Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm vượt kế hoạch với hơn 41.000 mẫu

Ngày 27/3, tại TP Đà Nẵng, Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương (Bộ Y tế) đã tổ chức chương trình hội thảo "Công tác kiểm tra, giám sát chất lượng thuốc, mỹ phẩm năm 2025 và triển khai công tác năm 2026". Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức đến dự và phát biểu chỉ đạo.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức phát biểu tại hội thảo.

Theo Viện Kiểm nghiệm thuốc (VKNT) Trung ương, là hai Viện đầu ngành, VKNT Trung ương và VKNT TP.HCM đã và đang phối hợp với các trường Đại học Y, Dược trong công tác đào tạo đại học và trên đại học về chuyên ngành kiểm nghiệm.

Hiện nay, 2 Viện có khoảng 20 cán bộ đang học sau đại học ở trong nước và nước ngoài. Nhiều Trung tâm kiểm nghiệm (TTKN) cũng đang có cán bộ được đào tạo tại các trường Đại học trong nước. VKNT Trung ương đang đào tạo tiến sĩ dược học ngành Kiểm nghiệm thuốc và Độc chất, đã tuyển sinh được 5 khóa.

Ngoài ra, VKNT Trung ương và VKNT TP.HCM luôn duy trì công tác đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ cho Hệ thống Kiểm nghiệm cũng như phòng kiểm nghiệm của các doanh nghiệp bằng hình thức kèm cặp hoặc mở các lớp đào tạo, đặc biệt là các lớp tập huấn về kiểm nghiệm bằng phương pháp vi sinh, kiểm nghiệm xác định tạp chất liên quan, thiết lập chất chuẩn phòng thí nghiệm.

Trong năm 2025, hai Viện đã tổ chức 59 lớp tập huấn nội bộ, 21 lớp tập huấn cho bên ngoài với 3.266 lượt học viên. Hai Viện cũng đã tổ chức 21 khóa học kèm cặp tại phòng thí nghiệm cho các học viên công tác tại các Trung tâm kiểm nghiệm và Phòng kiểm nghiệm các doanh nghiệp dược…

Trong công tác kiểm nghiệm, giám sát chất lượng thuốc và mỹ phẩm, năm 2025, Hệ thống Kiểm nghiệm Nhà nước đã lấy mẫu kiểm tra chất lượng 41.556 mẫu các loại, đạt 117,4% so với kế hoạch được giao (35.412 mẫu). Trong 41.556 mẫu lấy để kiểm tra chất lượng có 31.504 mẫu thuốc tân dược, 4.934 mẫu thuốc đông dược, 1.677 mẫu dược liệu, 3.441 mẫu mỹ phẩm.

PGS.TS. Đoàn Cao Sơn - Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương báo cáo tại hội thảo.

Bên cạnh mẫu lấy giám sát thị trường, các đơn vị trong Hệ thống đã tiếp nhận 24.721 mẫu gửi gồm: 13.088 mẫu thuốc tân dược, 2.104 mẫu thuốc đông dược, 1.335 mẫu dược liệu, 7.380 mẫu mỹ phẩm và 814 mẫu khác do các đơn vị sản xuất, kinh doanh, Chương trình mục tiêu quốc gia y tế (sốt rét, lao, HIV/AIDS...) gửi đến để kiểm tra chất lượng.

Phát hiện 260 mẫu lấy kiểm tra không đạt tiêu chuẩn (chiếm 0,63% so với tổng số mẫu đã lấy để kiểm tra), gồm 114 mẫu thuốc tân dược, 20 mẫu thuốc đông dược, 52 mẫu dược liệu và 74 mẫu mỹ phẩm. Thống kê của VKNT Trung ương và theo báo cáo của các TTKN, số lượng mẫu thuốc nghi ngờ là thuốc giả đã phát hiện trong năm 2025 là 6 mẫu (gồm 5 mẫu thuốc tân dược và 1 mẫu thuốc đông dược).

Ngoài ra vẫn còn những tồn tại và thách thức như: quy hoạch Hệ thống Kiểm nghiệm của Bộ Y tế vẫn chưa được tiến hành nên chưa có quy định thống nhất về vị trí pháp lý cũng như chức năng, nhiệm vụ của các Trung tâm kiểm nghiệm.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hệ thống Kiểm nghiệm tuyến tỉnh, thành giảm từ 62 đơn vị xuống còn 34 đơn vị, một số TTKN sáp nhập vào Trung tâm kiểm soát bệnh tật hoặc các đơn vị sự nghiệp khác của Sở Y tế trong khi địa bàn lại rộng hơn, gặp nhiều khó khăn.

Vẫn còn khó khăn trong lấy mẫu mỹ phẩm để kiểm tra chất lượng, các đơn vị được lấy mẫu không hợp tác, không ký biên bản lấy mẫu... Bản công bố tiêu chuẩn chất lượng của mỹ phẩm không được bàn giao cho Hệ thống Kiểm nghiệm làm cho định hướng kiểm tra các thông số kỹ thuật của sản phẩm cũng gặp rất nhiều khó khăn…

Trao giấy khen cho các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác kiểm tra, giám sát và đảm bảo chất lượng thuốc năm 2025.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức ghi nhận và đánh giá cao các kết quả đã đạt được năm 2025 của toàn hệ thống kiểm nghiệm thuốc, tuy rất nhiều khó khăn nhưng đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong năm vừa qua.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cũng mong rằng lãnh đạo Sở Y tế tiếp tục quan tâm đến các TTKN của địa phương, đặc biệt là sau sáp nhập cần đầu tư trang thiết bị, nâng cao đào tạo cán bộ…

Về phía Trung ương, Bộ Y tế sẽ tiếp tục hỗ trợ, sẵn sàng công tác chỉ đạo tuyến; đồng thời sẽ thống nhất tiêu chuẩn chung về chức năng, nhiệm vụ của các TTKN để áp dụng trong toàn quốc.

PV