép, thời điểm đánh giá đề án; không thay đổi tổng thời hạn sử dụng); sửa đổi khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 47 để bổ sung hình thức chia sẻ hạ tầng theo thỏa thuận; làm rõ hiệp thương giá chỉ áp dụng giữa các doanh nghiệp viễn thông; giao Chính phủ quy định cơ chế chia sẻ hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh, thể chế hóa Nghị quyết số 66.10/2025/NQ- CP tại Nghị định.

Dự thảo Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027, bảo đảm không có khoảng trống pháp lý.

Thẩm tra nội dung trên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban tán thành với các lý do nêu tại Tờ trình số 368/TTr-CP. Việc ban hành Luật kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đồng thời luật hóa các cơ chế đang thực hiện ổn định theo Nghị quyết số 206/2025/QH15, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý sau ngày 1/3/2027 - thời điểm các nghị quyết, nghị định quy định các cơ chế này hết hiệu lực.

Theo bà Hải, hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, đầy đủ thành phần theo quy định đối với dự án ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất theo trình tự, thủ tục rút gọn, phù hợp với Kết luận số 134/KL-UBTVQH16 của UBTVQH.

Ủy ban cũng tán thành việc không sửa đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của 4 luật hiện hành mà tập trung vào 3 nhóm chính sách: cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; phân cấp, phân quyền; hoàn thiện các quy định có liên quan, trong đó có cơ sở pháp lý về sử dụng chung hạ tầng viễn thông phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; phạm vi này cơ bản phù hợp với Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, bà Hải cũng cho rằng, dự án Luật tác động rộng, liên quan trực tiếp đến tài nguyên tần số, hạ tầng viễn thông, tài nguyên Internet và dịch vụ tin cậy. Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ luật hóa những cơ chế, chính sách đã được cấp có thẩm quyền đồng ý về chủ trương, không lồng ghép chính sách mới, bảo đảm đúng Quy định số 178-QĐ/TW; trình tự, thủ tục rút gọn chỉ rút ngắn thời gian, không hạ thấp yêu cầu về chất lượng.

Về tính khả thi và điều kiện bảo đảm thi hành, bà Hải nêu rõ dự án Luật không làm phát sinh nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước, biên chế, tổ chức bộ máy nên có tính khả thi. Để cải cách thủ tục hành chính nhưng không buông lỏng quản lý nhà nước, đề nghị Chính phủ bảo đảm nguồn lực, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực cho hậu kiểm, không để hậu kiểm trở thành gánh nặng cho doanh nghiệp; bảo đảm việc đơn giản hóa thủ tục không làm suy giảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin, an ninh mạng, an toàn bức xạ vô tuyến điện và chủ quyền quốc gia về tần số; đẩy mạnh kết nối cơ sở dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”; ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, có hiệu lực đồng thời với Luật.

Về cấp băng tần cho doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh (khoản 3), bà Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tán thành với việc kéo dài thời hạn giấy phép cấp lần đầu từ 3 lên 5 năm, rút ngắn thời hạn tiếp tục thực hiện đề án làm cơ sở gia hạn từ 12 xuống 10 năm và chuyển thời điểm đánh giá hiệu quả sử dụng băng tần từ 3 lên 9 tháng trước khi giấy phép hết hạn; tổng thời hạn tối đa không đổi, không quá 15 năm.

Cơ chế kiểm soát vẫn chặt chẽ vì chỉ cấp phép khi có đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Tuy nhiên, do cấp trực tiếp băng tần - tài nguyên quốc gia hữu hạn, có giá trị kinh tế lớn - mà không qua đấu giá, thi tuyển, đề nghị Chính phủ làm rõ căn cứ xác định “tỷ lệ cơ bản” (Nghị định số 63/2023/NĐ-CP quy định tối thiểu 51%) trong văn bản quy định chi tiết.