Người trẻ DTTS Lâm Đồng vươn lên nhờ chuyển đổi số

Nhiều bạn trẻ dân tộc thiểu số (DTTS) ở Lâm Đồng đang chủ động ứng dụng công nghệ, mạng xã hội và kiến thức mới vào sản xuất, kinh doanh, từng bước biến giá trị truyền thống và tài nguyên bản địa thành sinh kế bền vững.

Chị Thị Năm, xã Quảng Tín được bà chỉ dạy cách dệt từ nhỏ

Sau những giờ lên rẫy, chị Thị Năm, xã Quảng Tín lại trở về bên khung dệt. 15 năm gắn bó với nghề, từng đường nét hoa văn trên tấm thổ cẩm với chị không đơn thuần là một sản phẩm để bán, mà còn là ký ức, văn hóa và niềm tự hào về dân tộc mình.

Nghệ nhân Thị Năm, xã Quảng Tín với 15 năm gắn bó nghề dệt thổ cẩm của dân tộc M’nông

Tình yêu với nghề được truyền lại từ những năm tháng tuổi thơ, khi chị Thị Năm được bà chỉ dạy cách dệt. Năm 22 tuổi, chị được trao tặng danh hiệu “Nghệ nhân dệt thổ cẩm”, trở thành một trong những nghệ nhân trẻ của tỉnh.

Để nghề truyền thống không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ, nghệ nhân Thị Năm bắt đầu tìm cách làm mới sản phẩm. Chị nghiên cứu những hoa văn mới, tìm hiểu thị hiếu người sử dụng để vừa giữ được nét đặc trưng truyền thống, vừa tạo ra những sản phẩm phù hợp với cuộc sống hiện đại.

Các sản phẩm truyền thống do nghệ nhân Thị Năm làm ra

Nghệ nhân Thị Năm (bên phải), xã Quảng Tín với nghề dệt thổ cẩm, vừa có thêm thu nhập và góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc M'nông

Cùng với đôi tay và khung dệt, một “công cụ” khác cũng ngày càng trở nên quen thuộc với chị, đó là chiếc điện thoại thông minh. Chị thường xuyên chụp ảnh, đăng tải sản phẩm lên mạng xã hội để giới thiệu đến khách hàng.

Từ các nền tảng số, chị tìm hiểu thêm mẫu mã, kiểu dáng, cách phối màu và những xu hướng mới để áp dụng vào sản phẩm của mình.

Với chị K’Hưng, thế hệ trẻ làm du lịch gắn với văn hóa Cơ Ho tại xã Di Linh, không gian số lại trở thành cầu nối đưa văn hóa bản địa đến gần hơn với du khách.

Thường xuyên nhận các tour đưa khách tham quan, trải nghiệm ẩm thực và văn hóa Cơ Ho, chị K’Hưng tận dụng lợi thế của tuổi trẻ để quay phim, chụp ảnh, livestream những hoạt động văn hóa tại địa phương rồi chia sẻ trên mạng xã hội.

Chị K’Hưng, thế hệ trẻ làm du lịch gắn với văn hoá Cơ Ho tại xã Di Linh

Mỗi video, hình ảnh không chỉ nhằm quảng bá một điểm đến. Đó còn là cách chị kể những câu chuyện về văn hóa dân tộc mình bằng ngôn ngữ mà giới trẻ và du khách ngày nay dễ tiếp cận.

Để có thêm kiến thức, chị K’Hưng chủ động tìm hiểu tư liệu trên internet, đồng thời, gặp gỡ các già làng, người có uy tín để học sâu hơn về phong tục, văn hóa và những giá trị truyền thống của cộng đồng.

Chị K’Hưng cho biết: mong muốn của tôi là giúp nhiều người biết hơn về văn hóa Cơ Ho, từ đó thu hút du khách đến trải nghiệm, tạo sinh kế cho bản thân và mở thêm cơ hội để bà con cùng tham gia phát triển du lịch cộng đồng.

Bà con dân tộc Cơ Ho xã Di Linh sử dụng nền tảng số để giới thiệu, quảng bá văn hóa dân tộc

Từ khung dệt thổ cẩm đến những câu chuyện văn hóa, công nghệ số đang giúp những giá trị vốn chỉ được lưu truyền trong cộng đồng có thêm một không gian mới để hiện diện, được biết đến và tìm kiếm thị trường.

Anh Tou Prong Soly (bên trái), xã D'ran chia sẻ kỹ thuật trồng trọt cho người dân trên địa bàn

Không chỉ với nghề truyền thống hay du lịch, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học kỹ thuật cũng đang được những người trẻ lựa chọn trên hành trình lập nghiệp với nông nghiệp.

Tại xã D’ran, anh Tou Prong Soly, kỹ sư nông nghiệp chuyên ngành công nghệ sau thu hoạch, Trường Đại học Đà Lạt đã chọn trở về quê sau khi tốt nghiệp. Trưởng thành từ ông tác Đoàn và trở thành Bí thư Chi đoàn thôn, ngoài công tác đoàn, anh dành thời gian phát triển kinh tế gia đình trên chính mảnh đất quê hương và chia sẻ kiến thức, kỹ thuật giúp đoàn viên thanh niên trong thôn khởi nghiệp đúng hướng.

Anh Tou Prong Soly (bên trái), xã D'ran chia sẻ kỹ thuật trồng trọt cho người dân trên địa bàn

Hiện anh Tou Prong Soly trồng 8 sào cà phê, trong đó, có 3 sào chuyển đổi từ diện tích rau màu sang cây công nghiệp và 5 sào đang cho thu hoạch. Hướng đi của anh Soly là phát triển cà phê chất lượng cao với các giống Catimor và Arabica.

Với diện tích cà phê mới chuyển đổi, anh xác định muốn nâng cao hiệu quả sản xuất thì không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống.

Anh Tou Prong Soly tìm hiểu các kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cà phê trên mạng xã hội

Từ kiến thức được đào tạo trong trường, anh thường xuyên tìm kiếm thông tin trên internet, nghiên cứu kỹ thuật chăm sóc, dinh dưỡng và các phương pháp sản xuất mới. Điện thoại và internet trở thành công cụ để anh cập nhật kiến thức, so sánh cách làm và từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất.

Anh Tou Prong Soly chia sẻ, làm nông nghiệp bây giờ nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm thì chưa đủ. Mình phải học thêm, tìm hiểu kỹ thuật mới, ứng dụng vào thực tế để cây phát triển tốt hơn, nâng cao năng suất và chất lượng, từ đó tăng thu nhập.

Tại Lâm Đồng, các chính sách hỗ trợ việc làm, đào tạo nghề và phát triển sinh kế đang được triển khai theo hướng tạo thêm điều kiện để thanh niên DTTS tự tạo việc làm ngay tại địa phương. Trong đó, tín dụng ưu đãi tạo việc làm tiếp tục là một nguồn lực quan trọng.

Toàn tỉnh có hơn 7.000 thanh niên DTTS đang vay vốn phát triển kinh tế, với tổng dư nợ trên 400 tỷ đồng. Nguồn vốn đã hỗ trợ thanh niên đầu tư nông nghiệp, chăn nuôi, phát triển ngành nghề, dịch vụ và các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương.

Anh Tou Prong Soly ứng dụng kỹ thuật, chuyển đổi sang trồng cà phê với hy vọng tăng thu nhập cho gia đình

Bên cạnh vốn, thanh niên còn được hỗ trợ đào tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng, tư vấn và định hướng việc làm. Đây là nền tảng để người trẻ từng bước nâng cao chất lượng lao động, mạnh dạn khởi nghiệp và phát triển kinh tế.

Chính sách tín dụng hỗ trợ thanh niên DTTS đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tiếp tục được triển khai và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Toàn tỉnh có 28 thanh niên DTTS đang vay vốn để đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài với tổng dư nợ trên 1 tỷ đồng, góp phần mở rộng cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho thanh niên DTTS.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra ngày càng sâu rộng, những chính sách này càng có ý nghĩa khi được kết hợp với việc trang bị kỹ năng số, khuyến khích ứng dụng khoa học kỹ thuật, thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số vào sản xuất, quảng bá sản phẩm.

Tỉnh Đoàn Lâm Đồng tập huấn nâng cao năng lực công nghệ thông tin, kỹ năng số cho đoàn viên, thanh niên trên địa bàn

Khi nguồn vốn hỗ trợ được tiếp sức bằng tri thức, khoa học kỹ thuật và công nghệ số, hành trình lập nghiệp của thanh niên DTTS không chỉ tạo sinh kế cho mỗi gia đình mà còn mở ra những hướng phát triển mới cho cộng đồng, góp phần đưa những giá trị của quê hương bước vào thị trường rộng lớn hơn.

Nội dung, ảnh: Linh Thư
Trình bày: Phạm Lương