Những trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố thế hệ mới

Anh Đặng Quang Giang, Tổ trưởng Tổ dân phố Cao Đài, phường Mỹ Lộc hướng dẫn người dân cài ứng dụng trên điện thoại.

Những người trẻ “đứng mũi chịu sào”
Từ ngày 1/7/2026, các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh chính thức đi vào hoạt động theo mô hình mới sau khi hoàn thành việc tổ chức lại. Cùng với sự thay đổi về quy mô, địa bàn và phương thức vận hành, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ ở các khu dân cư cũng có những chuyển biến rõ nét.

Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hôm nay phải sâu sát địa bàn, gần gũi Nhân dân, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị, vận động người dân tham gia phong trào, đồng thời nhanh chóng thích ứng với phương thức quản lý trên môi trường số. Kinh nghiệm vẫn là yếu tố quan trọng, song thực tiễn đặt ra yêu cầu về trình độ, khả năng tổ chức công việc, tư duy đổi mới, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và tinh thần dám nghĩ, dám làm.

Từ yêu cầu ấy, cùng với việc phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm, nhiều địa phương trong tỉnh đã chủ động lựa chọn những cán bộ trẻ có trình độ, phẩm chất, năng lực và uy tín trong Nhân dân để giao nhiệm vụ, đảm nhiệm chức danh trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố. Đây là sự lựa chọn xuất phát từ công việc thực tế ở cơ sở, nơi mỗi chủ trương muốn đi vào cuộc sống đều cần những người trực tiếp tổ chức thực hiện, biết lắng nghe và tạo được sự đồng thuận.

Thực tế sau hơn một tháng cho thấy, khi được tin tưởng giao việc và tạo điều kiện phát huy, nhiều cán bộ trẻ đã sớm khẳng định năng lực bằng những công việc, kết quả cụ thể.

Anh Đặng Quang Giang, Tổ trưởng Tổ dân phố Cao Đài, phường Mỹ Lộc.

Một trong những gương mặt tiêu biểu của lớp cán bộ ấy là anh Đặng Quang Giang (sinh năm 1995), Tổ trưởng Tổ dân phố Cao Đài, phường Mỹ Lộc. Tốt nghiệp Học viện Hành chính Quốc gia, từng có thời gian làm việc tại Hà Nội, anh quyết định trở về quê hương tham gia công tác Đoàn theo sự vận động của địa phương. Sau nhiều năm rèn luyện qua các cương vị Phó Bí thư Đoàn xã, Bí thư Đoàn xã, được kết nạp Đảng vào năm 2020, từ ngày 1/7/2026, anh được giao đảm nhiệm chức vụ Tổ trưởng Tổ dân phố Cao Đài, đồng thời giữ cương vị Phó Bí thư Chi bộ.

Với nền tảng được đào tạo về hành chính và kinh nghiệm công tác Đoàn, anh Đặng Quang Giang nhanh chóng nhận ra một yêu cầu nổi bật trong công việc mới: người đứng đầu khu dân cư phải biết sử dụng công nghệ để quản lý, điều hành và kết nối với người dân.

Theo anh Giang, yêu cầu đối với trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hiện nay đòi hỏi khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành và tuyên truyền chủ trương, chính sách đến người dân. Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, anh cùng Ban công tác tổ dân phố tập trung tiếp nhận cơ sở vật chất sau sắp xếp, nắm tình hình địa bàn, đồng thời thành lập nhóm Zalo với sự tham gia của đại diện các hộ dân. Qua đó, các văn bản chỉ đạo, thông tin thiết yếu được chuyển tải nhanh hơn, phản ánh của người dân cũng được tiếp nhận thuận lợi hơn.

Cách làm của người tổ trưởng tổ dân phố trẻ cho thấy chuyển đổi số ở cơ sở bắt đầu từ những việc rất gần với đời sống. Một nhóm Zalo được tổ chức đúng mục đích có thể trở thành kênh thông tin hai chiều; công nghệ, nếu được sử dụng hợp lý, giúp người cán bộ nắm bắt nhanh hơn những vấn đề phát sinh trong cộng đồng, đồng thời đưa thông tin chính thống đến người dân kịp thời.

Định hướng tiếp theo của anh Giang là phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến; từng bước đưa nhà văn hóa tổ dân phố trở thành điểm hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số.

Anh Đoàn Văn Ngọc, Trưởng thôn Kênh, xã Cổ Lễ phát biểu tại buổi sinh hoạt chi bộ.

Nếu Đặng Quang Giang mang đến hình ảnh của một cán bộ được đào tạo bài bản, trưởng thành từ phong trào Đoàn thì anh Đoàn Văn Ngọc, Trưởng thôn Kênh, xã Cổ Lễ, lại cho thấy bản lĩnh của một đảng viên trẻ được tôi luyện trong môi trường quân ngũ.
Sinh năm 2005, sau khi tốt nghiệp THPT, anh Đoàn Văn Ngọc lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự và được kết nạp Đảng trong thời gian tại ngũ. Chưa đầy nửa năm sau ngày xuất ngũ, người đảng viên trẻ được cấp ủy và Nhân dân tín nhiệm giao trọng trách Trưởng thôn Kênh. Đây là thôn mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai thôn Đông Bắc Đồng và Đông Kênh, có 729 hộ với 2.728 nhân khẩu.

Đối với một thanh niên vừa bước qua tuổi đôi mươi, đảm nhiệm nhiệm vụ tổ chức thực hiện công việc ở một khu dân cư có quy mô lớn là niềm vinh dự, đồng thời cũng là thử thách không nhỏ. “Niềm vui khi được tin tưởng luôn đi cùng áp lực trách nhiệm”, chia sẻ ngắn gọn của anh Ngọc cho thấy sự chín chắn của một người trẻ khi đảm nhận công việc vốn lâu nay thường gắn với những cán bộ nhiều tuổi, giàu kinh nghiệm.

Ý thức rõ tuổi đời còn trẻ, kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều, anh Ngọc lựa chọn cách học hỏi từ các thế hệ cán bộ đi trước, gần dân, lắng nghe dân để từng bước tạo dựng uy tín trong cộng đồng. Cùng Ban công tác thôn, anh nhanh chóng ổn định hoạt động, thành lập nhóm Zalo kết nối với người dân, tuyên truyền các chủ trương, phong trào của địa phương. Chương trình “Ngày Chủ nhật xanh” do thôn phát động trong tháng 7 đã thu hút đông đảo người dân tham gia, góp phần xây dựng môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp.

Điều đáng ghi nhận ở anh Ngọc là sự tự ý thức về trách nhiệm của người cán bộ. Anh không né tránh hạn chế về tuổi đời và kinh nghiệm mà tìm cách bù đắp bằng tinh thần học hỏi, sự gần gũi và thái độ cầu thị. Với một người trẻ lần đầu đảm nhiệm cương vị trưởng thôn, đó cũng là cách xây dựng uy tín thiết thực nhất.

Anh Đỗ Tuấn Anh (ngoài cùng bên phải) cùng cán bộ Tổ dân phố Đỗ Xá, phường Vị Khê bám sát địa bàn động viên người dân phát triển kinh tế sinh vật cảnh.

Tại Tổ dân phố Đỗ Xá, phường Vị Khê, anh Đỗ Tuấn Anh (sinh năm 1998) lại cho thấy một phương diện khác của lớp cán bộ trẻ. Đang công tác tại một doanh nghiệp xây dựng đô thị trên địa bàn, anh được tín nhiệm giao đảm nhiệm chức vụ Tổ trưởng Tổ dân phố Đỗ Xá. Sau giờ làm việc, anh dành thời gian xuống địa bàn cùng cấp ủy, Ban công tác tổ dân phố triển khai nhiệm vụ, rà soát quy ước và thống nhất phương thức quản lý phù hợp với thực tiễn sau tổ chức lại.

Công việc của Tuấn Anh không dừng ở việc duy trì nền nếp hoạt động của tổ dân phố. Anh tích cực vận động các tổ chức, cá nhân và nhà hảo tâm xã hội hóa nguồn lực sửa chữa, nâng cấp hệ thống chiếu sáng tại nghĩa trang liệt sĩ. Công trình hoàn thành trước dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, góp phần tạo không gian trang nghiêm phục vụ các hoạt động tri ân.

Câu chuyện ở Tổ dân phố Đỗ Xá cho thấy một yêu cầu quan trọng đối với người đứng đầu khu dân cư: khả năng tập hợp và phát huy nguồn lực trong cộng đồng. Người trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố muốn hoàn thành nhiệm vụ phải biết kết nối các tổ chức, cá nhân, khơi dậy tinh thần trách nhiệm của người dân đối với những công việc chung.

Ba người trẻ, ba hành trình trưởng thành, ba cách tiếp cận công việc khác nhau, nhưng gặp nhau ở tinh thần dám nhận nhiệm vụ và ý thức trách nhiệm trước cộng đồng.

Điểm đáng chú ý là cả ba đều bắt đầu từ những việc rất cụ thể. Đó là tổ chức thông tin với người dân, nắm bắt tình hình địa bàn, vận động cộng đồng tham gia phong trào, giải quyết những công việc thiết thực ở khu dân cư. Qua đó, sự tín nhiệm của cấp ủy và Nhân dân được chuyển thành động lực để mỗi người tiếp tục rèn luyện và khẳng định mình bằng hiệu quả công việc.
Những câu chuyện ấy cũng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cách lựa chọn cán bộ ở cơ sở: tuổi đời không còn là tiêu chí quyết định. Điều quan trọng là người được giao nhiệm vụ có phẩm chất, năng lực, uy tín và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc trong giai đoạn mới.

Trao cơ hội, tạo nguồn cán bộ kế cận

Việc nhiều cán bộ trẻ được tín nhiệm đảm nhiệm chức danh trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố sau tổ chức lại các đơn vị dân cư là kết quả của quá trình lựa chọn cán bộ trên cơ sở yêu cầu thực tiễn. Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố đặt ra yêu cầu mới về tổ chức và hoạt động của khu dân cư.

Anh Đỗ Tuấn Anh cùng cán bộ Tổ dân phố Đỗ Xá, phường Vị Khê kiểm tra tuyến đường nông thôn mới.

Sau lộ trình sắp xếp, toàn tỉnh còn 1.754 thôn, tổ dân phố, gồm 1.249 thôn và 505 tổ dân phố, giảm 60,87% so với trước. Khi đầu mối được tinh gọn, quy mô nhiều khu dân cư được mở rộng, số hộ dân và dân số tăng lên, phạm vi quản lý cũng rộng hơn. Những thay đổi ấy đòi hỏi người trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải có năng lực tổ chức công việc, nắm chắc tình hình và thích ứng với phương thức quản lý mới. Đây cũng là căn cứ để các địa phương cân nhắc, lựa chọn những cán bộ trẻ có năng lực, phẩm chất và uy tín.

Theo đồng chí Đỗ Đình Điểm, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Vị Khê, việc bố trí cán bộ trẻ giữ chức danh tổ trưởng tổ dân phố xuất phát từ yêu cầu thực tiễn sau khi tổ chức lại đơn vị hành chính. Cùng với việc lựa chọn những cán bộ giàu kinh nghiệm, địa phương chú trọng phát hiện, bố trí những người trẻ có trình độ, khả năng ứng dụng công nghệ và tinh thần trách nhiệm. Mục tiêu là tạo sự kế thừa trong đội ngũ cán bộ ở cơ sở, để mỗi tổ dân phố có được sự kết hợp giữa kinh nghiệm, uy tín với tư duy đổi mới và khả năng thích ứng trước yêu cầu mới.

Từ việc lựa chọn đúng người, một yêu cầu khác được đặt ra là làm thế nào để cán bộ trẻ có điều kiện trưởng thành. Bởi kinh nghiệm thực tiễn, kỹ năng dân vận và khả năng xử lý những vấn đề phát sinh ở khu dân cư không thể hình thành trong ngày một ngày hai.

Đồng chí Trần Văn Nghiêm, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Cổ Lễ, cho rằng việc mạnh dạn bố trí cán bộ trẻ nhằm phát huy lợi thế về tư duy đổi mới, khả năng ứng dụng công nghệ số, đồng thời tạo nguồn cán bộ kế cận cho cơ sở. Tuổi trẻ mới là lợi thế ban đầu; để đảm nhiệm tốt nhiệm vụ, cán bộ trẻ cần có tinh thần trách nhiệm, sự cầu thị, ý thức học hỏi và khả năng tạo dựng niềm tin trong Nhân dân. Đây cũng là những phẩm chất cần được rèn luyện thường xuyên qua công việc và thực tiễn ở cơ sở.

Trẻ hóa đội ngũ cán bộ cơ sở vì vậy phải gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng cán bộ. Điều quan trọng là lựa chọn được những người trẻ có năng lực, trách nhiệm, triển vọng và tạo môi trường để họ được rèn luyện, trưởng thành qua công việc.

Từ yêu cầu đó, nhiều địa phương chú trọng công tác hướng dẫn, bồi dưỡng cán bộ trẻ ngay sau khi giao nhiệm vụ. Theo đồng chí Nguyễn Thị Huệ, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Mỹ Lộc, địa phương thực hiện mô hình “Cán bộ đi trước dìu dắt cán bộ đi sau”, tạo điều kiện để cán bộ giàu kinh nghiệm trực tiếp hướng dẫn cán bộ trẻ về kỹ năng dân vận, hòa giải, xử lý tình huống phát sinh ở cơ sở. Cùng với đó, địa phương tăng cường bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tổ chức họp dân, lập kế hoạch công tác; mạnh dạn giao việc gắn với trao quyền để cán bộ trẻ được rèn luyện qua thực tiễn.

Cùng với công tác bồi dưỡng, cơ chế, chính sách cũng giữ vai trò quan trọng trong việc thu hút và giữ chân những người có năng lực tham gia công tác ở khu dân cư. Tỉnh đã có chính sách đãi ngộ dựa trên nguồn ngân sách tiết kiệm được từ việc tinh gọn bộ máy; mức phụ cấp đối với bí thư chi bộ và trưởng thôn được điều chỉnh theo hướng tăng. Đối với địa bàn quy mô lớn hoặc đặc thù, mức phụ cấp có thể lên tới 3,0 mức lương cơ sở/tháng; tại các địa bàn thông thường, mức phụ cấp cũng được tăng thêm gần 1,0 mức lương cơ sở. Đây là điều kiện để cán bộ cơ sở yên tâm thực hiện nhiệm vụ, trong đó có lớp cán bộ trẻ đang được kỳ vọng trở thành nguồn kế cận.

Đằng sau việc lựa chọn một trưởng thôn hay tổ trưởng tổ dân phố trẻ là yêu cầu lớn hơn về công tác cán bộ. Cơ sở là nơi mọi chủ trương phải được cụ thể hóa thành hành động; cũng là nơi năng lực, bản lĩnh và uy tín của cán bộ được kiểm nghiệm trực tiếp qua từng công việc. Vì vậy, giao nhiệm vụ cho người trẻ cũng đồng nghĩa với việc tạo một môi trường rèn luyện thực chất, giúp họ tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành.

Một thế hệ trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố trẻ đang bắt đầu hành trình từ những khu dân cư cụ thể. Họ có thể chưa có nhiều năm công tác, nhưng đang có cơ hội được thử sức, được cống hiến và được chứng minh năng lực bằng công việc. Cùng với sự dìu dắt của những cán bộ đi trước, chính sách phù hợp của tỉnh và sự tín nhiệm của Nhân dân, những cán bộ trẻ ấy có thêm điều kiện để rèn luyện, trưởng thành. Khi lựa chọn đúng người, trao đúng việc, tạo đúng môi trường, sức trẻ sẽ trở thành nguồn lực cho đổi mới; kinh nghiệm của thế hệ đi trước trở thành điểm tựa cho lớp cán bộ kế cận. Qua đó, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ngày càng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.