Ngành Tài chính chung sức, đồng lòng vì mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Ảnh: MOF.

Điều hành tài chính - ngân sách hiệu quả, khơi thông nguồn lực cho phát triển

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường, việc chủ động cập nhật các kịch bản phát triển, rà soát quy hoạch, kế hoạch và chuẩn bị cho năm 2027 và các năm tiếp theo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác điều hành. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tài chính được Bộ trưởng chỉ đạo là tiếp tục hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, “để thể chế thực sự là nguồn lực, động lực phát triển, không còn là điểm nghẽn”.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các dự án luật trình Quốc hội trong thời gian tới, trong đó có dự án hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công. Quá trình xây dựng chính sách cần phát huy tối đa ý kiến từ các địa phương để bảo đảm các quy định sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển.

Đặc biệt, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển; giảm tối đa cơ chế xin – cho, cắt giảm thủ tục hành chính, mở rộng áp dụng tiêu chuẩn, tiêu chí và tăng cường hậu kiểm.

“Tư duy xây dựng pháp luật của chúng ta phải đổi mới. Từ việc nặng về quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo; giảm tối đa cơ chế xin – cho, giảm tối đa cấp phép; cái gì quản được bằng tiêu chuẩn, tiêu chí thì công bố tiêu chuẩn, tiêu chí và thực hiện hậu kiểm”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, ngành Tài chính cần tiếp tục đi đầu trong cải cách thủ tục hành chính, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu toàn ngành tập trung nâng cao chất lượng công tác tham mưu chiến lược và điều hành tài chính – ngân sách, coi đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu toàn ngành tập trung nâng cao chất lượng công tác tham mưu chiến lược và điều hành tài chính – ngân sách. Ảnh: MOF.

Đối với công tác thu ngân sách, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời tiếp tục hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh nhằm nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

“Thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng phải tạo điều kiện để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Có như vậy thì nguồn thu mới lâu dài, mới bền vững”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Trong xây dựng dự toán ngân sách, Bộ trưởng yêu cầu đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng dự báo, bảo đảm các chỉ tiêu sát với thực tế, qua đó nâng cao hiệu quả điều hành tài khóa.

Ở chiều chi ngân sách, yêu cầu xuyên suốt là triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, thực hiện chi đúng tiêu chuẩn, đúng định mức để dành nhiều nguồn lực hơn cho đầu tư phát triển. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động của địa phương trong quản lý và sử dụng ngân sách.

Đối với đầu tư công, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phấn đấu giải ngân tối đa kế hoạch vốn được giao, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng không chỉ là tiến độ giải ngân, mà là hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Theo đó, phải đánh giá kỹ hiệu quả kinh tế – xã hội của từng dự án, từng công trình; chủ động điều chuyển vốn từ các dự án chậm triển khai sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Cùng với đó, Bộ trưởng đề nghị nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư nhằm hạn chế phải điều chỉnh dự án trong quá trình thực hiện.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, khi dự án được chuẩn bị tốt ngay từ đầu, việc giải ngân sẽ nhanh hơn, tránh điều chỉnh nhiều lần. “Các dự án khi đã có trong kế hoạch thì phải triển khai nhanh, có nhanh thì mới tăng được hiệu quả đầu tư vốn, giảm được hệ số ICOR”.

Cùng với đầu tư công, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị, địa phương quyết liệt xử lý các dự án tồn đọng và sắp xếp nhà đất dôi dư. Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã có nghị quyết giao cho các địa phương chủ động thực hiện nhiệm vụ này theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” để trụ sở dôi dư sau sắp xếp sớm được đưa vào khai thác.

Ngoài ra ông cũng yêu cầu tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, huy động hiệu quả các nguồn lực trong xã hội, nhất là khu vực tư nhân; tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: MOF.

Tập trung phân cấp phân quyền

Vụ trưởng Vụ Pháp chế ông Hoàng Thái Sơn cho biết, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế luôn được ngành Tài chính xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt và ưu tiên hàng đầu.

Theo ông Hoàng Thái Sơn, trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành Tài chính đã thể hiện vai trò tiên phong, chủ động đề xuất cải cách và đổi mới phương thức, lấy pháp luật làm trung tâm trong quản lý nhà nước, đẩy mạnh việc ban hành pháp luật để quản lý và kiến tạo thể chế phát triển. “Người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm, phục vụ, còn pháp luật là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế”, Vụ trưởng Vụ Pháp chế nhấn mạnh.

Mặc dù khối lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật rất lớn, yêu cầu tiến độ cấp bách, song với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Bộ và nỗ lực của các đơn vị, ngành tài chính đã kịp thời tham mưu trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền nhiều chính sách quan trọng nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về pháp luật.

Kết quả, trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành 152 văn bản quy phạm pháp luật, chiếm gần 20% tổng số văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ và cấp có thẩm quyền, là bộ có số lượng văn bản được ban hành nhiều nhất.

Theo Vụ trưởng Vụ Pháp chế, các văn bản không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp bách trong quản lý nhà nước mà còn góp phần khơi thông nguồn lực, tạo nền tảng pháp lý phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Cũng theo Vụ trưởng Hoàng Thái Sơn, Bộ Tài chính đã thực hiện cắt giảm 95/237 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, tương đương gần 40%, đáp ứng yêu cầu của Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương về cắt giảm điều kiện kinh doanh. Việc tiếp tục rà soát, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh sẽ góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, Bộ Tài chính tiếp tục đổi mới cơ chế phân cấp, phân bổ ngân sách theo hướng bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương nhưng tăng tính chủ động cho địa phương, quán triệt phương châm “cấp nào, cơ quan nào thực hiện hiệu quả sẽ được ưu tiên nguồn lực”, “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Nguồn lực ngân sách cũng được ưu tiên cho các lĩnh vực đột phá

Số liệu từ Bộ Tài chính cho biết lũy kế thu ngân sách nhà nước 6 tháng ước đạt 1.568,2 nghìn tỷ đồng, bằng 62% dự toán năm và tăng 17,4% so với cùng kỳ. Cùng với bảo đảm nguồn thu, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí được thực hiện với tổng giá trị khoảng 89 nghìn tỷ đồng, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh.

Chi ngân sách được điều hành trong phạm vi dự toán, đồng thời bảo đảm các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và an sinh xã hội. Đến ngày 30/6, chi ngân sách nhà nước ước đạt 1.149,1 nghìn tỷ đồng, bằng 36,4% dự toán.

Nguồn lực ngân sách cũng được ưu tiên cho các lĩnh vực đột phá theo các nghị quyết của Bộ Chính trị, trong đó bố trí 3% tổng chi ngân sách cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; 2% cho văn hóa và 20% cho giáo dục.

Về phát triển doanh nghiệp, trong 6 tháng, cả nước có 111.693 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 22,5%; 58.149 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt 169.842 doanh nghiệp, tăng 11,2%. Cả nước hiện có khoảng 1,061 triệu doanh nghiệp đang hoạt động và trên 35.000 hợp tác xã.

Kết quả hoạt động của 20 doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu tiếp tục duy trì tích cực. Doanh thu hợp nhất 6 tháng ước đạt 1,356 triệu tỷ đồng, bằng 56,9% kế hoạch năm; lợi nhuận trước thuế đạt 88,3 nghìn tỷ đồng, bằng 77,24% kế hoạch; nộp ngân sách khoảng 103.000 tỷ đồng.