Quan chức quân sự cấp cao Mỹ bị kiểm tra nói dối vì nghi rò rỉ bí mật vũ khí

Các quan chức Mỹ được thông báo về vụ việc cho biết cuộc điều tra được tiến hành sau khi truyền thông đăng tải những thông tin mật, có độ nhạy cảm cao, về lượng đạn dược và vũ khí tinh vi mà Mỹ đang sở hữu.

Theo ba nguồn tin, Tổng thống Donald Trump rất tức giận trước những vụ rò rỉ. Chỉ một nhóm rất nhỏ có quyền tiếp cận các dữ liệu mật về kho vũ khí. Một nguồn tin cho biết giới chức thậm chí lo ngại khả năng một người có quyền tiếp cận thông tin có thể hoạt động như một nguồn tin cho tình báo nước ngoài.

Kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối không phải điều bất thường với các quan chức quân sự và dân sự cấp cao của Mỹ. Tuy nhiên, việc một số lượng lớn người cùng bị triệu tập kiểm tra như trong trường hợp này được đánh giá là rất hiếm.

Lầu Năm Góc trụ sở Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ

Hàng chục người đã trải qua kiểm tra vào đầu mùa hè, trong đó có một số quan chức thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) và các chỉ huy tác chiến khác.

Các câu hỏi tập trung sâu vào nhiều vấn đề liên quan an ninh quốc gia. Hai nguồn tin cho biết không ai bị xác định không vượt qua những câu hỏi nhằm làm rõ liệu họ có cung cấp thông tin cho truyền thông hay không.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell ngày 4/9 cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ không bình luận về vấn đề nhân sự nội bộ hoặc các cuộc điều tra, nhưng coi mọi vụ rò rỉ thông tin mật về an ninh quốc gia là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng và sẽ tiến hành điều tra.

"Bảo vệ thông tin mật có ý nghĩa then chốt đối với an ninh của Mỹ cũng như lực lượng quân đội đang triển khai trên khắp thế giới", ông Parnell nói.

Không phải tất cả quan chức quân sự cấp cao đều bị kiểm tra. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine không nằm trong nhóm này, theo một quan chức cấp cao Lầu Năm Góc.

New York Times là cơ quan đầu tiên đưa tin về các cuộc kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối.

Điều tra sau thông tin về tốc độ tiêu hao vũ khí

Vài tuần sau khi chiến sự với Iran bắt đầu, CBS News và một số cơ quan truyền thông đưa tin về tốc độ Mỹ sử dụng một số loại đạn đánh chặn và vũ khí dẫn đường chính xác hiện đại, trong bối cảnh nguồn dự trữ những loại vũ khí này có giới hạn.

Tháng 7, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thông báo Lầu Năm Góc và Bộ Tư pháp Mỹ thành lập lực lượng đặc nhiệm chung nhằm xác định và truy tố những người bị nghi làm rò rỉ thông tin nhạy cảm của chính phủ cho báo chí. Động thái này mở rộng đáng kể chiến dịch điều tra trước đó được triển khai trong văn phòng của ông Hegseth.

Ông Hegseth trao cho Văn phòng Tổng cố vấn pháp lý Lầu Năm Góc, do Earl Matthews đứng đầu, quyền hạn rộng rãi để yêu cầu cung cấp thông tin, hồ sơ và hỗ trợ phục vụ các cuộc điều tra rò rỉ.

Quan chức và nhân viên Lầu Năm Góc được yêu cầu ưu tiên các đề nghị này và phản hồi trong vòng hai ngày.

"Khi thông tin của bộ bị rò rỉ, điều quan trọng là chúng tôi phải cung cấp cho Bộ Tư pháp và các cơ quan thực thi pháp luật liên bang, trong đó có FBI, những thông tin có thể sử dụng càng nhanh càng tốt", ông Hegseth nói khi công bố lực lượng đặc nhiệm.

"Thông tin bị rò rỉ có thể khiến tính mạng con người gặp nguy hiểm", ông nói thêm.

Động thái được đưa ra vài ngày sau khi Bộ Tư pháp Mỹ gửi trát đòi một số phóng viên New York Times liên quan các bài viết về những lỗ hổng an ninh trên chiếc Air Force One mới được Qatar tặng cho ông Trump.

Bộ Tư pháp sau đó rút yêu cầu đòi các phóng viên ra làm chứng trước đại bồi thẩm đoàn và cung cấp hồ sơ điện thoại. Quyết định được đưa ra sau một phiên điều trần căng thẳng, trong đó một thẩm phán liên bang chất vấn các công tố viên về lý do ban hành trát trước khi thực hiện thêm những bước điều tra khác.

Kiểm tra nói dối có thể phục vụ điều tra phản gián

Việc kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối không hiếm đối với những quan chức được phép tiếp cận hồ sơ tuyệt mật hoặc các "chương trình tiếp cận đặc biệt", vốn áp dụng biện pháp bảo mật nghiêm ngặt hơn đối với thông tin an ninh quốc gia nhạy cảm.

Các cuộc kiểm tra có thể được tiến hành vài năm một lần trong quá trình tái xác nhận quyền tiếp cận thông tin mật.

Tuy nhiên, các quan chức an ninh quốc gia cho rằng quy mô kiểm tra trong mùa hè này cho thấy đây là một phần của cuộc điều tra cụ thể. Một số người am hiểu trực tiếp sự việc cho biết FBI không tham gia các cuộc kiểm tra nói trên. Quân đội Mỹ có lực lượng điều tra riêng.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ có thẩm quyền chỉ đạo các cuộc điều tra phản gián, trong đó có thể sử dụng máy phát hiện nói dối. Tuy nhiên, luật liên bang và quy định của Lầu Năm Góc đặt ra các giới hạn về trường hợp được phép áp dụng, đồng thời yêu cầu những biện pháp bảo đảm về thủ tục.

Trong các trường hợp này, người được kiểm tra phải đồng ý hoặc tự đề nghị thực hiện.

Phương pháp này có thể được sử dụng khi điều tra viên cần làm rõ những thông tin nghiêm trọng phát hiện trong quá trình điều tra an ninh, hoặc khi một người muốn chứng minh mình không liên quan những cáo buộc hay bằng chứng xuất hiện trong quá trình điều tra.

Luật liên bang yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng bảo đảm việc sử dụng máy phát hiện nói dối trong bộ được tiến hành một cách "có trách nhiệm và hiệu quả", đồng thời phải cung cấp thông tin cho các cơ quan quốc hội về hoạt động này.