Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan: Khơi dậy 'hồn cốt' làng nghề, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống

Lãnh đạo xã Chuyên Mỹ đã giới thiệu khái quát về lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất giàu truyền thống thủ công. Đoàn đã tới dâng hương Tổ nghề, thể hiện sự tri ân đối với những bậc tiền nhân đã khai sinh, gìn giữ và phát triển nghề qua nhiều thế hệ; thăm làng Cựu - nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, kiến trúc cổ đặc sắc, phản ánh rõ nét dấu ấn của một thời kỳ hưng thịnh của các làng nghề vùng ven đô Hà Nội.

Đoàn thăm nhà cổ làng Cựu, xã Chuyên Mỹ. Ảnh: Tuấn Điệp

Chia sẻ với Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, các nghệ nhân, thợ giỏi địa phương bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ về cơ chế, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy giá trị các làng nghề truyền thống; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, đào tạo nguồn nhân lực kế cận và ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.

Theo Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Vũ Văn Hữu, địa phương từ lâu nổi tiếng với các làng nghề như khảm trai, sơn mài, mộc dân dụng, may comple, da giày… Trong đó, làng nghề khảm trai, sơn mài đã được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu, mở ra cơ hội lớn để quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường.

Song song với phát triển tiểu thủ công nghiệp, nông nghiệp vẫn giữ vai trò trụ cột. Xã Chuyên Mỹ xác định phải chuyển từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp số, tuần hoàn và đa giá trị. Định hướng xuyên suốt là phát triển kinh tế gắn với bảo tồn giá trị truyền thống. Nghề khảm trai, sơn mài được xác định là “thương hiệu lõi”, gắn với không gian du lịch làng nghề, trung tâm trưng bày sản phẩm OCOP và mô hình kinh tế xanh.

Phó Chủ tịch quốc hội Lê Minh Hoan thăm làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ. Ảnh: Tuấn Điệp

Chia sẻ tại buổi làm việc, ông Nguyễn Minh Đức, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cho biết, trong bối cảnh hiện nay, vai trò của truyền thông là đặc biệt quan trọng trong việc quảng bá, lan tỏa giá trị làng nghề. Không chỉ dừng lại ở việc đưa tin, truyền thông cần đồng hành cùng nghệ nhân, chính quyền địa phương để xây dựng câu chuyện thương hiệu, đưa hình ảnh làng nghề đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước.

“Chúng tôi mong muốn thiết lập mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với địa phương, xây dựng các chương trình truyền thông chuyên sâu, giới thiệu sản phẩm, con người và không gian văn hóa của Chuyên Mỹ. Khi du khách đến Hà Nội, làng nghề sẽ trở thành điểm đến không thể thiếu trong hành trình trải nghiệm”, ông Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh.

Đồng chí cũng cho rằng, việc kết hợp truyền thông với du lịch, thương mại điện tử sẽ mở ra hướng đi mới, giúp sản phẩm làng nghề tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, đồng thời tạo động lực để người trẻ quay về tiếp nối nghề truyền thống.

Phó Chủ tịch quốc hội Lê Minh Hoan thăm làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ. Ảnh: Tuấn Điệp

Tại mỗi điểm đến, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan đều dành thời gian trò chuyện, lắng nghe chia sẻ của các nghệ nhân về quá trình gìn giữ nghề, những khó khăn, thách thức cũng như khát vọng phát triển trong bối cảnh hội nhập.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan bày tỏ ấn tượng sâu sắc trước sự tinh xảo của các sản phẩm thủ công tại Chuyên Mỹ, đặc biệt là nghề khảm trai và sơn mài. Đồng chí đánh giá, mỗi sản phẩm không chỉ là hàng hóa, mà còn là kết tinh của văn hóa, của trí tuệ và tâm hồn người thợ. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, làng nghề Chuyên Mỹ hội tụ hai yếu tố cốt lõi: “Nghề” và “nghệ”. Nghề không chỉ là sinh kế, mà còn là một phần của đời sống tinh thần; còn nghệ là sự thăng hoa, sáng tạo, làm nên bản sắc riêng biệt. Người làm nghề, theo thời gian, đã “thấm” nghề, để rồi nghề trở thành một phần con người, góp phần giữ gìn “hồn cốt” của làng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan thăm làng Cựu, xã Chuyên Mỹ. Ảnh: Tuấn Điệp

Đồng chí cũng đánh giá cao việc địa phương vẫn duy trì được phương pháp sản xuất truyền thống, đặc biệt trong nghề sơn mài với việc sử dụng sơn ta tự nhiên, thay vì sơn công nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt và giá trị bền vững của sản phẩm trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn trong cơ chế, chính sách đối với nghệ nhân và làng nghề. Theo ông, cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn trong việc công nhận danh hiệu nghệ nhân, hỗ trợ truyền nghề, bởi đặc thù của nghề truyền thống không thể “đo đếm” theo các tiêu chí hành chính cứng nhắc. “Điều quan trọng nhất là cộng đồng nghề phải được tôn vinh đúng mức. Người dân suy tôn nghệ nhân, nhưng nếu chính sách chưa phù hợp thì chưa phát huy hết giá trị”, ông nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan lưu ý vấn đề môi trường trong làng nghề, đề nghị tách riêng các công đoạn gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư, hướng tới phát triển bền vững. Việc bảo tồn nghề phải gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan tặng sách lưu niệm các nghệ nhân, thợ giỏi.... xã Chuyên Mỹ. Ảnh: Tuấn Điệp

Kết thúc buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan đánh giá cao những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Chuyên Mỹ trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là việc giữ gìn và phát huy giá trị làng nghề. Đồng chí nhấn mạnh, để phát triển bền vững, cần khơi dậy động lực từ chính cộng đồng, nơi mỗi người dân vừa là chủ thể sản xuất, vừa là người gìn giữ văn hóa. “Người giữ nghề, nghề giữ làng”, đó không chỉ là khẩu hiệu, mà phải trở thành nhận thức và hành động xuyên suốt.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các bộ, ngành liên quan tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ làng nghề; tạo điều kiện để nghệ nhân truyền nghề, tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống; đồng thời thúc đẩy liên kết giữa sản xuất, du lịch và truyền thông.

Bạch Thanh