Nâng cao đóng góp của công nghiệp văn hóa đối với tăng trưởng kinh tế

Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh phát biểu giải trình (Ảnh: Quang Vinh)

Giải phóng sức sáng tạo thúc đẩy chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa

Ngày 10/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí.

Tại phiên thảo luận, phát biểu giải trình làm rõ những vấn đề được các ĐBQH quan tâm, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, qua thảo luận, các ý kiến đại biểu thể hiện sự thống nhất cao về sự cần thiết ban hành hai dự án luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng, các nghị quyết của Trung ương và những nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.

Theo bà Thanh, đây là cơ sở quan trọng để tạo lập hành lang pháp lý, xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo và thúc đẩy hình thành hệ sinh thái, chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa. Qua đó, góp phần nâng cao đóng góp của công nghiệp văn hóa đối với tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo tồn, phát huy bản sắc và nâng cao vị thế văn hóa Việt Nam.

Cùng với đó, việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật còn hướng tới giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ và chính sách của Nhà nước, bảo đảm bao quát đầy đủ các hoạt động, chủ thể tham gia phát triển công nghiệp văn hóa, kể cả tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan.

Một trong những định hướng quan trọng là làm rõ bản chất của công nghiệp văn hóa với tư cách hoạt động kinh tế dựa trên giá trị văn hóa, sáng tạo và quyền sở hữu trí tuệ, gắn với chuỗi giá trị từ sáng tạo đến tái đầu tư.

Trên cơ sở đó, dự thảo luật tiếp tục xác định rõ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và hỗ trợ của Nhà nước, từng bước chuyển từ chủ yếu quản lý hoạt động văn hóa sang tạo lập môi trường, điều kiện và động lực để công nghiệp văn hóa phát triển.

Theo bà Thanh, các chính sách về thuế, tín dụng, đất đai, hợp tác công tư, khai thác và sử dụng tài sản công được nghiên cứu, thiết kế nhằm huy động hiệu quả nguồn lực đầu tư. Đồng thời, dự thảo luật chú trọng chính sách ưu đãi đối với các sản phẩm mang giá trị bản sắc văn hóa Việt Nam và sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm, có sức cạnh tranh, khả năng lan tỏa, góp phần quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam.

Xuất phát từ đặc trưng sáng tạo cộng đồng của công nghiệp văn hóa Việt Nam, dự thảo luật đề xuất cơ chế hỗ trợ năng lực sáng tạo của nhân dân thông qua các công cụ, nền tảng công nghệ do Nhà nước cung cấp, đồng thời góp phần bảo vệ quyền tác giả và quyền liên quan.

Bà Thanh cho biết, định hướng đặt ra là kết hợp hài hòa giữa bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống với đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm có khả năng tạo đột phá và đóng góp vào xây dựng thương hiệu quốc gia.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo và Luật Báo chí, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, trọng tâm của lần sửa đổi này là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cấp bách trong thực tiễn. Các phương án phân cấp trong dự thảo về cơ bản đã bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện tổ chức thực hiện của địa phương.

Đối với những nhiệm vụ có tính chất liên ngành, liên vùng hoặc đòi hỏi chuyên môn sâu, dự thảo tiếp tục xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, đồng thời tăng cường vai trò và trách nhiệm của chính quyền địa phương. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện phù hợp, gắn với trách nhiệm quản lý và khả năng tổ chức thực hiện.

Với những đề xuất chính sách mới của các đại biểu, Bộ trưởng khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc ghi nhận để tiếp tục nghiên cứu trong quá trình sửa đổi toàn diện các luật chuyên ngành theo kế hoạch xây dựng pháp luật của Chính phủ. Trong đó, Luật Du lịch dự kiến được sửa đổi toàn diện vào năm 2027, tiếp đó là một số luật chuyên ngành khác.

Đối với các chính sách mới có phạm vi tác động rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật, nguồn lực thực hiện hoặc làm phát sinh quyền, nghĩa vụ mới, theo bà Thanh, việc đề xuất sửa đổi, bổ sung cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, tổng kết thực tiễn và đánh giá tác động đầy đủ.

Trên tinh thần đó, những góp ý cụ thể của đại biểu Quốc hội đối với các luật thuộc phạm vi sửa đổi đều được cơ quan soạn thảo ghi nhận, nghiên cứu, tiếp thu phù hợp với mục tiêu và phạm vi điều chỉnh của dự án luật, đồng thời làm cơ sở cho quá trình tiếp tục hoàn thiện pháp luật chuyên ngành.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng cho biết, các dự thảo luật sẽ tiếp tục được rà soát toàn diện, chỉnh lý và hoàn thiện, bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ, khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; qua đó góp phần hoàn thiện thể chế, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch trong giai đoạn mới.