Nga tích hợp công nghệ machine visio trên UAV Geran vẽ đường tập kích Ukraine

Đại tá Yurii Cherevashenko, Phó Tư lệnh Không quân Ukraine phụ trách phòng không, vừa lên tiếng cảnh báo rằng Nga đang trang bị công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thị giác máy (machine vision) cho các UAV phản lực Geran-4, biến chúng thành “sát thủ tốc độ” có khả năng tự nhận diện và bám bắt mục tiêu ở những giây cuối cùng của chuyến bay. 

Theo ông, công nghệ này không chỉ giúp từng chiếc UAV chính xác hơn mà còn hỗ trợ Moscow lập kế hoạch và phối hợp các đợt tập kích ồ ạt theo sóng vào các thành phố, đặc biệt là Odesa.

Geran-4 thuộc thế hệ UAV phản lực được Nga phát triển dựa trên nền tảng Shahed, thay động cơ piston bằng động cơ turbojet sản xuất Trung Quốc. 

Tốc độ hành trình thường dao động khoảng 300-350 km/h và có thể đạt đỉnh gần 500 km/h ở một số cấu hình, cao gấp hơn hai lần so với Geran-2 truyền thống. 

Phiên bản mới hơn là Geran-5 được đánh giá có thể chạm mốc khoảng 600 km/h, tiếp cận tốc độ của tên lửa hành trình hạng nhẹ. 

UAV Geran-4 sử dụng động cơ phản lực của Nga được trang bị công nghệ thị giác máy tính (machine visio), cho phép tự động nhận diện và truy vết mục tiêu. Một UAV Geran của Nga (Ảnh: BI).

Tầm bay ước tính từ vài trăm đến gần 1.000 km tùy loại, đủ để tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine từ nhiều hướng phóng khác nhau. 

Điểm khác biệt mang tính bước ngoặt nằm ở hệ thống “mắt thần” - camera quang học kết hợp thuật toán thị giác máy (machine vision) chạy trên máy tính nhúng giá rẻ. 

Hệ thống này cho phép UAV tự nhận diện mục tiêu cố định hoặc di động trong giai đoạn cuối, khóa bám và lao vào ngay cả khi tín hiệu điều khiển từ xa bị cắt do nhiễu điện tử. 

Trong một vụ việc cuối tháng 9, một chiếc UAV Geran phản lực đơn lẻ đã đánh trúng đầu máy xe lửa tại tỉnh Odesa, cho thấy sự chính xác ở mức độ có thể chọn lọc mục tiêu cụ thể, thay vì chỉ tấn công khu vực.

Về mặt công nghệ, việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ dừng lại ở đầu đạn dẫn đường cuối. Theo đánh giá của phía Ukraine, Nga đang dùng AI để xây dựng tuyến đường bay phức tạp, tính toán thời điểm xuất hiện của từng đợt và phối hợp nhiều UAV bay theo sóng với khoảng nghỉ ngắn. 

Ảnh: ndtv.com

Cách tổ chức này giúp tạo áp lực liên tục lên hệ thống phòng không, buộc đối phương phải tiêu hao đạn dược và nhân lực. 

Trên không phận biển và khu vực cảng như Southern ở Odesa, việc phòng thủ càng khó khăn hơn vì radar và một số khí tài hoạt động kém hiệu quả trên mặt nước, trong khi thời tiết sương mù hay bão càng làm giảm khả năng phát hiện sớm.

Ưu điểm lớn nhất của loại UAV này là sự kết hợp giữa tốc độ cao, chi phí tương đối thấp so với tên lửa hành trình và khả năng tự chủ ở đoạn cuối. 

Cong nghệ machine vision (thị giác máy tính) giúp chúng kháng nhiễu tốt hơn, giảm phụ thuộc vào liên lạc liên tục với trạm điều khiển và tăng tỷ lệ trúng mục tiêu giá trị cao như đầu máy, kho hàng hay cơ sở hạ tầng cảng. 

Việc sản xuất hàng nghìn chiếc mỗi tháng (theo số liệu Ukraine, số lượng phóng phản lực tăng mạnh từ vài trăm tháng 6 lên gần 3.000 tháng 8) cho phép Nga duy trì áp lực liên tục, mà không cần huy động quá nhiều tên lửa đắt tiền. 

Sơ đồ nguyên lý của UAV tấn công tầm xa động cơ phản lực Geran-5 của Nga. Theo tình báo quân sự Ukraine, Nga đang sản xuất tới 500 UAV Geran-4 và Geran-5 mỗi tháng. Nguồn ảnh: Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR).

Tuy nhiên, nhược điểm cũng rõ ràng. Tốc độ cao khiến UAV phản lực khó cơ động linh hoạt như drone cánh quạt chậm, dễ bị phát hiện bởi radar tầm xa hơn và đòi hỏi động cơ cùng khung thân chắc chắn hơn, làm tăng chi phí đơn vị. 

Hệ thống thị giác máy tính (machine vision) vẫn phụ thuộc vào điều kiện ánh sáng, thời tiết và chất lượng camera; trong sương mù dày hoặc ban đêm không có hỗ trợ hồng ngoại đầy đủ, hiệu quả có thể giảm. 

Ngoài ra, việc lập kế hoạch AI dù giúp tối ưu tuyến bay nhưng vẫn cần dữ liệu tình báo chính xác; nếu Ukraine thay đổi bố trí mục tiêu hoặc dùng mồi nhử, độ tin cậy sẽ bị ảnh hưởng.

So với các UAV tấn công một chiều trước đây, UAV Geran-4 và UAV Geran-5 với công nghệ machine vision (thị giác máy tính) đánh dấu bước chuyển từ vũ khí “bắn và quên” đơn giản sang nền tảng bán tự chủ, buộc đối phương phải phát triển biện pháp đối phó tương ứng. 

Ukraine đang đáp trả bằng tháp súng tự động tích hợp thị giác máy và hệ thống SPECTR phân tích dữ liệu chiến trường, nhưng cuộc đua công nghệ giữa tấn công và phòng thủ bằng trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn đang ở giai đoạn đầu và chưa có bên nào chiếm ưu thế tuyệt đối.

(Theo euromaidanpress.com, ndtv.com)