KỶ NIỆM 51 NĂM NGÀY GIẢI PHÓNG LONG KHÁNH (21-4-1975 - 21-4-2026) Phát huy truyền thống, xây dựng đô thị Long Khánh văn minh, hiện đại

Cựu chiến binh Phạm Văn Thân (bìa trái) và cựu chiến binh Nguyễn Tá Dẫn (thứ 2, từ trái qua) và các cựu chiến binh cùng ôn lại kỷ niệm chiến đấu trong Chiến dịch giải phóng Xuân Lộc năm 1975. Ảnh: Nguyệt Hà

51 năm đã trôi qua nhưng ký ức về sự ác liệt, về trận chiến đấu 12 ngày đêm giằng co với kẻ thù vẫn mãi mãi in đậm trong tâm trí nhiều cựu chiến binh, những người trực tiếp tham gia và chứng kiến về sự kiện quan trọng này. Ngày nay, cấp ủy, chính quyền và nhân dân phường Long Khánh kế thừa xứng đáng truyền thống anh hùng, tri ân sự hy sinh xương máu của các thế hệ ông cha, đoàn kết, xây dựng Long Khánh phát triển xanh, văn minh, hiện đại.

Ký ức không quên

Cuộc chiến đấu 12 ngày đêm nhằm mở toang “cánh cửa thép” Xuân Lộc trở thành cuộc đấu trí, đấu lực vô cùng ác liệt giữa quân ta với Sư đoàn 18 ngụy quyền cùng các chiến đoàn thiết giáp mạnh của địch...

Phòng tuyến Xuân Lộc được địch bố phòng cẩn mật và coi là “cánh cửa thép” bảo vệ Sài Gòn từ hướng Đông. Mất Xuân Lộc cũng có nghĩa sẽ mất Sài Gòn. Đập tan “cánh cửa thép” Xuân Lộc chính là “trận then chốt” mở đường cho đại quân ta tiến về Sài Gòn, hội với 5 cánh quân trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (từ ngày 26 đến 30-4-1975).

Những người trực tiếp chiến đấu ngày ấy hiện nay dù tuổi cao, sức khỏe yếu nhưng với họ, ký ức về thời điểm mở toang “cánh cửa thép” sẽ mãi không quên. Cựu chiến binh Nguyễn Tá Dẫn (ở phường Long Khánh) kể lại: Lúc đó, ông là Trung Đội phó trinh sát, thuộc Tiểu đoàn 28 Đặc công, Sư đoàn 7, Quân đoàn 4, có nhiệm vụ điều nghiên, nắm tình hình. Đầu tháng 4-1975, ông và một số trinh sát cải trang ra, vào khu vực tỉnh lỵ Long Khánh nhằm điều nghiên, giúp bộ đội đặc công đánh thẳng vào Dinh tỉnh trưởng theo 2 hướng. Hướng 1 sẽ dự kiến đánh từ khu 18 gia đình, phường Bảo Vinh ngày nay vào và hướng 2 từ khu vực Bàu Trâm đánh lên…

Bối cảnh chiến trường thời điểm đó diễn ra nhanh chóng, bộ đội đặc công chưa kịp đánh vì các đơn vị thuộc Sư đoàn 7 và đơn vị phối hợp đã đánh khiến ngụy quyền nhanh chân lén rút vào các đêm 19 và 20-4-1975. Ông Dẫn và một bộ phận được điều về truy kích địch trên đường địch rút chạy theo lộ 2 - đèo Con Rắn (khu vực Nông trường Ông Quế, xã Cẩm Mỹ ngày nay).

Ông Dẫn kể lại: “Trung đội trinh sát của chúng tôi truy kích địch trong đêm 20-4-1975 dưới trời mưa lớn, đạn pháo của địch bắn xối xả. Chúng tôi bắt gặp trên xe Jeep của địch có một cuốn sổ tay mà ngay trang đầu có ghi dòng chữ “Bổ nhiệm ngày 17-9-1974” và ký tên Đại tá Phạm Văn Phúc, Tiểu khu trưởng Bình Long cùng số điện thoại DT/45637- ds. 21-9-1974 (nghĩa là dòng nhật ký được viết sau 4 ngày được bổ nhiệm)”…

Ông Dẫn không được đọc cuốn nhật ký nhưng nhiều đồng đội ông được đọc và kể lại: Sau trang mở đầu, còn khoảng hơn chục trang viết chủ yếu nhân vật Phúc kể với vợ về nỗi sợ, sự kinh hoàng trong chiến tranh cũng như những điều ác liệt đang xảy ra trong trận giao tranh giữa ngụy quyền với quân ta.

Cùng ở phường Long Khánh, cựu chiến binh - Đại tá Phạm Văn Thân cho hay: Chiến dịch 12 ngày đêm mở “cánh cửa thép” Xuân Lộc ngoài sự ác liệt của chiến trường thì quân - dân ta còn đồng lòng quyết tâm, sự mưu trí, sáng tạo để cùng đoàn kết đánh thẳng vào sào huyệt địch. Trong đó, những người lính của Đội Biệt động Long Khánh ngày ấy đã trực tiếp đánh thẳng vào Tòa hành chính tỉnh trưởng Long Khánh. Các chiến sĩ biệt động như Đào Bá Lượng, Nguyễn Văn Hoàng… còn trực tiếp dẫn đoàn xe tăng quân ta đánh vào mở “cánh cửa thép” cùng với nhiều chiến thuật mới giãn ra, bao vây không cho địch bên trong đánh bung ra ngoài, cũng như cắt đứt tiếp tế từ ngoài vào trong khiến địch bị cô lập và tìm đường rút chạy khỏi Xuân Lộc trong đêm 20, rạng sáng 21-4-1975, thị xã Xuân Lộc và toàn tỉnh Long Khánh được giải phóng vào ngày 21-4-1975…

Vươn lên từ gian khó

51 năm sau ngày giải phóng, trải qua nhiều lần chia tách, sáp nhập, địa điểm chiến dịch Xuân Lộc ngày ấy giờ là phường Long Khánh, tỉnh Đồng Nai. Về Long Khánh trong những ngày tháng Tư lịch sử, đi trên những con đường rợp bóng cây xanh trải nhựa phẳng dẫn về Tượng đài chiến thắng Long Khánh, ghé vào nghĩa trang liệt sĩ, thắp nén hương thơm tưởng nhớ những người con ưu tú đã hy sinh, trong đó có rất nhiều liệt sĩ đã hy sinh trong trận chiến đấu 12 ngày đêm giải phóng Xuân Lộc, trong lòng trào dâng cảm xúc, nhắc nhớ mỗi chúng ta được sống trong hòa bình, tự do ngày nay đã có rất nhiều người con ưu tú của quê hương, đất nước đã nằm lại trong lòng đất mẹ, không kịp chứng kiến ngày hòa bình.

Nghĩa trang liệt sĩ phường Long Khánh ngày nay là nơi yên nghỉ của hơn 3 ngàn liệt sĩ đã chiến đấu, hy sinh trong các cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập. Nghe các cựu chiến binh kể chuyện về 12 ngày đêm giải phóng Xuân Lộc - Long Khánh, nghe nhiều câu chuyện trong xây dựng và phát triển Long Khánh thành những vùng trù phú với cây trái đặc sản theo mùa, kinh tế phát triển mạnh, gắn với du lịch xanh, xây dựng đô thị Long Khánh là “nơi đáng sống”… mới thấy hết ý nghĩa của sự hy sinh để từng tấc đất quê hương sinh sôi, phát triển, để mỗi người chúng ta hôm nay, mai sau luôn nhắc nhớ, tri ân, đáp đền.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Long Khánh Tăng Quốc Lập cho rằng: Thắng lợi trong Chiến dịch 12 ngày đêm giải phóng Xuân Lộc - Long Khánh thể hiện cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của truyền thống đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc ta.

Kể từ ngày 1-7-2025, phường Long Khánh được hình thành trên cơ sở sáp nhập các phường: Xuân An, Xuân Hòa, Xuân Bình, Phú Bình và xã Bàu Trâm trước đây có diện tích 21,32km2; quy mô dân số hơn 78,1 ngàn người; có 28 khu phố, 351 tổ nhân dân. Đảng bộ phường Long Khánh được thành lập và đi vào hoạt động kể từ ngày 1-7-2025, có 2.677 đảng viên sinh hoạt tại 4 Đảng bộ cơ sở, 36 chi bộ trực thuộc Đảng bộ cơ sở, 7 chi bộ cơ sở cùng 28 chi bộ khu phố.

“Kế thừa truyền thống anh hùng, từ vùng đất bị giày xéo tan hoang trong chiến tranh, hơn nửa thế kỷ qua đi, phường Long Khánh đang ngày càng thay đổi to lớn, đạt nhiều thành tựu về mọi mặt. Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Long Khánh đang quyết tâm nỗ lực, đoàn kết vươn lên từ gian khó, xây dựng đô thị Long Khánh kiểu mẫu, xanh, văn minh, hiện đại” - ông Tăng Quốc Lập cho biết thêm.

Long Khánh đã huy động mọi nguồn lực thực hiện nâng cấp, chỉnh trang, phát triển đô thị theo hướng ưu tiên xây dựng công trình công cộng như: nâng cấp công viên Bia Chiến thắng; cải tạo công viên Vườn Dầu, công viên Xuân Trung, Tượng đài Chiến thắng; nâng cấp tuyến đường Hùng Vương, đường Cách Mạng Tháng Tám, đường Nguyễn Trãi... Hệ thống đường giao thông đô thị được nhựa hóa 98,2%; đường trục chính bê tông hóa, nhựa hóa đạt 100%. Phường đã ngầm hóa hệ thống điện, viễn thông trên tuyến đường Hùng Vương, Cách Mạng Tháng Tám, Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Diệu và đang từng bước thực hiện ngầm hóa các tuyến đường khác trong phường. Lắp đặt đèn tín hiệu giao thông tại 3 nút giao đường Hồ Thị Hương - 9 Tháng 4; nút giao đường Hồ Thị Hương - Nguyễn Trãi và nút giao đường Nguyễn Thị Minh Khai - Nguyễn Trãi...

Ông Trần Quốc Đại (ở phường Long Khánh) cho rằng: Ông cha đã hy sinh xương máu trong kháng chiến, bảo vệ độc lập của Tổ quốc, quê hương. Ngày nay, mỗi người dân, doanh nghiệp càng phải nỗ lực, quyết tâm vươn lên, góp phần xây dựng phường văn minh, hiện đại, đáng sống chính là sự tri ân, đáp đền với thế hệ đi trước.