Người giữ lửa ký ức Biệt động Sài Gòn

Để hình ảnh biệt động Sài Gòn sống mãi

Lớn lên trong hoàn cảnh thiếu vắng bóng hình của người cha, từ nhỏ, ông Trần Vũ Bình đã muốn tìm hiểu để giải mã được câu chuyện về gia đình của mình. Sau ngày đất nước thống nhất, ông bắt tay vào công việc tìm hiểu về người cha đặc biệt của mình và những hoạt động thầm lặng nhưng chứa biết bao kỳ tích của lực lượng biệt động Sài Gòn. Khi biết cha mình là một chiến sĩ biệt động đã bất chấp hiểm nguy, hiến dâng cả gia tài, sự nghiệp cho cách mạng, ông Bình từ “uất hận” cha mình cho đến cảm phục và quyết tâm sưu tầm, phục dựng bằng được các tư liệu, hiện vật về lực lượng biệt động Sài Gòn.

Ông Trần Vũ Bình (ngoài cùng bên phải) giới thiệu với các cựu chiến binh về hầm chứa vũ khí của lực lượng biệt động Sài Gòn. Ảnh do nhân vật cung cấp

Ông Trần Vũ Bình đã chọn cách hành động lặng lẽ, tự nguyện lượm lặt những mảnh ghép sự thật, viết lại câu chuyện bằng hiện vật, bằng nhân chứng sống động về cha mình và về một lực lượng đặc biệt. Ông Bình chia sẻ, mỗi khi giải quyết xong việc cơ quan, ông thường tự tìm hiểu tư liệu, mày mò tìm kiếm thông tin về địa điểm, hiện vật. Ông Trần Vũ Bình cho biết: “Nhiều người trong nhà không ủng hộ việc tôi làm, nhưng vì nỗi day dứt, tôi cố gắng vượt qua những khó khăn để tiếp tục tìm kiếm và lưu trữ. Tôi muốn giống ba mình, muốn cống hiến cho đất nước. Trong thời chiến mà ông còn làm được, tôi sống trong thời bình mà không làm được thì quá dở”.

Bao nhiêu tiền làm ra, ông và gia đình đều dành để mua, hoặc chuộc lại những hiện vật, những tư liệu và thậm chí những ngôi nhà nằm ở trung tâm TP Hồ Chí Minh. Càng tìm hiểu sâu về những ngôi nhà của lực lượng biệt động, ông càng thấm thía, lời cha dặn trước khi mất: “Nhà này có ở thì ở, nhưng không được sửa chữa”. Nhiều ngôi nhà của lực lượng biệt động Sài Gòn được xây dựng hết sức công phu, chứa đựng biết bao bí mật với các hầm trú ém cán bộ, cất giấu vũ khí. Di tích Biệt động Sài Gòn đầu tiên được ông Trần Vũ Bình tìm cách phục dựng là căn nhà số 287/70 đường Nguyễn Đình Chiểu (phường Bàn Cờ). Ngôi nhà có hệ thống hầm ngầm dưới lòng đất và hệ thống hầm nổi trên trần nhà rất bí mật, cấu trúc căn nhà cũng rất khác lạ nhằm phục vụ công việc của các chiến sĩ biệt động.

Như ong xây tổ, nửa thế kỷ qua đi, ông Trần Vũ Bình đã giải mã được các bí mật của gia đình và cả những chiến công lừng lẫy của lực lượng biệt động Sài Gòn. Ông Bình và gia đình đã bỏ bao thời gian, công sức, tiền của tìm kiếm phục dựng hàng chục cơ sở của biệt động Sài Gòn với vô số hiện vật vô giá. Có thể kể đến Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định tại số nhà 287/72 Nguyễn Đình Chiểu (phường Bàn Cờ, TP Hồ Chí Minh) để trưng bày hiện vật, lịch sử chiến đấu của biệt động Sài Gòn trong 2 cuộc kháng chiến; Quán phở Bà Phở 758 Nguyễn Kiệm (phường Đức Nhuận, TP Hồ Chí Minh) - một cơ sở biệt động đổi đô-la Mỹ phục vụ cách mạng; Hầm Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Gia Định tại ấp Tháp (xã Củ Chi, TP Hồ Chí Minh), nhà biệt thự số 6-8 Nguyễn Thị Huỳnh (phường Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh) - nơi làm nội thất Dinh Độc Lập, Tòa Đại sứ Mỹ...

Trong nửa thế kỷ qua, ông Trần Vũ Bình đã sưu tầm được hơn 10.000 hiện vật, trong đó có cả máy bay trực thăng, xe ô tô, xe máy cùng nhiều vũ khí quân dụng liên quan đến lực lượng Biệt động Sài Gòn. Theo ông Bình, Biệt động Sài Gòn là một lực lượng vũ trang đặc biệt không chỉ trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc, mà còn so với các lực lượng vũ trang trên thế giới. Biệt động Sài Gòn hoạt động bí mật âm thầm ngay giữa sào huyệt địch và đã tạo ra những trận đánh oanh liệt làm khiếp đảm quân thù.

Ông Bình chia sẻ: "Có những câu chuyện về quá trình hoạt động của cha ông cũng như các cô, chú biệt động đã “sống để bụng, chết mang theo”, nên không dễ để hiểu rõ, hiểu đúng sự hy sinh, cống hiến của lực lượng biệt động Sài Gòn. Chính vì thế mà cần phải tiếp tục sưu tầm, bảo quản, gìn giữ, nghiên cứu, tìm hiểu, để biệt động Sài Gòn sống mãi trong lịch sử oai hùng của dân tộc".

Ông Trần Vũ Bình thắp hương tưởng nhớ cha ông và người thân. Ảnh do nhân vật cung cấp

Mong muốn ngày càng có nhiều người biết đến lực lượng biệt động Sài Gòn

Trên hành trình đi tìm lại những di sản của lực lượng biệt động Sài Gòn, ông Trần Vũ Bình hạnh phúc vì hai con trai của ông đều tiếp nối tâm huyết này. Con lớn của ông đang làm Giám đốc Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định, trong khi con trai nhỏ thì làm hướng dẫn viên, nắm chắc và kể rành rọt những chiến công của lực lượng biệt động Sài Gòn. Ông Bình bộc bạch: "Để mấy đứa con có cùng đam mê, tâm huyết với mình là cả một quá trình. Cũng may các con đều ý thức được tầm quan trọng của công việc tôi đang theo đuổi. Công việc tôi đang làm thành công mới chỉ được 50%, trên hành trình ấy phải có người tiếp nối mới thành công được 100%. Các con tôi đều chung tâm huyết cùng làm việc này".

Ông Trần Vũ Bình mong muốn ngày càng có nhiều người biết đến lực lượng biệt động Sài Gòn, đặc biệt là thế hệ trẻ. Ông Bình cho biết: "Chúng tôi đang áp dụng khoa học công nghệ hiện đại vào công việc lưu trữ, trưng bày, giới thiệu những hiện vật, tư liệu lịch sử trong chuỗi di sản về biệt động Sài Gòn; từ đó, giúp các bạn trẻ và du khách dễ dàng tìm hiểu, hứng thú với quá khứ hào hùng của cha ông ta. Bên cạnh việc tìm hiểu về biệt động Sài Gòn qua các di tích, hiện vật, khách tham quan còn có cơ hội trải nghiệm ẩm thực, giao lưu với người dân, nhân chứng lịch sử tại các địa điểm lưu trú...".

Trong thời gian qua, các công ty lữ hành thành phố đã đưa rất nhiều du khách trong và ngoài nước đến với các di tích biệt động Sài Gòn, đặc biệt vào các ngày lễ lớn như: Kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước hay ngày Quốc khánh 2-9...

Ông Trần Vũ Bình cũng dồn tâm huyết để duy trì hoạt động của Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến Khối Vũ trang - Biệt động Quân khu Sài Gòn - Gia Định; giúp đỡ và chăm sóc các chiến sĩ biệt động Sài Gòn khó khăn, neo đơn. Ông còn tạo công ăn việc làm cho con cháu của các chiến sĩ biệt động năm xưa; nhiều người trong số đó hiện là những hướng dẫn viên tại các điểm di tích biệt động Sài Gòn. Ông Bình trải lòng: "Chúng tôi muốn các con cháu của mình cảm nhận rõ hơn về giá trị lịch sử mà cha ông mình đã để lại. Chính người trong cuộc phải hiểu và trân quý điều đó thì mới có thể hun đúc tình yêu quê hương, đất nước cho người đến tham quan cảm nhận được".

Biết bao vất vả, khó khăn trong hành trình sưu tầm, phục dựng các tư liệu, hiện vật về lực lượng Biệt động Sài Gòn nhưng với niềm tin, lòng quyết tâm và sự tôn trọng dành cho thế hệ đi trước, hàng chục năm qua, ông Trần Vũ Bình vẫn chưa bao giờ ngừng lại hành trình ấy...!