Phú Thọ bứt phá bằng nguồn nhân lực chất lượng cao và động lực khoa học công nghệ

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: Gia Huy)

Nền tảng cho bước chuyển mới

Trong quá trình phát triển, Phú Thọ xác định con người là yếu tố quyết định để nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng tác động sâu rộng tới mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, yêu cầu đặt ra không chỉ là có nguồn nhân lực đông về số lượng mà phải từng bước nâng cao chất lượng, kỹ năng và khả năng thích ứng với những mô hình sản xuất, quản trị mới.

Định hướng này được Phú Thọ cụ thể hóa thông qua việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, gắn đào tạo với nhu cầu phát triển của địa phương, đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành, lĩnh vực có tiềm năng và lợi thế.

Đất Tổ đã phê duyệt Đề án “Phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Phú Thọ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, trong đó đặt yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Cùng với giáo dục phổ thông và đào tạo nghề, việc hình thành đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ năng số, tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng.

Đây cũng là điều kiện để Phú Thọ nâng cao năng suất lao động, tăng khả năng tiếp nhận, làm chủ và chuyển giao công nghệ, qua đó nâng cao giá trị gia tăng trong các ngành kinh tế.

Đặc biệt, khi chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trở thành một bộ phận quan trọng của nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số vì vậy không chỉ nhằm phục vụ vận hành chính quyền số mà còn góp phần hình thành lực lượng lao động có khả năng thích ứng với kinh tế số và xã hội số.

Công nhân làm việc tại Khu công nghiệp Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: LG)

Theo UBND tỉnh Phú Thọ, hiện tại, quy mô kinh tế số của tỉnh chiếm 22,71% GRDP, xếp thứ 3 trong số 34 tỉnh, thành phố. Toàn tỉnh có khoảng 600 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử, phần mềm, dịch vụ và giải pháp công nghệ số.

Giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghiệp số đạt hơn 7 tỷ USD. Sản xuất điện tử, máy vi tính, camera và sản phẩm quang học tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ của ngành công nghiệp địa phương.

Bên cạnh đó, Phú Thọ đã đồng bộ 6 cơ sở dữ liệu quốc gia, 7 cơ sở dữ liệu chuyên ngành trọng điểm và 47 cơ sở dữ liệu do tỉnh quản lý. Hệ thống quản trị, điều hành mới được tích hợp trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu, cảnh báo sớm, hỗ trợ lãnh đạo tỉnh nhận diện và tháo gỡ các điểm nghẽn.

Thực tế cho thấy, nguồn nhân lực chất lượng cao không thể tách rời hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Phú Thọ đang hướng tới việc tạo môi trường để đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và người lao động cùng tham gia vào quá trình nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương.

Đó chính là nền tảng quan trọng để tỉnh chuyển từ tư duy “ứng dụng công nghệ” sang chủ động khai thác tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo chuyển biến rõ nét

Nếu nguồn nhân lực là nền tảng thì khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành những công cụ trực tiếp thúc đẩy quá trình phát triển của Phú Thọ.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh đã từng bước cụ thể hóa các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế. Chương trình hành động số 02-CTr/TU ngày 22/7/2025 của tỉnh được ban hành để triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, tạo cơ sở để thúc đẩy mạnh mẽ hơn các lĩnh vực này trên địa bàn.

Một trong những chuyển biến rõ nét là hạ tầng số tiếp tục được hoàn thiện. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Phú Thọ đã xóa hoàn toàn 24 thôn lõm sóng, đồng thời phủ sóng 5G đến 100% trung tâm xã, phường trên địa bàn. Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ hơn, tạo nền tảng cho phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Chuyển đổi số cũng ngày càng đi vào chiều sâu trong hoạt động quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công. Mục tiêu không chỉ dừng ở số hóa quy trình hiện có mà hướng tới tái cấu trúc phương thức vận hành, tăng hiệu quả quản trị, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Khu công nghiệp Khai Quang, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: Khánh Linh)

Cùng với đó, Phú Thọ đã hình thành Trung tâm Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh, với chức năng hỗ trợ các hoạt động liên quan đến nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc kiện toàn đầu mối này cho thấy tỉnh đang từng bước xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ KHCN và ĐMST theo hướng bài bản hơn.

Đáng chú ý, tỉnh đang xây dựng Đề án Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035.

Theo định hướng được đưa ra, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng phải gắn chặt với thực tiễn sản xuất, kinh doanh, qua đó góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của người dân.

Một điểm đáng chú ý khác là tư duy phát triển khoa học công nghệ của tỉnh đang chuyển dần từ hoạt động nghiên cứu đơn thuần sang chú trọng hơn tới nghiên cứu - ứng dụng - thương mại hóa, đưa kết quả nghiên cứu vào giải quyết những vấn đề cụ thể của sản xuất và đời sống.

Hướng đi này có ý nghĩa quan trọng, bởi hiệu quả cuối cùng của khoa học công nghệ không chỉ nằm ở số lượng đề tài hay sáng kiến mà phải được đo bằng khả năng tạo ra sản phẩm, quy trình, mô hình và giá trị kinh tế - xã hội mới.

Động lực mới cho giai đoạn phát triển mới

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Phú Thọ đứng trước yêu cầu đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từ một lĩnh vực được khuyến khích thành động lực chính của tăng trưởng.

Đây cũng là định hướng được lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh. Tại buổi gặp mặt các cơ quan báo chí tháng 6/2026, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương khẳng định quyết tâm đưa Phú Thọ bứt phá dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đó, nhiệm vụ trước mắt là tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế và chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng công nghệ; đồng thời huy động mạnh hơn nguồn lực từ doanh nghiệp, các tổ chức khoa học, trường đại học và đội ngũ chuyên gia.

Phú Thọ cũng đang triển khai các nhiệm vụ cụ thể như xây dựng Đề án Chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035; xây dựng Đề án Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030; triển khai nền tảng Phú Thọ số; thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo của tỉnh và từng bước thí điểm mô hình chính quyền số toàn diện.

Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo được đặt vào những bài toán cụ thể, trước mắt là hỗ trợ các trung tâm phục vụ hành chính công và cán bộ, công chức, viên chức. Đây có thể xem là bước chuyển từ số hóa sang khai thác dữ liệu và công nghệ thông minh để nâng cao hiệu quả quản trị.

Song song với đó, tỉnh triển khai phong trào thi đua “Đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh” giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu tạo chuyển biến rộng khắp trong hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và xã hội.

Bà Vương Thị Bẩy, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ cho biết, chiến lược phát triển của tỉnh đến năm 2030 là xây dựng Phú Thọ trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, logistics lớn và đầu mối khoa học công nghệ quan trọng của vùng. Đến năm 2045, địa phương hướng tới mô hình phát triển dựa trên kinh tế tri thức, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao.

Nhấn mạnh yêu cầu phát triển hạ tầng số theo hướng đồng bộ, hiệu quả, ngày 9/6, tại Hội nghị nghe Sở Khoa học và Công nghệ báo cáo dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn ngành khoa học và công nghệ giai đoạn 2026-2030, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông yêu cầu các đơn vị “tiếp tục rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng phương án đầu tư, lựa chọn thiết bị phù hợp, bảo đảm khả năng kết nối, đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống”.

Theo ông, việc này nhằm “phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành của tỉnh và đóng góp tích cực vào tiến trình chuyển đổi số toàn diện trên địa bàn”.

Về dài hạn, bài toán đặt ra với Phú Thọ không chỉ là xây dựng chính quyền số hay mở rộng hạ tầng số, mà là hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, các cơ sở nghiên cứu và đào tạo cung cấp tri thức, còn Nhà nước kiến tạo môi trường và chính sách.

Khi nguồn nhân lực chất lượng cao được đặt đúng vị trí, khoa học công nghệ được gắn với nhu cầu thực tiễn và chuyển đổi số trở thành phương thức vận hành mới, những yếu tố này sẽ bổ trợ cho nhau, tạo thành một chuỗi động lực thống nhất cho tăng trưởng.

Đó cũng là cơ sở để Phú Thọ hướng tới một mô hình phát triển dựa nhiều hơn vào năng suất, tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ dựa vào mở rộng nguồn lực. Trong giai đoạn mới, mục tiêu lớn hơn không chỉ là “chuyển đổi số”, mà là dùng công nghệ để thay đổi phương thức phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm dư địa tăng trưởng cho tỉnh.