Nga hé lộ kế hoạch mới, nỗ lực tăng cường hiện diện ở châu Phi, sẵn sàng 'xây cầu' giúp các nước Tây Phi hàn gắn

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Nguồn: Bộ Ngoại giao Nga)

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tiết lộ thông tin trên trong cuộc họp báo sau cuộc hội đàm với người đồng cấp Ghana Samuel Okudzeto Ablakwa tại Moscow ngày 18/8. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Nga không công bố thời điểm ký kết cũng như các nội dung cụ thể của văn kiện.

Ngoại trưởng Lavrov cho biết, Nga sẵn sàng hỗ trợ các bên “xây dựng cầu nối” giữa ECOWAS với AES gồm 3 quốc gia Mali, Burkina Faso và Niger đã rút khỏi tổ chức khu vực này.

Mali, Burkina Faso và Niger chính thức chấm dứt tư cách thành viên ECOWAS từ ngày 29/1/2025, sau khi quan hệ giữa hai bên xấu đi liên quan các cuộc đảo chính, biện pháp trừng phạt và yêu cầu khôi phục chính quyền theo hiến pháp.

Ba nước cáo buộc ECOWAS đi chệch các nguyên tắc thành lập và chịu ảnh hưởng của các thế lực bên ngoài. Sau đó, Mali, Burkina Faso và Niger củng cố AES thành một khuôn khổ hợp tác riêng về chính trị, kinh tế và quốc phòng.

Việc ba nước rút lui khiến số thành viên ECOWAS giảm từ 15 xuống còn 12, đồng thời làm phức tạp các nỗ lực phối hợp bảo đảm an ninh, chia sẻ thông tin và kiểm soát biên giới trong khu vực, nơi các nhóm vũ trang hoạt động xuyên quốc gia.

ECOWAS vẫn duy trì các kênh liên lạc với ba quốc gia này và tạm thời bảo lưu một số cơ chế về tự do đi lại và thương mại. Tuy nhiên, đến nay hai bên vẫn chưa thiết lập được một khuôn khổ ổn định cho hợp tác chính trị và an ninh.

Đề xuất của Nga đáng chú ý bởi Moscow hiện là một trong những đối tác quân sự gần gũi nhất của ba quốc gia AES, sau khi ba nước này thu hẹp hợp tác quân sự với Pháp và một số nước phương Tây. Nga đã cung cấp trang thiết bị, hỗ trợ huấn luyện và triển khai nhân sự, đồng thời cam kết hỗ trợ lực lượng quân sự chung của AES

Tháng 7 vừa qua, Nga và ba nước Sahel đã nhất trí tăng cường hợp tác quân sự và kỹ thuật quân sự, trong đó có sự hỗ trợ của Quân đoàn châu Phi của Nga. Moscow cũng cam kết tiếp tục hỗ trợ lực lượng vũ trang của ba nước và lực lượng chung của liên minh.

Việc thiết lập kênh hợp tác chính thức với ECOWAS sẽ giúp Nga có cơ hội mở rộng ảnh hưởng an ninh từ “vành đai Sahel” sang các quốc gia Tây Phi còn lại, trong bối cảnh khu vực này đang phải đối mặt với khủng bố, bất ổn chính trị và những bất đồng sâu sắc giữa ECOWAS với AES.