Lan tỏa thành quả tăng trưởng tới nông thôn, nông dân

Năm 2025, kinh tế Việt Nam tăng trưởng GDP 8,02% - một kết quả rất tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn. Thành tựu này thể hiện hiệu quả điều hành vĩ mô, sức chống chịu của nền kinh tế và nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, người dân. Trong bức tranh chung ấy, bài toán đặt ra là làm sao để thành quả phát triển được lan tỏa đồng đều hơn, đặc biệt tới khu vực nông nghiệp, nông thôn và người nông dân - vốn chịu nhiều rủi ro thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu.

Năm 2025, thiên tai tiếp tục gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân nông thôn. Tổng thiệt hại tài sản ước tính hơn 102 nghìn tỷ đồng; hàng trăm nghìn hécta lúa, hoa màu bị hư hỏng; hàng triệu gia súc, gia cầm bị chết; hàng trăm nghìn ngôi nhà bị sập đổ, hư hỏng. Những con số này một mặt phản ánh tổn thất kinh tế, mặt khác cho thấy mức độ rủi ro sinh kế của hàng triệu người dân, nhất là tại các vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ, sạt lở, thời tiết cực đoan.

Trong những ngày cuối năm, khi nhiều gia đình nông dân vẫn đang nỗ lực khôi phục sản xuất sau thiên tai, lo Tết đủ đầy cho gia đình, câu chuyện an sinh và ổn định sinh kế càng trở nên cấp thiết.

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc rủi ro của sản xuất nông nghiệp. Thiên tai diễn biến khó lường hơn, mức độ tàn phá lớn hơn, trong khi năng lực phòng ngừa rủi ro còn hạn chế. Điều này đòi hỏi cần chuyển từ tư duy ứng phó sang tư duy quản trị rủi ro chủ động. Đầu tư mạnh hơn cho hệ thống cảnh báo sớm; mở rộng hợp tác chia sẻ dữ liệu dự báo khí tượng thủy văn; từng bước hoàn thiện cơ chế bảo hiểm nông nghiệp có hỗ trợ của Nhà nước, trước mắt ưu tiên các vùng rủi ro cao, là những giải pháp cần được thúc đẩy trong thời gian tới.

Kinh nghiệm từ các chương trình đầu tư trước đây cho thấy, khi hạ tầng nông thôn được đầu tư bài bản, đặc biệt là giao thông kết nối thôn, xã, mức sống của người dân được cải thiện rõ rệt. Hiện nay, khi Nhà nước đang tập trung nguồn lực lớn cho hạ tầng chiến lược quốc gia, thì việc tiếp tục dành nguồn lực tương xứng cho hạ tầng nông thôn, quy hoạch lại các khu dân cư tại các vùng thường xuyên sạt lở, lũ quét, cần được coi là một trụ cột của phát triển bao trùm.

Dịch bệnh trong chăn nuôi luôn là thách thức lớn. Đợt dịch tả lợn châu Phi năm qua cho thấy rõ sự khác biệt về khả năng chống chịu giữa mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ và mô hình trang trại quy mô lớn. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải thúc đẩy chuyển đổi mô hình chăn nuôi theo hướng liên kết chuỗi, nâng cao quy mô, kiểm soát tốt nguồn giống, vaccine và an toàn sinh học. Quá trình chuyển đổi cần có chính sách tín dụng, đất đai, khoa học công nghệ và đào tạo kỹ năng để người nông dân có thể tham gia chuỗi giá trị mới, thay vì bị đẩy ra ngoài.

Tuy chưa có số liệu thống kê riêng về thu nhập bình quân của lao động trong nông nghiệp, song nhiều khả năng sẽ thấp hơn mặt bằng chung của nền kinh tế. Điều này phần nào được phản ánh qua cơ cấu tăng trưởng: năm 2025, nông, lâm nghiệp và thủy sản chỉ tăng 3,78%, thấp hơn so với công nghiệp, xây dựng (8,95%) và dịch vụ (8,62%). Nếu không có chính sách đầu tư mạnh mẽ hơn cho nông nghiệp, nông thôn, nguy cơ gia tăng khoảng cách thu nhập giữa các khu vực là hiện hữu.

Mỗi mùa xuân mới luôn gắn với kỳ vọng về một năm đủ đầy, ổn định và phát triển. Để kỳ vọng ấy trở thành hiện thực bền vững, tăng trưởng kinh tế cần song hành với bảo đảm sinh kế cho người dân, nhất là nông dân - những người đang trực tiếp tạo ra nền tảng an ninh lương thực và ổn định xã hội cho đất nước.

Tăng trưởng cao là điều kiện cần, nhưng tăng trưởng bao trùm, bền vững mới là mục tiêu lâu dài. Khi nông dân được bảo vệ tốt hơn trước rủi ro thiên tai, dịch bệnh; khi hạ tầng nông thôn được đầu tư đồng bộ; khi nông nghiệp được tổ chức theo hướng hiện đại, hiệu quả - đó cũng là lúc trụ đỡ nông nghiệp của nền kinh tế được gia cố vững chắc, tạo nền tảng để đất nước bước vào năm mới, bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tâm thế chủ động và tự tin hơn.

Hà Lan