Một trường đại học Việt Nam sắp triển khai máy tính lượng tử
Hệ thống máy tính lượng tử MosaiQ dự kiến được lắp đặt tại Đại học Quang Trung (Quy Nhơn, Gia Lai), đánh dấu bước ngoặt trong hợp tác công nghệ lượng tử giữa Pháp và Việt Nam.
Thông tin được công bố ngày 21/10 tại TPHCM trong khuôn khổ hợp tác chiến lược giữa công ty công nghệ Quanova và hãng điện toán lượng tử Quandela của Pháp.
Đây là chương trình triển khai máy tính lượng tử đầu tiên tại một cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam. Thiết bị được lựa chọn là MosaiQ - dòng máy tính lượng tử sử dụng hạt ánh sáng do Quandela phát triển.
Đánh giá về dự án, ông Étienne Ranaivoson, Tổng lãnh sự Pháp tại TPHCM, khẳng định: "Việc Quandela cam kết đưa máy tính lượng tử đến Việt Nam là biểu tượng cho sự tin cậy giữa hai nước trong việc phát triển các công nghệ tương lai".
MosaiQ vận hành dựa trên nền tảng quang tử học (photonics). Việc xử lý thông tin qua các photon (quang tử/hạt ánh sáng) giúp hệ thống kết nối tự nhiên, dễ dàng mở rộng và ít tiêu tốn năng lượng làm lạnh sâu.
Nhờ đó, cỗ máy có kích thước tiêu chuẩn, tương thích trực tiếp với hạ tầng phòng máy của các trung tâm dữ liệu thông thường thay vì đòi hỏi điều kiện phòng thí nghiệm đặc thù.

Mẫu máy tính lượng tử 12-qubit mang tên Belenos của Quandela. Ảnh: OVHcloud
Ngoài triển khai máy tính lượng tử MosaiQ, chương trình còn bao gồm đào tạo giảng viên và xây dựng chương trình học chuyên biệt; cung cấp bộ công cụ phần mềm; hỗ trợ thành lập Trung tâm Trải nghiệm lượng tử và khởi động chương trình lưu trú dành cho nhà đổi mới lượng tử; tổ chức sự kiện công nghệ và các cuộc thi hackathon nhằm thúc đẩy thực hành, trao đổi kiến thức và phát triển ứng dụng.
Trước đó, tại khóa đào tạo công nghệ bán dẫn tổ chức tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) chiều 19/10, bà Marine Xech-Gaspa, Giám đốc phụ trách quan hệ thể chế và chính sách công của Quandela, nhấn mạnh tính cấp thiết của việc tiếp cận công nghệ từ sớm.
“Nhiều quốc gia đã triển khai các chương trình quy mô lớn để làm chủ công nghệ. Lý do rất đơn giản: chúng ta cần sớm xác định những bài toán thực tế hữu ích, bởi không một ai có thể đợi đến khi cỗ máy tính lượng tử hoàn hảo tuyệt đối xuất hiện mới bắt đầu hành động. Nếu chờ đợi, bạn sẽ không thể bắt kịp cơ hội vì cần thời gian học hỏi cách sử dụng để thực sự tạo ra giá trị từ công nghệ này”.
Tại châu Âu, Quandela đã cùng các đối tác viễn thông và tài chính như Orange, Crédit Agricole hay OVHcloud tích hợp lớp xử lý lượng tử để phát hiện mã độc, ngăn chặn gian lận thanh toán và sinh mã ngẫu nhiên bảo vệ máy chủ đám mây.

Bà Marine Xech-Gaspa, Giám đốc phụ trách quan hệ thể chế và chính sách công của Quandela (ngoài cùng bên phải) chia sẻ tại khóa đào tạo bán dẫn chiều 19/10. Ảnh: Du Lam
Đây chỉ là những ứng dụng ban đầu. Theo bà Marine Xech-Gaspa, “trong tương lai, khi năng lực tính toán của các thế hệ máy tính lượng tử tiếp theo được nâng cao, chúng ta sẽ có thể giải quyết các bài toán phức tạp hơn rất nhiều, như tìm kiếm và phát triển thuốc mới, nghiên cứu vật liệu tiên tiến hay thiết kế pin thế hệ mới”.

