Làng gốm 500 năm tuổi đỏ lửa đón Tết

Giữ bình yên trọn vẹn cho làng nghề

Nhắc lại mưa lũ lịch sử vào tháng 10/2025, người dân làng gốm đều ám ảnh bởi cả làng bị ngập sâu, nguyên liệu hư hỏng, nhiều lò nung phải tạm ngưng hoạt động. Một điều mà cả làng nghề cảm thấy ấm áp nhất chính là vai trò của lực lượng Công an đối với bình yên của làng nghề. Khi dòng nước hung dữ bủa vây làng gốm Thanh Hà, lực lượng Công an phường đã thực sự trở thành chỗ dựa vững chắc của bà con.

Nghệ nhân của làng gốm Thanh Hà tất bật sản xuất những chú ngựa bằng gốm - linh vật Bính Ngọ.

Điều này thể hiện rõ nhất từ vụ việc xảy ra chiều tối 29/10/2025. Theo lời người dân, hôm đó, mưa lớn kéo dài khiến nước lũ dâng cao, chảy xiết, gây ra vụ lật ghe đặc biệt nghiêm trọng tại khu vực chợ cá Thanh Hà. Thầy Thích Đồng Vân – Trụ trì chùa Minh Giác cùng hai người dân trong lúc đi ghe tiếp tế lương thực cho phật tử vùng lũ bất ngờ bị dòng nước dữ đánh úp. Chiếc ghe lật nhào, cả ba người chỉ kịp bám vào mái nhà ven chợ cá kêu cứu trong màn mưa tối đặc. Công tác cứu hộ tại chỗ được triển khai khẩn trương. Song do nước chảy quá mạnh, nhiều ghe cứu nạn tiếp tục bị nhấn chìm; có người rơi xuống dòng nước chảy xiết. Tình thế vô cùng nguy cấp.

Nhận được tin báo, Trung tá Nguyễn Quang Trung, Trưởng Công an phường Hội An Tây trực tiếp có mặt tại hiện trường, chỉ huy lực lượng, đồng thời huy động thêm phương tiện của người dân khối phố Nam Diêu tiếp cận khu vực nguy hiểm. Bất chấp mưa lớn, đêm tối và dòng nước cuộn xiết, cán bộ, chiến sĩ Công an phường phối hợp cùng nhân dân kiên cường bám trụ, kịp thời cứu được 9 người khỏi dòng lũ dữ, bảo toàn tính mạng trong gang tấc.

Chưa kịp nghỉ ngơi sau những giờ phút căng thẳng, lực lượng Công an phường tiếp tục lao vào điểm nóng mới khi nhận tin tuyến kè bờ biển tổ Tân Thành bị sạt lở nghiêm trọng. Triều cường kết hợp sóng lớn liên tục xâm thực sâu vào đất liền, đe dọa trực tiếp nhà cửa và công trình dân sinh. Giữa mưa gió, hàng chục cán bộ, chiến sĩ được huy động bám hiện trường, phối hợp cùng dân quân, bộ đội và người dân khẩn trương đắp kè tạm, giữ từng mét bờ cát, từng tài sản của người dân trước nguy cơ bị sóng biển cuốn trôi.

Trong suốt đợt mưa lũ, Công an phường Hội An Tây đã huy động hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ chốt chặt các tuyến đường ngập sâu; trực tiếp tham gia cứu hộ, vận chuyển lương thực bằng ghe; tổ chức di dời hàng trăm hộ dân cùng tài sản đến nơi tránh trú an toàn.

Du khách thích thú với những sản phẩm tại làng gốm Thanh Hà.

Chạy đua với… vụ Tết

“Mừng là như bao thế hệ trước, lớp trẻ làng nghề không chùn bước. Nước vừa rút, các nghệ nhân lại tất bật dọn dẹp, phơi đất, sửa lò, nhóm lên những ngọn lửa đầu tiên. Lũ lụt là thiệt hại lớn, nhưng còn đất, còn lửa là còn nghề”, cụ Phạm Mẹo (73 tuổi), nghệ nhân cao niên của làng, chậm rãi nói. Chính trong gian khó ấy, sự gắn bó của lớp thợ trẻ với làng nghề càng thể hiện rõ; ngọn lửa gốm Thanh Hà chắc chắn không bao giờ tắt trước sự khắc nghiệt của thời tiết.

Có mặt tại Thanh Hà trong những ngày giáp Tết, chúng tôi cảm nhận cả làng gốm như được đánh thức bởi nhịp làm nghề hối hả. Đi đâu cũng nghe tiếng bàn xoay lạch cạch, mùi đất nung ngai ngái và ánh lửa hồng hun đúc. Dọc các con ngõ nhỏ, các nghệ nhân tất bật bên bàn xoay, lò gốm đỏ lửa từ sáng sớm đến tối mịt, tạo nên không khí lao động khẩn trương, rộn ràng hơn hẳn ngày thường.

Tại cơ sở sản xuất của anh Lê Văn Nhật (khối phố Nam Diêu), người thợ có tay nghề hàng chục năm được nhiều du khách biết đến, đơn hàng Tết đã kín từ đầu tháng Chạp. “Tết Bính Ngọ này, linh vật ngựa trở thành chủ đề sáng tạo chủ đạo. Chỉ riêng trong tháng 12/2025, cơ sở của tôi đã cung ứng hơn 600 sản phẩm cho các cửa hàng lưu niệm tại phố cổ Hội An”, anh Nhật chia sẻ.

Với tò he hình ngựa, người thợ trẻ này cho biết, trung bình mỗi sản phẩm anh chỉ mất khoảng 3 phút để nặn, sau đó gom đủ số lượng rồi đưa vào lò nung. “Tò he thường nung khoảng 7 tiếng, còn sản phẩm tráng men thì cần thời gian gấp đôi”, anh Nhật kể thêm, tay vẫn thoăn thoắt khắc những chi tiết cuối cùng trước khi đưa mẻ gốm vào lò.

Cách đó không xa, anh Nguyễn Văn Hoàng cùng các thợ trẻ trong làng đang tỉ mẩn hoàn thiện những cặp linh vật ngựa phục vụ trang trí tuyến đường dẫn vào làng. Hằng năm, anh Hoàng cùng anh Nhật đảm nhận chế tác linh vật biểu trưng năm mới. Riêng Tết Bính Ngọ, mỗi cơ sở thực hiện hai con ngựa gốm, góp phần tạo nên không gian xuân đậm đà bản sắc của làng nghề hơn 500 năm tuổi. “Khó nhất là công đoạn giữ dáng phần đầu ngựa, phải chống đỡ cẩn thận cho đến khi sản phẩm khô và đủ độ cứng. Hy vọng khi linh vật trình làng sẽ thu hút người dân và du khách đến thưởng lãm”, anh Hoàng nói.

Ông Bùi Văn Dũng, Chủ tịch UBND phường Hội An Tây phấn khởi cho biết, vào ngày 31/12/2025, làng gốm Thanh Hà long trọng đón nhận giải thưởng “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất năm 2025” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vinh danh. “Từ 8 cơ sở với 24 lao động đầu những năm 2000, đến 2025, Thanh Hà trở thành điểm du lịch văn hóa tiêu biểu, đón hơn 251 nghìn lượt khách, trong đó 224 nghìn lượt quốc tế. Du khách không chỉ mua gốm mà còn trải nghiệm từng công đoạn “đất – nước – lửa” của làng nghề”, lãnh đạo địa phương chia sẻ thêm.

Vậy là sau những ngày mưa lũ lịch sử, tiếng bàn xoay gốm vẫn đều đặn vang lên trong những lò nung đỏ lửa, báo hiệu Tết Bính Ngọ đang về thật gần với làng nghề gần 500 năm tuổi. Trong sự bình yên ấy, có những bước chân lặng thầm của những người chiến sĩ Công an cơ sở, để mùa xuân về trọn vẹn trên từng mái nhà, từng lò gốm bên dòng Thu Bồn.

Hoài Thu