Ngành năng lượng góp phần quan trọng vào tăng trưởng khối doanh nghiệp nhà nước

Toàn cảnh hội nghị giao ban các doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu khó khăn, các doanh nghiệp nhà nước vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực. Năm 2025, tổng doanh thu hợp nhất đạt 1,6 triệu tỷ đồng, vượt 7,4% kế hoạch; lợi nhuận trước thuế đạt 117.000 tỷ đồng, vượt 19% kế hoạch.

Bước sang quý I/2026, kết quả tiếp tục khả quan với tổng doanh thu hợp nhất ước đạt 399 nghìn tỷ đồng, bằng 23% kế hoạch năm 2026 và bằng 109% so với cùng kỳ năm 2025; lợi nhuận trước thuế ước đạt 16 nghìn tỷ đồng, bằng 24% kế hoạch năm 2026 và bằng 107% so với cùng kỳ; nộp ngân sách nhà nước ước đạt 34 nghìn tỷ đồng, bằng 26% kế hoạch năm 2026 và bằng 112% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, toàn khối không có doanh nghiệp nào thua lỗ, góp phần quan trọng trong việc bảo toàn và phát triển vốn nhà nước. Mức tăng trưởng khá được ghi nhận rõ nét ở các nhóm ngành năng lượng, hàng không và viễn thông.

Tuy nhiên, những thách thức phía trước vẫn không nhỏ. Biến động địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, đang đẩy giá năng lượng và chi phí đầu vào tăng cao, gây áp lực lớn lên nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực như xăng dầu, hóa chất, điện lực. Bên cạnh đó, tiến độ triển khai các dự án lớn vẫn còn chậm do vướng mắc về thể chế và thủ tục.

Truyền đạt tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo Đảng tại các cuộc họp của Ban Chỉ đạo 57, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định doanh nghiệp nhà nước cần đóng vai trò trung tâm trong việc triển khai các công nghệ, sản phẩm chiến lược. Đây là khu vực nắm giữ nguồn lực lớn, có khả năng dẫn dắt thị trường và tạo ra các hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới toàn bộ nền kinh tế.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo tại cuộc họp.

Đây không chỉ là yêu cầu mang tính định hướng, mà còn là đòi hỏi cấp thiết trong bối cảnh mô hình tăng trưởng truyền thống đang dần bộc lộ những giới hạn. Theo Bộ trưởng, nếu Việt Nam muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số một cách bền vững và dài hạn, không thể tiếp tục phụ thuộc vào vốn, tài nguyên hay đất đai, mà phải chuyển mạnh sang dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang dành những cơ chế ưu đãi và nguồn lực đầu tư chưa từng có cho các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, năng lượng mới hay công nghiệp nền tảng, doanh nghiệp nhà nước cần tận dụng “cơ hội vàng” này để bứt phá. Việc chủ động tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của chính doanh nghiệp, mà còn góp phần định hình các ngành kinh tế mũi nhọn của quốc gia trong tương lai.

Thực tế cho thấy, nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã và đang đóng vai trò tiên phong trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, viễn thông, hàng không. Những lĩnh vực này không chỉ có quy mô lớn mà còn mang tính nền tảng, tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Việc tiếp tục nâng cấp công nghệ, phát triển các sản phẩm chiến lược trong các lĩnh vực này sẽ tạo ra “cú hích” quan trọng cho tăng trưởng.

Bên cạnh yêu cầu tiên phong về công nghệ, Bộ trưởng cũng đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt là mọi quyết định đầu tư phải dựa trên tính toán hiệu quả một cách kỹ lưỡng. Trong bối cảnh được phân cấp, trao quyền tự chủ mạnh mẽ hơn theo Luật Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp (Luật số 68), các doanh nghiệp càng phải nâng cao trách nhiệm trong quản trị.

“Tư duy hạch toán” được đặt ra như một yêu cầu bắt buộc. Theo đó, mỗi dự án đầu tư không chỉ cần đảm bảo hiệu quả tài chính, mà còn phải lượng hóa được hiệu quả kinh tế - xã hội. Điều này nhằm tránh tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực nhà nước.

Thông điệp “tính toán rất kỹ lưỡng hiệu quả dự án trước khi quyết định” cũng là lời nhắc nhở trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang đứng trước áp lực mở rộng đầu tư để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao. Việc lựa chọn đúng dự án, đúng thời điểm sẽ quyết định chất lượng tăng trưởng trong dài hạn.

Diệu Phương