Những cuốn sách đưa du khách đi dọc Việt Nam qua món ăn

Quán bún riêu Yến (phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM) lọt vào danh sách Bib Gourmand của Michelin Guide 2026. Ảnh: Hoài Bảo.

Từ bún chả trong sách của Thạch Lam, cơm hến trong tập bút ký của Hoàng Phủ Ngọc Tường đến gà đốt Ô Thum trong tản văn của Trương Chí Hùng, có thể thấy mỗi tác phẩm không chỉ gợi mở hành trình khám phá Việt Nam, mà còn đưa ẩm thực trở thành điểm chạm.

Những trang sách cũng thay cho lời mời du khách đến và trải nghiệm vùng đất, món ăn ngoài đời thực. Bởi một điểm đến không chỉ được nhớ đến qua cảnh quan, con người hay những công trình nổi tiếng, mà còn qua hương vị đặc trưng góp phần tạo nên bản sắc riêng.

Hà Nội băm sáu phố phường
Địa điểm: Hà Nội

Trong cuốn Hà Nội băm sáu phố phường của nhà văn Thạch Lam, chân dung Hà Nội xưa được dựng lên qua những gánh hàng rong, quà vặt trên các con phố. Tác giả đưa người đọc "thưởng thức" tinh hoa ẩm thực Hà Nội với phở, bún chả, miến lươn, bánh cuốn Thanh Trì, bánh cốm Hàng Than. Đồng thời kể về cách người dân thưởng thức từng món: ăn đúng mùa, đúng thời điểm.

Ngoài lát cắt ẩm thực, tác phẩm còn ghi chép về các phố nghề, người bán rong đã tạo nên một Hà Nội truyền thống, giàu bản sắc.

Ngày nay, bún chả vẫn được truyền thông quốc tế hết lời ca ngợi. Năm 2014, bún chả được tạp chí National Geographic đưa vào top 10 món ăn đường phố ngon nhất thế giới. Năm 2016, bún chả nổi tiếng toàn cầu khi cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama thưởng thức.

Muôn vị miền Tây
Địa điểm: An Giang

Tản văn Muôn vị miền Tây của Trương Chí Hùng dùng món ăn làm điểm xuất phát để kể câu chuyện về ký ức, con người và văn hóa miền Tây, cùng cách người Kinh, Chăm, Khmer tạo nên diện mạo ẩm thực Nam Bộ.

Trong đó, An Giang - quê hương tác giả - được khắc họa sinh động bằng ẩm thực đặc sản ở từng điểm đến. Từ gà đốt Ô Thum ở Tri Tôn (cũ), thốt nốt khu vực Tịnh Biên (cũ) đến các loại mắm đặc trưng của Châu Đốc (cũ). Bên cạnh đó, ẩm thực tại làng Chăm Châu Phong cũng cho thấy sự giao thoa văn hóa ở vùng đất này.

Đến An Giang (cũ), du khách có thể tham quan rừng tràm Trà Sư, cánh đồng Tà Pạ, hồ Ô Thum, chùa Tà Pạ và thưởng thức các món ăn mang phong vị Chăm, Khmer đặc sắc.

Huế - Di tích và con người
Địa điểm: Huế

Huế - Di tích và con người của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường xuất bản năm 1995, đưa người đọc đi qua di tích, cảnh quan, lịch sử, văn hóa, con người và hòa vào không khí trầm mặc, cổ kính của Cố đô.

Với tác giả, Huế không chỉ có đền đài, lăng tẩm, sông Hương, mà còn gói trọn ẩm thực cầu kỳ, được xem như một phần của di sản văn hóa. Tác phẩm Chuyện cơm hến trong tập bút ký cũng khéo léo giới thiệu cách kết hợp nguyên liệu và khẩu vị tinh tế của người Huế, từ cơm nguội, hến, rau, gia vị, họ đã tạo ra món ăn đặc sản, hút khách du lịch.

Hiện Huế là điểm đến nổi bật ở miền Trung với quần thể di tích và các lễ hội văn hóa - nghệ thuật, ẩm thực cung đình, du lịch đường sông. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng lượng khách đến Huế đạt hơn 4,3 triệu lượt.

Sài Gòn chở cơm đi ăn phở
Địa điểm: TP.HCM

Sài Gòn chở cơm đi ăn phở của tác giả Ngữ Yên được First News và NXB Văn hóa Văn nghệ phát hành năm 2017. Với giọng điệu hài hước, cuốn sách đã kể câu chuyện dài về ẩm thực đường phố TP.HCM. Người đọc như được tham gia vào một cuộc tán dóc hay cà kê hào sảo ngày nhàn rỗi.

Nhiều bài viết trong tập sách giúp người đọc hiểu hơn về đời sống tứ xứ của thành phố. Nơi đây ít đặc sản riêng, chỉ có cơm tấm, bánh mì, cà phê, nhưng lại nâng niu đặc sản của mọi vùng miền. Có những khu chợ người Quảng, những "thiên đường" món Bắc hay những phố ẩm thực Hàn, Nhật, Thái…

Dù vậy, tháng 6 vừa qua, TP.HCM vinh dự đứng thứ 6/20 thành phố ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026 do Time Out công bố. Theo tạp chí này, sự kết hợp giữa quán ăn lâu đời, văn hóa cà phê sôi động và làn sóng nhà hàng cao cấp đã góp phần làm thành phố nổi bật.