Làn sóng IPO thứ 3: Khối tư nhân dẫn dắt nguồn cung trên thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào chu kỳ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) thứ 3, được định hình bởi các doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn. Với các thương vụ phát hành đạt giá trị hàng chục nghìn tỷ đồng cùng sự điều chỉnh về khung pháp lý, cấu trúc dòng vốn đầu tư dự kiến có sự dịch chuyển mạnh trong năm 2026.
Thương vụ Điện Máy Xanh và sự thay đổi cấu trúc nguồn cung
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa chấp thuận kế hoạch chào bán gần 180 triệu cổ phiếu của Công ty Cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) với mức giá 80.000 đồng/cổ phiếu. Quy mô huy động của đợt phát hành này đạt khoảng 14.360 tỷ đồng, xác lập mức kỷ lục trên thị trường trong nhiều năm trở lại đây.
Sau khi hoàn tất đợt IPO, vốn điều lệ của DMX sẽ tăng từ 11.013 tỷ đồng lên 12.808 tỷ đồng. Mức vốn hóa doanh nghiệp tương ứng vượt 102.460 tỷ đồng. Với quy mô định giá này, cổ phiếu DMX có khả năng lọt vào rổ chỉ số VN30 ngay sau khi niêm yết, dự kiến thực hiện vào tháng 8/2026. Bên cạnh thương vụ Điện Máy Xanh, thị trường chuẩn bị tiếp nhận nguồn cung cổ phiếu từ nhiều doanh nghiệp khác như Chứng khoán LPBank (LPBS) với giá trị huy động dự kiến gần 4.300 tỷ đồng, DatVietVAC hay Highlands Coffee.
Dữ liệu lịch sử cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam từng ghi nhận hai chu kỳ IPO lớn. Giai đoạn 2007-2009 gắn với sự kiện gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Giai đoạn 2017-2018 được dẫn dắt bởi tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước với tổng giá trị huy động hơn 100.000 tỷ đồng. Từ năm 2019 đến nay, nhóm doanh nghiệp nhà nước giảm dần tỷ trọng trong các đợt phát hành.
Chu kỳ IPO thứ 3 đánh dấu sự thay đổi căn bản về nguồn gốc tài sản. Đại diện khối nghiên cứu đầu tư từ FIDT, ông Bùi Văn Huy, phân tích rằng làn sóng hiện tại tập trung vào việc doanh nghiệp tư nhân phát hành cổ phiếu và thực hiện chia tách công ty con (spin-off) để thu hút vốn mở rộng hoạt động kinh doanh. Sự xuất hiện của các doanh nghiệp thuộc mảng bán lẻ, tiêu dùng và giải trí mang lại sự đa dạng hóa cho rổ hàng hóa trên thị trường, không còn tập trung quá lớn vào khối tài chính và doanh nghiệp nhà nước.
Trợ lực pháp lý và áp lực thanh khoản
Làn sóng IPO thứ 3 diễn ra cùng thời điểm VN-Index giao dịch quanh mốc 1.900 điểm. Tổ chức FTSE Russell cũng đã nâng hạng chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, tạo cơ sở thu hút dòng vốn ngoại và gia tăng sức hấp thụ cho các giao dịch quy mô lớn.
Về mặt pháp lý, quy trình đưa cổ phiếu lên sàn được rút ngắn đáng kể nhờ Nghị định 245/2025/NĐ-CP. Quy định mới gắn kết trực tiếp khâu IPO và niêm yết, ấn định thời gian hoàn thành các thủ tục trong vòng 30 ngày, thay thế cho khung thời gian 90 đến 120 ngày trước đây. Yếu tố này giúp các tổ chức phát hành tối ưu hóa chi phí và thời gian tiếp cận thị trường vốn.
Dù sở hữu nhiều điểm thuận lợi về quy mô và chính sách, thị trường vẫn phải đối diện với biến số về mặt bằng lãi suất. Hai chu kỳ IPO trước đây đều được thực hiện trong môi trường lãi suất thấp và ổn định. Ngược lại, làn sóng huy động vốn thứ 3 diễn ra khi lãi suất đã tăng và khó có dư địa giảm thêm. Quy mô phát hành lớn của hàng loạt doanh nghiệp tư nhân sẽ trực tiếp đặt áp lực lên định giá cổ phiếu và khả năng đáp ứng thanh khoản của dòng tiền trên thị trường chứng khoán.








![[Infographic] Quy định mới về chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_05_25_423_55235473/bed78ad3a3984ac61389.jpg)
![[Infographic] Phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo giảng dạy người khuyết tật](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_05_25_423_55235527/f3c3d5c5fc8e15d04c9f.jpg)
