Nghề 'cọc' ngựa ở vùng cao
'Cọc' ngựa là cách gọi quen thuộc của người Tày để chỉ hình thức chăn thả ngựa trên các bãi cỏ vùng cao. Do tập tính của loài ngựa thường chỉ ăn cỏ trong một phạm vi nhất định cho đến khi hết mới di chuyển, nên người dân dùng cọc đóng xuống đất, buộc mỗi con vào một vị trí cố định. Khi cỏ đã hết, họ lại chuyển cọc sang khu vực khác. Từ đó, 'cọc' ngựa trở thành một tập quán chăn nuôi gắn bó lâu đời với đồng bào miền núi.
“Cọc” ngựa từ lâu đã trở thành tập quán chăn nuôi của người dân vùng cao.
Tại cánh đồng Sloi Chang, thôn Vằng Khít, xã Văn Lang, chúng tôi gặp ông Hồ Duyên đang thoăn thoắt đóng cọc, buộc dây cho đàn ngựa bạch của gia đình. Gần 20 năm qua, gia đình ông là một trong những hộ đầu tiên được hỗ trợ giống ngựa bạch từ chương trình giảm nghèo của địa phương. Từ 2 con ngựa ban đầu, đàn ngựa của ông đã phát triển ổn định, mang lại nguồn thu đáng kể. Có thời điểm, mỗi con ngựa bạch được bán với giá 50-60 triệu đồng.
Ông Duyên là người hiếm hoi vẫn giữ nếp “cọc” ngựa theo cách truyền thống. Bãi cọc ngựa Sloi Chang tại thôn Vằng Khít có nhiều hộ gia đình cũng thực hiện chăn thả bởi diện tích soi bãi nơi đây rộng, tầm quan sát bao quát, dễ giám sát đàn ngựa hơn nhiều bãi chăn thả khác, nhưng chỉ có ông Hồ Duyên là người “cọc” ngựa duy nhất còn ngủ lại lán giữa đồng để trông đàn ngựa.
Ông Duyên kể, với người “cọc” ngựa, có thể đưa ngựa di chuyển vài soi bãi mỗi năm, tùy thuộc vào nơi có ít hay nhiều cỏ và tùy thuộc vào quy mô đàn ngựa. Ban ngày rong ruổi theo ngựa, đêm ngủ ở lán nhỏ giữa đồng, tuy vất vả nhưng đổi lại là cuộc sống ổn định. Nhờ đàn ngựa, ông đã có điều kiện nuôi các con ăn học, dựng vợ gả chồng.
Ở Văn Lang, không riêng gia đình ông Duyên mà nhiều hộ dân khác cũng thành công nhờ nuôi ngựa bạch. Gia đình chị Nông Thị Nhung, cùng thôn Vằng Khít, từng duy trì đàn ngựa gần 20 con mỗi năm. Từ nguồn thu này, chị đã nuôi hai con trai trưởng thành, có việc làm ổn định, đồng thời tích lũy vốn để mở cửa hàng kinh doanh dịch vụ.
Chị Nhung cho biết: Trước đây gia đình khó khăn, hai vợ chồng thay nhau đi "cọc" ngựa, đến khi con lớn biết chăn thì để con chăn. Sau này con đi học đại học, không có người hộ chăn chúng tôi mới bán bớt ngựa đi để lo cho con đi học, hiện nay gia đình vẫn duy trì nuôi 4 đến 5 con mỗi năm.
Bà Nông Thị Diệp, Chủ tịch UBND xã Văn Lang, cho biết: Xã Văn Lang là xã miền núi còn nhiều khó khăn. Đất canh tác ít do nằm ở vùng lõi của Khu Dự trữ Quốc gia Kim Hỷ. Để giúp người dân có sinh kế, từng bước thoát nghèo, từ nhiều năm nay, xã đã triển khai các chương trình, dự án và các nguồn vốn vay ưu đãi để các hộ đăng ký chăn nuôi trâu, ngựa bạch.
Anh Ngô Xuân Trường (xã Ngân Sơn) chăm sóc đàn ngựa tại đồi cây ăn quả của gia đình.
Không chỉ ở Văn Lang, mô hình “cọc” ngựa còn được linh hoạt áp dụng tại nhiều nơi. Chúng tôi đến khu vực đèo Khau Khang, thuộc địa phận xã Ngân Sơn, thăm mô hình chăn nuôi ngựa giữa vườn cây ăn quả của anh Ngô Xuân Trường. Anh cho biết: Từ năm 2024, tôi bắt đầu mở rộng diện tích trồng cây ăn quả như đào, lê, hạt dẻ, hồi… trên tổng diện tích hơn 3 héc-ta vườn. Trong thời gian cây chưa cho thu hoạch, tôi buộc đàn ngựa dưới tán cây để tận dụng nguồn cỏ tự nhiên. Khi cây vào mùa ra hoa, tôi lại di chuyển đàn ngựa sang khu vực khác để bảo vệ cây trồng. Hiện nay anh đang duy trì đàn ngựa hơn 10 con, vừa bán ngựa thịt, vừa hướng đến phát triển du lịch trải nghiệm.
Từ lâu “cọc” ngựa đã trở thành nét sinh hoạt quen thuộc của người dân vùng cao. Cách chăn nuôi này phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán canh tác và khả năng lao động của bà con. “Cọc” ngựa, từ một tập quán chăn nuôi, đã trở thành sinh kế thiết thực, góp phần mang lại cuộc sống ấm no hơn cho người dân vùng cao.
Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/xa-hoi/202604/nghe-coc-ngua-o-vung-cao-5111643/
Tin nóng
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, tuổi già không còn là câu chuyện của riêng mỗi gia đình mà đã trở thành vấn đề xã hội cần được quan tâm toàn diện.
Giá vàng thế giới hôm nay (8/4) tăng mạnh lên trên ngưỡng kháng cự 4.800 USD/ounce sau khi thị trường tiếp nhận thông tin Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn 2 tuần. Trong nước, giá vàng cũng đồng loạt tăng mạnh theo giá thế giới; vàng miếng SJC bán ra ở mức 175,5 triệu đồng/lượng, tăng 3 triệu đồng so chốt phiên cuối tuần trước.
Giá bạc hôm nay (8/4) đồng loạt tăng phi mã, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, ông đã đồng ý 'tạm dừng việc ném bom và tấn công Iran trong khoảng thời gian 2 tuần'. Bạc trong nước tiến sát ngưỡng 80 triệu đồng/kg.
Manulife Việt Nam vừa công bố báo cáo tài chính năm 2025 với kết quả kinh doanh tích cực, tiếp tục khẳng định định hướng lấy khách hàng làm trọng tâm trong hoạt động vận hành và phát triển sản phẩm và dịch vụ.
Không còn là sản phẩm thứ yếu, cá rô phi đang dần khẳng định vai trò trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản, với đà tăng trưởng mạnh và dư địa thị trường còn rất lớn.
Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội vào rổ FTSE Global All Cap mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế, nâng cao năng lực tài chính và vị thế ngân hàng Việt Nam.
Tin mới
Ông Ấn từng là Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, trước khi được Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm giữ chức Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031.
HNN - Trong bối cảnh nhu cầu về nông sản sạch ngày càng gia tăng, mô hình sản xuất rau hữu cơ tại Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Kim Long đang từng bước khẳng định hiệu quả, không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Thành công đó có sự đồng hành tích cực của chính quyền địa phương và Liên minh HTX thành phố, tạo nền tảng vững chắc cho kinh tế tập thể phát triển.
Trong bối cảnh khó khăn từ xung đột địa chính trị và nhu cầu thị trường giảm, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam vẫn nỗ lực duy trì đơn hàng. Các giải pháp như tiết giảm chi phí và linh hoạt trong sản xuất giúp giữ vững thị trường.
Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt Nam lần thứ 35 – Vietnam Expo 2026 chính thức diễn ra từ ngày 8–11/4/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), quy tụ hơn 420 doanh nghiệp từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, mở ra cơ hội kết nối, hợp tác và mở rộng thị trường cho cộng đồng doanh nghiệp.
Việc nâng công suất tái hóa khí lên 288 tấn/giờ giúp PV GAS tăng đáng kể năng lực cấp khí, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu phát điện trong giai đoạn cao điểm mùa khô tại khu vực Đông Nam bộ.
Trong khi giá thép xây dựng trong nước duy trì ổn định quanh mức 14.700 - 15.600 đồng/kg, thị trường thế giới ghi nhận sự phân hóa khi giá giảm tại châu Á nhưng tăng mạnh tại châu Âu và Thổ Nhĩ Kỳ.
Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam, Liên minh châu Âu (EU) đang bước vào giai đoạn triển khai thực chất, với hàng loạt dự án cụ thể về năng lượng, hạ tầng và tài chính xanh. Trao đổi với báo chí, ông Jozef Síkela nhấn mạnh, hợp tác không chỉ dừng ở nguồn vốn mà còn hướng tới chuyển giao tri thức, công nghệ và nâng cao chất lượng tăng trưởng của Việt Nam.
Trong môi trường doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), lãnh đạo không chỉ đối mặt với áp lực kinh doanh, mà còn thường xuyên bị cuốn vào những cảm xúc rất đời thường: Lo lắng về dòng tiền, căng thẳng vì nhân sự, bức xúc khi khách hàng phàn nàn, thất vọng khi kế hoạch không đạt kỳ vọng. Khác với các tập đoàn lớn có nhiều tầng đệm quản lý, ở SME, cảm xúc của người đứng đầu lan truyền rất nhanh và tác động trực tiếp đến toàn bộ tổ chức. Vì vậy, quản trị cảm xúc không phải là kỹ năng mềm mang tính phụ trợ, mà là năng lực cốt lõi quyết định chất lượng lãnh đạo.