Kinh tế đầu năm duy trì đà phục hồi

Theo phân tích của Công ty Chứng khoán VNDIRECT, bức tranh kinh tế tháng đầu năm ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, phản ánh sự ổn định của khu vực sản xuất và dòng vốn đầu tư, dù áp lực từ bên ngoài vẫn hiện hữu.

Sản xuất phục hồi, xuất khẩu tăng mạnh nhờ yếu tố nền và cầu bên ngoài

Hoạt động sản xuất công nghiệp duy trì trạng thái tương đối ổn định so với tháng trước. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 1/2026 ước giảm nhẹ 0,2% so với tháng 12/2025, song tăng mạnh 21,5% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng cao này chủ yếu do yếu tố nền thấp, khi Tết Nguyên đán năm 2025 rơi vào tháng 1, trong khi năm 2026 diễn ra muộn hơn.

Ở góc độ khảo sát doanh nghiệp, chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất do S&P Global công bố đạt 52,5 điểm, giảm nhẹ so với mức 53 điểm của tháng trước nhưng vẫn duy trì trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ bảy liên tiếp. Điều này cho thấy điều kiện kinh doanh tiếp tục được cải thiện. Sản lượng, đơn hàng mới và việc làm đều tăng, trong khi niềm tin kinh doanh cho triển vọng 12 tháng tới tiếp tục cải thiện, lên mức cao nhất kể từ tháng 3/2024.

Ảnh minh họa. Nguồn: TL

Trong lĩnh vực thương mại quốc tế, xuất khẩu tháng 1 đạt 43,2 tỷ USD, giảm nhẹ so với tháng trước do mức nền cao của tháng 12 nhưng tăng 29,7% so với cùng kỳ. Khu vực FDI tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, đặc biệt ở nhóm hàng điện tử, máy tính và máy móc thiết bị.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu đạt 45 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ, phản ánh nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu và tư liệu sản xuất gia tăng theo đà phục hồi của sản xuất và đầu tư. Cán cân thương mại ghi nhận mức thâm hụt 1,78 tỷ USD, song chủ yếu mang tính chu kỳ và gắn với nhu cầu đầu vào cho sản xuất.

Tiêu dùng phục hồi chậm, FDI đăng ký giảm do yếu tố chu kỳ dự án

Trái với nhịp phục hồi khá rõ của sản xuất, tiêu dùng nội địa tăng trưởng ở mức vừa phải. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 1 tăng 2,6% so với tháng trước và tăng 9,3% so với cùng kỳ. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 6,3%, tương đương cùng kỳ năm trước.

Theo các chuyên gia phân tích, tâm lý tiêu dùng phần nào chịu tác động từ xu hướng lãi suất tăng, biến động mạnh của giá vàng và các chính sách thuế mới áp dụng với hộ kinh doanh.

Ở khu vực đầu tư nước ngoài, vốn FDI thực hiện đạt 1,7 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ và là mức giải ngân cao nhất trong tháng 1 của 5 năm gần đây. Điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với triển vọng dài hạn của Việt Nam vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, vốn FDI đăng ký chỉ đạt 2,6 tỷ USD, giảm mạnh so với cùng kỳ, chủ yếu do vốn điều chỉnh tăng thêm giảm sâu, trong khi vốn đăng ký mới vẫn duy trì xu hướng tăng. Theo giới phân tích, FDI đăng ký thường có độ biến động theo chu kỳ dự án, song vẫn là chỉ báo cần theo dõi trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều yếu tố bất định.

Ở khu vực công, tiến độ giải ngân đầu tư được đẩy mạnh ngay từ đầu năm. Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước tháng 1 tăng 19,3% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng của cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, số liệu tháng đầu năm cũng chịu ảnh hưởng bởi sự khác biệt về thời điểm Tết, do đó cần theo dõi thêm trong các tháng tới.

Về mặt ổn định giá cả, lạm phát tiếp tục được kiểm soát. CPI tháng 1 tăng 2,53% so với cùng kỳ, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,19%. Nhóm thực phẩm và dịch vụ ăn uống là yếu tố đóng góp chính, đặc biệt do giá thịt lợn tăng trước Tết. Trong thời gian tới, diễn biến chi phí đầu vào và giá nguyên liệu vẫn cần được theo dõi để đánh giá áp lực lạm phát.

Hà Lan