Lý do ở Thái Lan cứ ra đường là gặp bán tải

Thái Lan thường được nhắc đến như "thiên đường" dành cho bán tải. Giai đoạn 2020-2022, bán tải đóng góp đến hơn 45% doanh số ôtô mới tại xứ sở chùa vàng.

Bán tải ở Thái Lan cũng có tỷ lệ nội địa hóa rất cao, do đó còn đóng vai trò quan trọng với ngành công nghiệp ôtô tại quốc gia "hàng xóm" với Việt Nam này.

Chính sách hỗ trợ giá xe, giá nhiên liệu

Tương tự mức thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) cho bán tải xăng, dầu hiện dao động 15-25% tùy dung tích động cơ đang áp dụng tại Việt Nam, Thái Lan cũng triển khai chính sách ưu đãi thuế TTĐB cho dòng xe bán tải.

Cụ thể, bán tải cabin đơn ở Thái Lan hiện chịu thuế TTĐB 3-8%, còn bán tải cabin kép sẽ chịu thuế TTĐB ở mức 12-30%.

So với khung thuế TTĐB từ 13% đến 50% giá trị xe ở nhóm ôtô du lịch, bán tải ở Thái Lan đang nhận ưu đãi rất lớn, giúp giá niêm yết các dòng bán tải trở nên dễ tiếp cận hơn khá nhiều.

Bán tải ở Thái Lan cũng hưởng thuế TTĐB thấp hơn. Ảnh: Wikipedia.

Thậm chí nếu là bán tải điện, Thái Lan đang áp thuế TTĐB ở mức chỉ 2%. Mức này được xếp vào nhóm thấp nhất toàn cầu, tương đương mức thuế TTĐB mà Việt Nam cũng đang áp dụng cho các mẫu bán tải thuần điện chạy pin.

Một trong những chính sách hỗ trợ gián tiếp mà chính quyền Thái Lan dành cho bán tải xuất phát từ Quỹ Dầu nhiên liệu (OFF).

Nguồn tin từ ThaiRath Online cho hay quỹ OFF đang trợ giá cho dầu diesel ở mức 20,36 baht/lít - động thái nhằm giữ giá bán lẻ đến tay khách hàng không vượt qua ngưỡng 33 baht/lít, tương đương 1,01 USD/lít hay 26.672 đồng/lít.

Giá diesel - nhiên liệu chủ yếu của bán tải ở Thái Lan - nhận các khoản trợ giá để duy trì ở mức

Giữa bối cảnh khủng hoảng giá nhiên liệu đang lan rộng tại nhiều quốc gia, giá dầu diesel ở Thái Lan tại thời điểm viết bài vẫn duy trì ở mức dưới 33 baht/lít, theo thông tin do Bangchak đăng tải trên website chính thức.

Thị trường bán tải đa dạng, phong phú

Giá bán rẻ hơn so với ôtô con, chi phí vận hành cũng ổn định hơn nhờ quỹ bình ổn giá diesel là những lý do giúp bán tải phát triển mạnh mẽ tại thị trường Thái Lan.

Bên cạnh đó, việc bán tải ở Thái Lan được giới thiệu với đa dạng kiểu loại biến thể khác nhau cũng là nguyên nhân quan trọng giúp dòng xe này tiếp cận với tệp khách hàng rộng lớn hơn.

Tùy nhu cầu, khách hàng Thái có thể lựa chọn bán tải cabin đơn, bán tải cabin kép, bán tải cabin đơn mở rộng với khoảng không sau lưng ghế lái, bán tải hạ gầm, bán tải địa hình hiệu năng cao...

Thái Lan là "thiên đường" dành cho bán tải. Ảnh: Toyota, Ford Authority.

Ngoài ra, Thái Lan cũng là quốc gia cung cấp bán tải dưới dạng Chassis Cab - dòng bán tải chỉ có cabin và khung gầm, cho phép người dùng tùy biến cho phù hợp nhu cầu sử dụng.

Sự phát triển tại Thái Lan của phân khúc Pick-up Passenger Vehicle - nhóm SUV phát triển trên khung gầm bán tải - càng giúp bán tải trở thành dòng xe có vị thế đặc biệt với người Thái.

Dữ liệu trong các năm 2020-2022 cho thấy bán tải đóng góp hơn 45% doanh số ôtô mới tại xứ sở chùa vàng. Chẳng hạn vào năm 2022, người Thái mua 849.388 ôtô mới thì trong đó có đến 388.296 xe bán tải, tương đương tỷ trọng 45,7%.

Giai đoạn 2020-2022 được xem là thời hoàng kim của bán tải ở Thái Lan. Ảnh: Reuters.

Những năm gần đây, thị phần bán tải ở Thái Lan có phần suy yếu. Trong năm ngoái, lượng bán tải tiêu thụ ở Thái Lan chỉ đạt 143.817 xe, tương đương 23,2% tổng doanh số ôtô mới của quốc gia này.

Nhìn chung, dù đã giảm đáng kể thị phần so với giai đoạn hoàng kim, tỷ trọng xấp xỉ 23% thị phần ôtô mới vẫn là một con số đáng chú ý với nhóm xe bán tải.

Không cấm theo giờ tại nội đô

Tại Bangkok (Thái Lan), ôtô tải từ 6 bánh trở lên bị cấm lưu thông vào nội đô trong các khung giờ cao điểm, tức 6-9h và 16-20h mỗi ngày.

Tuy nhiên, các mẫu xe tải có khối lượng bản thân dưới 2,2 tấn được miễn trừ - đồng nghĩa loạt bán tải thông dụng ở Thái Lan như Ford Ranger, Toyota Hilux, Isuzu D-Max... được phép lưu thông mà không bị hạn chế.

Bán tải Toyota Hilux trên đường phố Bangkok. Ảnh: Best Selling Cars Blog.

Do sự đa dạng trong phiên bản và kiểu loại, biến thể của các dòng bán tải như đề cập phía trên, Thái Lan cũng cho đăng ký bán tải theo từng loại phương tiện khác nhau.

Chẳng hạn, bán tải cabin đơn và cabin đơn mở rộng (2 cửa) sẽ được đăng ký như xe tải chở hàng cá nhân, đeo biển kiểm soát màu trắng với chữ xanh lá.

Nhóm xe này hưởng thuế TTĐB thấp do được xem là công cụ sản xuất, vẫn phải tuân thủ làn đường dành cho xe tải nhưng được phép vào nội đô Bangkok - theo quy định loại trừ dành cho xe tải có khối lượng bản thân dưới 2,2 tấn như đã nêu phía trên.

Bán tải cabin kép ở Thái Lan đăng ký như ôtô du lịch, đeo biển kiểm soát chữ đen nền trắng. Ảnh: Shutterstock.

Bán tải cabin kép - dòng xe bán tải quen thuộc với khách hàng Việt Nam - hiện được đăng ký ở Thái Lan dưới dạng ôtô du lịch cá nhân dưới 7 chỗ ngồi.

Các xe này đeo biển kiểm soát chữ đen nền trắng, chịu thuế TTĐB cao hơn, tuy nhiên không cần phải tuân thủ các quy định, giới hạn giao thông như xe tải.

Cho phép chở hàng cồng kềnh

Bán tải ở Thái Lan được ưa chuộng cũng nhờ khả năng vận chuyển hàng cồng kềnh và có kích thước lớn, miễn là tuân thủ quy định pháp luật.

Luật Giao thông đường bộ Thái Lan quy định hàng hóa phải được xếp gọn trong thùng xe bán tải.

Dù vậy, xe có thể chở hàng nhô ra trước không vượt quá đầu xe, nhô ra phía sau không quá 2,5 m tính từ đuôi xe, đồng thời phải đảm bảo hàng hóa vận chuyển không vượt quá chiều rộng thân xe.

Bán tải chở hàng cồng kềnh là cảnh tượng quen thuộc ở Thái Lan. Ảnh: Facebook, 123RF.

Khi chiều rộng thân xe dưới 2,3 m, bán tải có thể chở hàng cồng kềnh với chiều cao tối đa từ mặt đường đến đỉnh hàng hóa không vượt quá 3 m.

Tài xế ở Thái Lan ngoài lưu ý các thông số kể trên còn phải bố trí tín hiệu cảnh báo an toàn, bao gồm gắn cờ màu đỏ kích thước tối thiểu 30x45 cm ở cuối hàng hóa khi di chuyển ban ngày, hoặc gắn đèn đỏ có thể quan sát được từ khoảng cách 150 m khi vận chuyển hàng cồng kềnh vào ban đêm.

Cho phép chở người trên thùng xe

Hồi tháng 4/2017, Thái Lan từng ghi nhận làn sóng phản đối mạnh mẽ liên quan đến một lệnh cấm dành cho xe bán tải.

Ngay trước thềm Tết Songkran, Chính phủ quân sự Thái Lan ban hành lệnh cấm tuyệt đối việc chở người trên thùng xe bán tải, cũng như việc ngồi ở không gian sau lưng ghế lái trên các dòng bán tải cabin đơn mở rộng mà không thắt dây an toàn.

Thái Lan từng có lệnh cấm tuyệt đối chở người trên thùng hàng của xe bán tải. Ảnh: Ian Fuller/Flickr.

Mục đích của lệnh cấm nhắm đến giảm tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông, tuy nhiên bị phản ứng mạnh mẽ từ tầng lớp lao động và nông thôn - nhóm người coi bán tải là phương tiện duy nhất để cả gia đình đông người di chuyển.

Thái Lan sau đó đã phải "nương tay", thay vì cấm hoàn toàn chuyển sang ban hành các hướng dẫn an toàn cụ thể cho các kỳ nghỉ lễ lớn.

Bộ quy tắc an toàn này bao gồm cho phép tối đa 6 người ngồi trong thùng bán tải, tuy nhiên chỉ ngồi dưới sàn, không ngồi trên thành thùng xe. Trẻ em dưới 6 tuổi hoặc cao dưới 135 cm tuyệt đối không được phép ngồi trong thùng hàng bán tải.

Khi chở người phía sau, cửa thùng hàng phải được đóng chặt. Bán tải khi chở người ở thùng hàng cũng bị buộc phải di chuyển ở làn bên trái, tuân thủ tốc độ tối đa 60 km/h.

Bán tải phổ biến trong tầng lớp lao động và nông thôn tại Thái Lan, trong đó bán tải cabin đơn được xem là công cụ sản xuất. Ảnh: Wikipedia.

Nhìn chung, Thái Lan trở thành "thiên đường" dành cho bán tải nhờ chính sách hỗ trợ thuế, chi phí xăng dầu và những quy định giao thông có phần cởi mở.

Các yếu tố này giúp bán tải dễ mua, dễ sử dụng và đáp ứng đa dạng nhu cầu người dùng, từ sử dụng như "xe đi cày" cho đến cả sử dụng bán tải như "xe đi cà phê".

Tất nhiên đánh đổi lại là sự mất an toàn khi hàng chục người chen chúc trên thùng xe, hàng hóa cồng kềnh và nhiều vấn đề khác liên quan. Đó là lý do khiến ngoài Thái Lan, bán tải không phải là lựa chọn đầu tiên của người dùng ôtô.

Phúc Hậu