Ngân hàng Nhà nước sẽ dùng 'khách hàng bí mật' để kiểm tra việc giảm lãi suất

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát rủi ro bất động sản, giảm lãi suất cho các lĩnh vực ưu tiên và siết chặt kỷ luật thị trường tiền tệ. (Ảnh: SBV).

Phát biểu kết luận Hội nghị “Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng, phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026 - 2030” chiều 23/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát rủi ro bất động sản, bảo đảm an toàn tín dụng và tăng cường kỷ luật thị trường tiền tệ.

KHÔNG ĐỂ GIÁ BẤT ĐỘNG SẢN BỊ ĐẨY LÊN MỨC ẢO

Thống đốc đặc biệt lưu ý tình trạng phát triển nóng của thị trường bất động sản trong những năm qua, trong đó ngành ngân hàng đã cung ứng một lượng vốn tín dụng đáng kể vào lĩnh vực này. 

Tuy nhiên, trước yêu cầu của lãnh đạo Đảng và Nhà nước về kiểm soát chặt chẽ thị trường, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, trục lợi trong lĩnh vực nhà ở, bất động sản, Thống đốc đề nghị  cả doanh nghiệp và tổ chức tín dụng phải xác định chiến lược phát triển mới, phù hợp với điều kiện và yêu cầu của giai đoạn hiện nay.

Dẫn bài học về những hệ lụy từ sự phát triển nóng của thị trường bất động sản tại một số nước lớn trên thế giới, Thống đốc Phạm Đức Ấn lưu ý các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp không thể tiếp tục coi bất động sản là lĩnh vực luôn mang lại lợi nhuận lớn mà phải hài hoà lợi ích.

Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ vào cuộc nhằm ngăn chặn tình trạng đẩy giá bất động sản lên mức ảo, đồng thời tránh để thị trường “hạ cánh cứng”, bảo đảm duy trì và phát triển ổn định.

Cùng với yêu cầu kiểm soát rủi ro bất động sản, Thống đốc nhấn mạnh các tổ chức tín dụng phải bảo đảm an toàn hoạt động, kiểm soát chặt rủi ro trong cấp tín dụng và ưu tiên nguồn vốn cho sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng.

Trước phản ánh của doanh nghiệp về lãi suất cho vay còn cao, ông thừa nhận một số tổ chức tín dụng chưa thể giảm ngay lãi suất do trước đó đã huy động vốn đầu vào với chi phí cao.

Tuy nhiên, Thống đốc khẳng định: “Trong thời gian tới, lãi suất đối với những lĩnh vực theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước như sản xuất, thương mại, dịch vụ và các dự án hạ tầng hỗ trợ tăng trưởng, là động lực cho tăng trưởng thì phải giảm”.

Đối với vùng Đông Nam Bộ, Thống đốc nhấn mạnh đây là khu vực chiếm tỷ trọng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng chung của nền kinh tế, do đó cần được ưu tiên triển khai các chính sách tín dụng.

CÓ THỂ DÙNG “KHÁCH HÀNG BÍ MẬT” ĐỂ KIỂM TRA LÃI SUẤT

 Để bảo đảm nguồn vốn cung ứng cho nền kinh tế, Thống đốc yêu cầu các tổ chức tín dụng tiếp tục đẩy mạnh huy động vốn nhưng không được cạnh tranh lãi suất không lành mạnh, giành giật khách hàng lẫn nhau.

Theo ông, nhu cầu tín dụng tăng cao trong thời gian qua đã gây áp lực lên nguồn vốn huy động, dẫn đến sự cạnh tranh nhất định về lãi suất giữa các ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước đã sử dụng linh hoạt các công cụ điều hành, trong đó có nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và hoán đổi ngoại tệ, nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống.

Đáng chú ý, Thống đốc cho biết Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các đơn vị, chi nhánh, vụ, cục tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các chỉ đạo về lãi suất, kể cả áp dụng hình thức “khách hàng bí mật” để phát hiện vi phạm.

“Nếu như các tổ chức tín dụng mà không tuân thủ chỉ đạo về lãi suất của Ngân hàng Nhà nước sẽ bị xử lý, xử phạt hoặc là kiểm soát tăng trưởng tín dụng”, Thống đốc khẳng định.

Nhấn mạnh việc chấn chỉnh kỷ luật thị trường liên quan trực tiếp đến an ninh tiền tệ quốc gia, ông nêu rõ: “Không thể vì một vài ngân hàng thì nhu cầu tăng trưởng cao mà lại phá vỡ thị trường, lại cạnh tranh không lành mạnh”.

Theo Thống đốc, không thể để các ngân hàng chỉ bằng cách tăng lãi suất mà kéo nguồn tiền gửi từ tổ chức tín dụng khác về ngân hàng mình, đẩy chi phí huy động vốn lên cao, gây áp lực lên lãi suất cho vay.

Dù vậy, ông lưu ý lãi suất là vấn đề nhạy cảm, cần cân bằng lợi ích giữa người gửi tiền, ngân hàng và người vay vốn. Lãi suất cho vay quá cao sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh và khả năng trả nợ của doanh nghiệp; ngược lại, lãi suất tiền gửi không đủ hấp dẫn sẽ hạn chế khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng.

Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến lãi suất, tỷ giá, lạm phát và tình hình quốc tế để điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an toàn hệ thống và hỗ trợ tăng trưởng.