Ký kết phối hợp xây dựng chính sách pháp luật về môi trường, tài nguyên

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Chiều 15/5, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn từ tháng 5/2026 đến hết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; đồng thời tổ chức hội nghị trao đổi về hai dự án luật gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).

Phát biểu tại lễ ký kết, bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết, xu hướng đổi mới trong xây dựng pháp luật hiện nay là luật chỉ quy định những nguyên tắc, định hướng lớn; còn các quy định chi tiết sẽ giao Chính phủ, bộ, ngành ban hành để thuận lợi điều chỉnh theo thực tiễn. Điều này đòi hỏi cơ chế phối hợp giữa cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra phải thay đổi theo hướng tham gia từ sớm.

Theo bà Nguyễn Thanh Hải, trước đây nhiều trường hợp cơ quan chủ trì hoàn thiện hồ sơ dự án luật rồi mới gửi sang Quốc hội để thẩm tra, khiến quá trình xử lý mất nhiều thời gian nếu phát sinh khác biệt quan điểm. Việc phối hợp ngay từ đầu sẽ giúp thống nhất các nội dung lớn trước khi trình Quốc hội, từ đó nâng cao hiệu quả thảo luận và biểu quyết.

Bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Cùng với việc xây dựng luật, công tác giám sát các văn bản dưới luật ngày càng quan trọng để bảo đảm quy định sau khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống. Việc theo dõi, giám sát cần được thực hiện thường xuyên, theo thời gian thực thay vì chỉ đánh giá định kỳ sau nhiều năm triển khai.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhấn mạnh, trước mắt hai bên sẽ tập trung phối hợp trong quá trình sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 tới.

Liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, bà Nguyễn Thanh Hải cũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát kỹ sự thống nhất giữa Luật Bảo vệ môi trường với các luật liên quan như Luật Đầu tư, Luật Dầu khí, Luật Xây dựng… nhằm xử lý sớm những quy định chồng chéo, mâu thuẫn.

Trong quá trình sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, bộ cần bám sát tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TW về chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Trong khi đó, sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo cần gắn với Nghị quyết 36-NQ/TW về chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cũng cho rằng, việc ký kết chương trình phối hợp diễn ra đúng thời điểm Quốc hội và Chính phủ đang thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thể chế, đổi mới phương thức xây dựng pháp luật và tinh gọn bộ máy quản lý.

Theo Bộ trưởng, năm nay bộ đang triển khai sửa đổi ba luật lớn gồm Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, cùng Luật Đất đai. Tuy nhiên, khối lượng công việc thực tế lớn hơn nhiều khi Chính phủ đang quyết liệt thực hiện cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

“Bộ Nông nghiệp và Môi trường là một trong những bộ được giao tiên phong cải cách thủ tục hành chính. Tỷ lệ thủ tục thuộc thẩm quyền cấp bộ đã giảm mạnh, hiện chỉ còn khoảng 25%. Điều này đồng nghĩa nhiều quy định pháp luật phải tiếp tục sửa đổi để phù hợp mô hình quản lý mới”, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết.

Ngoài ba luật đang sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến tiếp tục điều chỉnh trên 10 luật khác liên quan đến phân cấp, phân quyền; đồng thời rà soát hàng chục nghị định và thông tư. Tổng khối lượng văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi trong thời gian tới là rất lớn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội ký kết Chương trình phối hợp. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Liên quan đến sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, Bộ trưởng cho rằng vẫn còn nhiều vấn đề chuyên môn cần làm rõ, đặc biệt là các tiêu chí, ngưỡng đánh giá phát thải khí nhà kính, môi trường đô thị và các tiêu chuẩn cảnh báo. Hay đối với Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo còn nhiều vấn đề thực tiễn phát sinh cần được xem xét, trong đó có tác động môi trường trong phát triển điện gió ngoài khơi và yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái biển.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, các cuộc trao đổi giữa cơ quan quản lý và cơ quan thẩm tra của Quốc hội là cơ hội để làm rõ những vấn đề còn khác nhau, từ đó xây dựng các quy định vừa bảo đảm tính khả thi, vừa đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Theo chương trình phối hợp được ký kết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội sẽ phối hợp chặt chẽ trong xây dựng, thẩm tra chính sách, pháp luật; giám sát thực thi luật, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội và các cam kết quốc tế liên quan đến biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước. Đồng thời, cùng tham mưu xây dựng các đề án quan trọng cấp quốc gia, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Hai cơ quan cũng tăng cường chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ hiện đại phục vụ công tác lập pháp, giám sát; phối hợp tổng kết thực tiễn, phản biện chính sách, đào tạo nhân lực và mở rộng hợp tác quốc tế.