Khúc 'Samaki' Đà Nẵng - Nam Lào - Kỳ 2: Xuyên nối con đường lịch sử

Trục Hành lang kinh tế Đông - Tây đang mở ra nhịp kết nối, hợp tác và vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào. Ảnh: ALĂNG NGƯỚC

Chiều rộn rã ở Pakse

Không khó để đổi tiền Việt tại chợ Pakse, nơi có nhiều tiểu thương gốc Việt và người Việt mới sang lập nghiệp. Chị Hạnh, chủ quầy vàng bạc, cho biết người Việt kinh doanh ở đây khá đông, đủ mặt hàng, hình thành cộng đồng người Việt đáng kể tại Champasak và các tỉnh Nam Lào. “Người Việt ở đây khá đông, đến từ Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng và cả các tỉnh phía nam. Bà con kinh doanh đủ mặt hàng, chiếm thị phần đáng kể tại khu chợ mới Pakse”, chị Hạnh cho biết.

Những năm trước, đã từng có không ít trở ngại trong kết nối giữa các tỉnh Nam Lào với Việt Nam. Hạ tầng giao thông xuống cấp, du lịch giàu tiềm năng nhưng chưa thực sự tạo được sự tham gia rộng rãi của doanh nghiệp, đơn vị lữ hành là những điểm nghẽn thường được nhắc đến. Nhưng sự tăng trưởng mạnh mẽ của lĩnh vực logistics qua các cửa khẩu nối Nam Lào với Đà Nẵng thời gian qua, cùng lượng khách du lịch ổn định đến các địa danh như Wat Phou (Champasak), Hang In (Savannakhet), cho thấy không gian hợp tác, phát triển còn rất lớn trên Hành lang kinh tế Đông - Tây.

Một góc trung tâm thành phố Pakse (tỉnh Champasak). Ảnh: DŨNG NHÂN

Trên cung đường ấy, một dòng chảy khác đang hình thành. Những chuyến xe chở nông sản từ Bolaven với cà phê, chuối, xoài… đóng bao, xếp kín thùng, nối nhau rời cao nguyên tìm về các cảng nước sâu phía Việt Nam. Ở chiều ngược lại, hàng hóa từ miền Trung theo các tuyến kết nối đi sâu vào các tỉnh Nam Lào. Các điểm đến nổi tiếng ở hai phía cũng mở rộng liên kết, hình thành tour, tuyến mới giữa Đà Nẵng và Nam Lào.

Ông Khampheng Vannasay, tài xế chạy tuyến Đà Nẵng - Champasak cho biết, vài năm gần đây lượng hàng qua tuyến tăng rõ rệt. “Trước đây, hàng hóa từ Lào sang Việt Nam có nhưng tần suất không lớn như bây giờ. Nhiều doanh nghiệp mở rộng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao với quy mô lớn, khiến giao thương sôi động hơn. Xe container, xe tải nối đuôi nhau chạy ngày đêm qua các cửa khẩu, hướng về các cảng nước sâu miền Trung. Đường sá thuận lợi, việc mua bán cũng rộng mở hơn”, ông Khampheng Vannasay nói.

Nhịp kết nối giữa Đà Nẵng và các tỉnh Nam Lào đang hiện rõ qua từng lĩnh vực. Từ mối quan hệ chủ yếu dựa trên giao lưu truyền thống, hợp tác dần mở rộng sang thương mại, logistics, du lịch và đào tạo nguồn nhân lực. Dòng khách từ Lào về Đà Nẵng theo đó cũng tăng dần qua từng năm, vượt 31.000 lượt trong năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong quý I/2026, cho thấy nhu cầu đi lại, giao thương giữa hai bên ngày một rõ hơn.

Mạch nối phát triển

Những thay đổi đến âm thầm nhưng đủ sâu để cảm nhận rõ trên từng cung đường nối Nam Lào với Đà Nẵng. Từ những dòng xe chở nông sản xuôi về cảng biển, đến những đoàn khách du lịch ngày một đông hơn, mạch kết nối giữa hai bên đang dần hiện hữu.

Cảnh bán buôn nhộn nhịp tại chợ Pakse, nơi có rất nhiều tiểu thương gốc Việt. Ảnh: ALĂNG NGƯỚC

Đồng chí Alunxay Sounnalath, Ủy viên Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Bí thư Tỉnh ủy Champasak khẳng định, với vị thế trung tâm của khu vực Nam Lào, Champasak sở hữu nhiều lợi thế, từ quần thể Di sản thế giới Wat Phou đến hệ thống hơn 50 dòng suối, thác hùng vĩ, đặc biệt là thác Khone Phapheng - lớn nhất Đông Nam Á. Bên cạnh đó, cao nguyên với lớp đất bazan màu mỡ mở ra hướng phát triển các loại cây nông nghiệp có giá trị kinh tế cao, tạo nền tảng cho những liên kết mới trong sản xuất và xuất khẩu.

“Thời gian tới, Champasak có nhu cầu lớn trong hợp tác, học hỏi mô hình quản trị, quy hoạch và phát triển hạ tầng du lịch. Việc mở lại đường bay trực tiếp Pakse - Đà Nẵng được kỳ vọng thúc đẩy Hành lang kinh tế Đông - Tây, tạo tiền đề thu hút du khách từ các tỉnh phía bắc Thái Lan về khu vực. Bên cạnh đó, tiềm năng nông nghiệp công nghệ cao cũng mở ra không gian thu hút đầu tư, phát triển cho nhiều địa phương, trong đó có Champasak”, đồng chí Alunxay Sounnalath cho biết.

Cùng với Champasak, các địa phương Nam Lào như Attapeu, Sê Kông, Salavan… cũng kỳ vọng vào sự hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, du lịch, giáo dục - đào tạo, nông nghiệp và giao lưu nhân dân. Từ đó, từng bước biến tiềm năng, thế mạnh của mỗi bên thành động lực tăng trưởng chung cho cả khu vực.

Ở Pakse, ngày càng có nhiều doanh nhân người Việt Nam đến buôn bán, giao thương, quảng bá sản phẩm. Ảnh: THÀNH CÔNG

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình nhận định, trong bối cảnh kinh tế, công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu biến động, việc tăng cường kết nối nội vùng, phát huy tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây trở nên cấp thiết, vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm chung của các địa phương.

“Với vai trò điểm cuối phía đông của tuyến kết nối này, Đà Nẵng xác định rõ trách nhiệm thúc đẩy liên kết khu vực, phát huy lợi thế trung tâm kinh tế - xã hội miền Trung và cửa ngõ ra Biển Đông với hệ thống hạ tầng ngày càng đồng bộ. Trên nền tảng quan hệ hữu nghị với 5 tỉnh Nam Trung Lào, hợp tác thời gian qua được triển khai hiệu quả trên nhiều lĩnh vực như thương mại, logistics, nông nghiệp, giáo dục, y tế. Từ những kết quả đó, Đà Nẵng tiếp tục định hướng củng cố quan hệ hợp tác, phát huy vai trò đầu mối kết nối, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp, mở rộng thị trường và hình thành các dự án cụ thể, góp phần tăng cường gắn kết và phát triển chung của khu vực”, ông Phan Thái Bình phát biểu.

Theo các chương trình hợp tác giai đoạn 2026 - 2030 vừa được lãnh đạo thành phố Đà Nẵng ký kết với các tỉnh Nam Lào, nhiều lĩnh vực trọng tâm đã được xác định như nông nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại, du lịch và đào tạo nguồn nhân lực. Từ kết nối địa lý, hợp tác đang dần chuyển sang kết nối phát triển, mở rộng không gian liên kết giữa các bên.

Tuyến quốc lộ 14D nối Đà Nẵng với cửa khẩu Nam Giang - Đắc Tà Oọc dự kiến sớm khởi công. Khi hoàn thiện, tuyến đường sẽ rút ngắn thời gian vận chuyển, tạo điều kiện để hàng hóa lưu thông nhanh và hiệu quả hơn. Khi chuỗi cung ứng khu vực dịch chuyển, những trục kết nối xuyên biên giới dần trở thành động lực mới, đưa Đà Nẵng và các địa phương Nam Lào tham gia sâu hơn vào mạng lưới liên kết khu vực.

UBND thành phố Đà Nẵng ký kết thỏa thuận hợp tác với các địa phương Nam Lào. Ảnh: THÀNH CÔNG

Sẽ không chỉ nằm ở hạ tầng hay chính sách, sức bền của hợp tác, hữu nghị và phát triển với các địa phương Nam Lào còn được Đà Nẵng vun đắp bằng sự tin cậy, bằng mối gắn bó giữa chính quyền và nhân dân hai bên. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhấn mạnh, mối quan hệ giữa các địa phương là sự tiếp nối của truyền thống hữu nghị đặc biệt, được bồi đắp từ lịch sử và tiếp tục được nuôi dưỡng trong hiện tại.

“Đà Nẵng và các tỉnh Nam Lào cần nâng tầm đối ngoại biên phòng, tăng cường phối hợp an ninh giữa các địa phương trên tuyến để bảo vệ chủ quyền, đồng thời tạo lập vành đai an toàn cho giao thương. Khi đó, mỗi cột mốc biên giới vừa là biểu tượng chủ quyền, vừa là điểm tựa vững chắc để người dân vùng biên phát triển sinh kế, yên tâm hội nhập”, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.

Chiều muộn trên cao nguyên Bolaven, dòng xe vẫn nối nhau hướng về cửa khẩu dọc tuyến đường 9 Nam Lào. Con đường của ký ức hào hùng một thời, nay đang mở ra nhịp kết nối, hợp tác và vun đắp tình hữu nghị…

-----------
Kỳ 3: Nghĩa tình không biên giới