Làng Chăm Đa Phước chuyển mình

Các món ăn truyền thống được chuẩn bị chu đáo, phục vụ du khách tại chợ quê làng Chăm Đa Phước.

Giữ nghề truyền thống

Nằm ven sông Hậu, làng Chăm Đa Phước (ấp Hà Bao 2) mang nhịp sống bình yên nhưng không kém phần nhộn nhịp. Sáng sớm, người dân gom góp hàng quán phục vụ khách ăn sáng, nhâm nhi cà phê đón nắng lên. Chiều đến, khi nắng dịu trên Quốc lộ 91C, các hàng quán lại đông đúc khách dừng chân thưởng thức món ăn truyền thống và ngắm hoàng hôn buông xuống vùng quê yên ả.

Từ sớm, ông Kho Siêm (ngụ tổ 27, ấp Hà Bao 2) đã tất bật chuẩn bị các món ăn truyền thống của đồng bào Chăm phục vụ du khách. Bên bàn bánh dân gian, những khoanh tung lò mò trên bếp than tỏa hương thơm phức. Món ăn quen thuộc này nay trở thành đặc sản hút khách khi đến Đa Phước, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình ông.

Không chỉ bán hàng, ông Kho Siêm còn hào hứng chia sẻ với du khách về nguyên liệu, cách chế biến cùng những câu chuyện văn hóa gắn liền với từng món ăn. Với ông, đây là cách tự nhiên nhất để giới thiệu nét đẹp ẩm thực của dân tộc Chăm đến du khách gần xa.

Tại tổ 29, ông Y Sa vẫn bền bỉ giữ nghề dệt khăn rằn thủ công. Từng chiếc khăn ra đời từ sự tỉ mỉ của người thợ không chỉ phục vụ khách du lịch, mà còn gìn giữ nét văn hóa truyền thống qua nhiều thế hệ giữa lốc sản phẩm công nghiệp.

Vừa chọn mua chiếc khăn làm kỷ niệm, bà Nguyễn Thị Minh Hoài (du khách từ TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Tôi rất thích khi tận mắt xem ông Y Sa dệt khăn và nghe kể chuyện nghề. Chiếc khăn làm thủ công tỉ mỉ, đẹp mắt và mang đậm dấu ấn riêng của làng Chăm Đa Phước”.

Du khách thưởng thức ẩm thực truyền thống tại chợ quê làng Chăm Đa Phước.

Năm 2021, chợ quê làng Chăm Đa Phước được thành lập, mở thêm không gian sinh hoạt cộng đồng và tạo điều kiện để người dân phát triển sinh kế. Chợ hoạt động chủ yếu vào cuối tuần, nhộn nhịp suốt các dịp lễ, hội. Gần 20 hộ dân tham gia bán các món ăn truyền thống, biểu diễn nhạc cụ dân tộc phục vụ khách tham quan. Trong không gian chợ quê, món ăn truyền thống, sản phẩm thủ công, tiếng nhạc cụ dân tộc và sự mến khách của người dân hòa vào nhau tạo nên dấu ấn riêng của làng Chăm ven Quốc lộ 91C.

Những ngày cuối tuần, chợ quê làng Chăm Đa Phước đón khoảng 400 - 500 lượt du khách. Vào các dịp lễ, lượng du khách có thể lên khoảng 1.000 lượt, giúp các hộ kinh doanh có thêm cơ hội tiêu thụ sản phẩm, nhất là các món ăn mang đậm hương vị truyền thống.

Bà Ay Sah, bán tại chợ quê làng Chăm Đa Phước cho biết: “Cuối tuần và dịp lễ, du khách đến đông, bà con bán đắt hơn ngày thường. Du khách rất thích món tung lò mò, bò nướng... Nhiều người còn hỏi mua mang về làm quà, tôi vui lắm vì món ăn của đồng bào Chăm được nhiều người biết đến”.

Nắng dần tắt, chợ quê làng Chăm Đa Phước lên đèn. Người dân chuẩn bị hàng quán cho khách chiều. Vài nhóm du khách dừng xe, gọi cà phê, chọn món ăn, mua quà mang về. Nhịp mua bán không quá vội vã, những câu chào hỏi thân tình, cuộc trò chuyện bên hàng quán khiến du khách cảm nhận rõ sự gần gũi của một cộng đồng gắn bó.

Ông Nguyễn Đặng Hà Phong, du khách từ TP. Hồ Chí Minh nói: “Không khí ở chợ quê rất gần gũi, người dân thân thiện. Tôi thích được thưởng thức các món ăn truyền thống, nghe nhạc cụ dân tộc và xem trang phục của đồng bào Chăm. Ngồi uống cà phê, ngắm hoàng hôn rồi nghe câu chuyện về làng Chăm, tôi thấy chuyến đi này rất thú vị và đáng nhớ”.

Ngày càng khởi sắc

Ấp Hà Bao 2 có hai thánh đường, là nơi đồng bào Chăm thực hành tín ngưỡng và gắn kết cộng đồng. Trong đời sống thường ngày, các chức sắc, người có uy tín cùng chính quyền, đoàn thể địa phương vận động người dân giữ gìn an ninh, trật tự, chăm lo phát triển kinh tế, bảo tồn những giá trị văn hóa tốt đẹp.

Ông Mohamad Aly Ay Dốp, Trưởng Quản trị Thánh đường EhSan, cho biết: “Thánh đường không chỉ là nơi đồng bào Chăm thực hành tín ngưỡng mà còn là nơi nhắc nhở mọi người sống đoàn kết, chăm lo làm ăn, giáo dục con cháu và chấp hành tốt các quy định của địa phương”.

Với đồng bào Chăm ở Đa Phước, giữ gìn bản sắc là biết trân trọng tiếng nói, trang phục, ẩm thực, tín ngưỡng, nghề truyền thống; đồng thời thích nghi với nhịp sống mới. Sự đổi thay của Đa Phước còn dễ nhận ra từ những tuyến đường rộng rãi, sạch sẽ dẫn vào các tổ dân cư.

Làng Chăm Đa Phước bên dòng sông Hậu.

Theo Bí thư Chi bộ ấp Hà Bao 2 Du Số, toàn ấp hiện có 1.551 hộ dân, trong đó đồng bào Chăm có 488 hộ. Hiện chỉ còn 9 hộ nghèo là đồng bào Chăm; hộ dân trong ấp đều sử dụng điện và nước sạch. So với khoảng 10 năm trước, diện mạo ấp Hà Bao 2 có nhiều chuyển biến. Đường giao thông liên ấp được bê tông hóa 100%; điện, nước sạch đến từng hộ dân, tạo thuận lợi cho sinh hoạt, học tập, sản xuất và buôn bán.

“Sau 10 năm, diện mạo ấp thay đổi rõ nét, đường được bê tông hóa, điện, nước sạch về từng hộ; đời sống người dân từng bước nâng lên. Nhiều hộ mạnh dạn làm ăn, buôn bán, phát triển các mô hình sinh kế gắn với chợ quê làng Chăm. Người dân đồng thuận trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường, an ninh, trật tự và bản sắc văn hóa dân tộc”, ông Du Số cho biết.

Trên tuyến quốc lộ 91C, những quán ăn nhỏ, quán nước, điểm bán sản phẩm truyền thống ngày càng nhiều hơn. Ông Mách Ta Rế, ngụ ấp Hà Bao 2, nói: “Người dân rất vui khi làng Chăm hôm nay có nhiều đổi mới, đường sá thuận lợi, đời sống khá hơn, du khách tìm đến nhiều hơn. Nhưng điều đáng mừng là đồng bào Chăm vẫn giữ được phong tục, món ăn, nghề truyền thống và tình đoàn kết”.

Đa Phước hôm nay đang chuyển mình cùng sự phát triển chung của xã Vĩnh Hậu. Trong nhịp sống mới, làng Chăm vẫn giữ nét riêng mộc mạc, nghĩa tình, đậm đà bản sắc.