M2: Mỹ thử nghiệm xe tăng hạng trung như thế nào trước Thế chiến II?

Sau Thế chiến I, Mỹ không có một chương trình xe tăng hạng trung thực sự ổn định. Trong nhiều năm, quân đội chủ yếu thử nghiệm các thiết kế khác nhau.

Năm 1922, Rock Island Arsenal chế tạo T1 Medium nặng khoảng 22 tấn. Xe có động cơ 200 mã lực và tốc độ tối đa khoảng 35 km/h. Tuy nhiên, T1 vẫn chỉ là thiết kế thử nghiệm và không trở thành nền tảng cho một dòng xe tăng sản xuất hàng loạt.

Đến giữa thập niên 1930, tình hình bắt đầu thay đổi. Quân đội Mỹ đã có những thiết kế xe tăng hạng nhẹ mới và cần một loại xe tăng hạng trung mạnh hơn.

Năm 1937, Rock Island Arsenal phát triển T5 Phase I Medium. Thiết kế này sử dụng nhiều thành phần đã được thử nghiệm trên xe tăng hạng nhẹ, gồm hệ thống truyền động, hệ thống treo và xích. Cách tiếp cận này giúp giảm thời gian phát triển và tạo ra sự tương đồng giữa các dòng xe tăng.

T5 ban đầu được trang bị pháo 37 mm trong tháp pháo cùng nhiều súng máy đặt ở các vị trí khác nhau trên thân xe.

Động cơ hướng tâm làm mát bằng không khí có công suất khoảng 350 mã lực, cho phép xe đạt tốc độ hơn 42 km/h. Đây là bước tiến đáng kể so với những thiết kế trước đó.

Các thử nghiệm tiếp tục dẫn tới T5 Phase II và T5 Phase III trong năm 1938. Phiên bản Phase III có hệ thống treo cải tiến và xích rộng hơn.

Đến năm 1939, thiết kế này được tiêu chuẩn hóa thành M2 Medium và bắt đầu được sản xuất. Đây là dấu mốc quan trọng vì Mỹ cuối cùng đã có một mẫu xe tăng hạng trung được đưa vào sản xuất thay vì chỉ dừng ở nguyên mẫu.

Tuy nhiên, M2 Medium nhanh chóng bộc lộ giới hạn. Xe vẫn sử dụng pháo 37 mm làm vũ khí chính, trong khi giáp tối đa chỉ khoảng 25 mm.

Trọng lượng lớn hơn xe tăng hạng nhẹ nhưng hỏa lực chưa tạo ra ưu thế tương xứng. Khi những xe tăng Đức mới xuất hiện ở châu Âu, M2 nhanh chóng bị đánh giá là không đủ khả năng đối đầu với thế hệ xe tăng hiện đại hơn.

Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ M2 không bị xem là một thất bại hoàn toàn. Thiết kế này giúp quân đội Mỹ kiểm nghiệm nhiều giải pháp kỹ thuật và phương thức sản xuất.

Động cơ, hệ thống truyền động, hệ thống treo và xích của M2 sau đó tiếp tục được sử dụng và phát triển trên những mẫu xe tăng mới.

Khi chiến tranh tại châu Âu bùng nổ năm 1939, những kinh nghiệm từ M2 trở nên đặc biệt quan trọng.

Báo cáo về các trận chiến xe tăng ở châu Âu cho thấy xe tăng Mỹ cần hỏa lực mạnh hơn. Quân đội vì thế bắt đầu tìm kiếm một thiết kế mới có khả năng mang pháo lớn hơn và có giáp tốt hơn.

Kết quả là M3 Medium ra đời năm 1940. Thiết kế mới sử dụng nhiều thành phần cơ khí của M2 nhưng được trang bị pháo 75 mm trên thân và pháo 37 mm trong tháp pháo. M3 vẫn còn nhiều hạn chế, nhưng nó đã đưa Mỹ tiến gần hơn tới một xe tăng hạng trung phù hợp với chiến tranh hiện đại.

Quan trọng hơn, ngay khi M3 được phát triển, Mỹ đã bắt đầu nghiên cứu T6 Medium. Thiết kế này sử dụng nhiều thành phần từ M3 nhưng đưa pháo chính vào một tháp pháo xoay.

Năm 1941, T6 được tiêu chuẩn hóa thành M4 Medium Tank, mẫu xe sau này được biết đến rộng rãi với tên Sherman.

Vì vậy, M2 không phải chiếc xe tăng nổi tiếng về chiến đấu. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở vai trò trung gian.

Từ M2, Mỹ học được cách kết hợp động cơ, hệ thống truyền động, hệ thống treo, giáp và hỏa lực trên một nền tảng xe tăng hạng trung có khả năng sản xuất. Những kinh nghiệm đó trở thành một phần quan trọng trong con đường dẫn tới M3 Lee/Grant và M4 Sherman.