Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh: Tái cấu trúc toàn bộ không gian phát triển

Không chỉ mở rộng quy mô, Bắc Ninh còn định hình rõ nét vóc dáng của một đô thị xanh, thông minh, hiện đại và giàu bản sắc Kinh Bắc. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực phát triển cốt lõi.

Các mục tiêu chiến lược

Tầm nhìn chiến lược của đô thị Bắc Ninh được xác định rõ qua ba chặng đường phát triển. Đến năm 2030, Bắc Ninh hoàn thành mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đạt tiêu chuẩn đô thị loại I, đồng thời đóng vai trò là cửa ngõ logistics đa phương thức của khu vực và quốc tế.

Đến năm 2040, thành phố hướng tới mô hình kinh tế phát triển cân bằng giữa công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ hiện đại trên nền tảng chuyển đổi số toàn diện. Đến năm 2050, Bắc Ninh phấn đấu trở thành thành phố đáng sống đẳng cấp châu Á, giữ vai trò là đầu tàu kinh tế, động lực tăng trưởng quan trọng của quốc gia. Tầm nhìn đến năm 2075, định hình Bắc Ninh là một siêu đô thị mang tầm vóc quốc tế với quy mô dân số trên 10 triệu người.

Trụ sở Tỉnh ủy - HĐND tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: TTXVN.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, quy hoạch dự báo quy mô dân số toàn đô thị sẽ đạt 4,95 triệu người vào năm 2030, tăng lên 7,5 đến 7,7 triệu người vào năm 2040 và đạt từ 8,6 đến 8,9 triệu người vào năm 2050. Tỷ lệ đô thị hóa lần lượt đạt 65%, 75% và 80%. Không gian xây dựng đến năm 2050 được định hướng rộng mở từ 220.000 đến 240.000 ha. Trong đó, đất dân dụng từ 80.000 đến 85.000 ha. Thành phố định hướng đón từ 19 đến 20 triệu lượt khách du lịch vào năm 2050, áp dụng nghiêm ngặt các chỉ tiêu kỹ thuật của đô thị loại I và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2021 của Bộ Xây dựng.

Điểm nổi bật của quy hoạch chung là định hướng phát triển đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm với 3 phân vùng phát triển: Vùng phát triển công nghiệp - đô thị trung tâm; vùng phát triển thương mại, dịch vụ, logistics phía Nam; vùng phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp phía Đông. Ngoài ra, quy hoạch cũng xác định 4 hành lang kinh tế chiến lược và 6 cụm trung tâm động lực gồm: Cụm đô thị hạt nhân Kinh Bắc - Bắc Giang - Quế Võ; cụm Yên Phong - Hiệp Hòa; đô thị hạt nhân Gia Thuận; cụm Từ Sơn - Tiên Du; cụm Lạng Giang - Lục Nam; cụm Lục Ngạn - Sơn Động.

Hoàn thiện hệ thống quy hoạch

Một trong những động lực tăng trưởng mới được kỳ vọng là đô thị Gia Thuận gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Cùng với đó, các đô thị Kinh Bắc, Bắc Giang, Từ Sơn, Yên Phong, Quế Võ, Hiệp Hòa... sẽ phát triển theo định hướng đô thị xanh, thông minh gắn với công nghiệp công nghệ cao, logistics và đổi mới sáng tạo, tạo thành mạng lưới đô thị hiện đại có tính kết nối cao trong vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng.

Điểm nổi bật của Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh là định hướng phát triển đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm với 3 phân vùng phát triển, 4 hành lang kinh tế chiến lược và 6 cụm trung tâm động lực.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn, trên cơ sở Quy hoạch chung đô thị được phê duyệt, Bắc Ninh cần khẩn trương phân kỳ triển khai, trước mắt tập trung cho giai đoạn 2026 - 2030. Tỉnh cần hoàn thiện hệ thống quy hoạch chung cấp xã, quy hoạch phân khu; ưu tiên đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược như hoàn thành giai đoạn 1 Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, khép kín tuyến Vành đai 4, triển khai các tuyến đường sắt liên vận quốc tế và đường sắt tốc độ cao... Đây sẽ là nền tảng để hình thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, logistics và đổi mới sáng tạo của quốc gia, đồng thời tạo dư địa phát triển lâu dài cho đô thị Bắc Ninh trong tương lai.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh cho biết, ngay sau khi Quy hoạch chung đô thị được phê duyệt, tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng tổ chức công bố công khai quy hoạch, xây dựng và ban hành kế hoạch thực hiện. Tỉnh yêu cầu ngành chức năng tập trung lập, điều chỉnh quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn và đầu tư hạ tầng kỹ thuật khung nhằm tạo điều kiện thuận lợi thu hút nguồn lực đầu tư, từng bước hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đã đề ra.

Hình mẫu đô thị xanh, thông minh

Theo quy hoạch, phát triển đô thị xanh không chỉ được thể hiện ở việc mở rộng diện tích cây xanh, mặt nước mà còn là sự thay đổi trong tư duy phát triển. Bắc Ninh sẽ tổ chức không gian đô thị đồng bộ với hạ tầng xanh; quản lý hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ đa dạng sinh học; giữ gìn quỹ đất nông nghiệp, rừng tự nhiên và hạn chế đô thị hóa dàn trải.

Các hành lang sông Cầu, sông Đuống, sông Thương, sông Lục Nam và sông Thái Bình sẽ được chuyển hóa thành các trục cảnh quan, không gian văn hóa - sinh thái và động lực phát triển mới của đô thị.

Khu vực Kinh Bắc được định hướng là vùng động lực chủ yếu về giáo dục - đào tạo, công nghệ cao và dịch vụ cấp vùng.

Song song với đó, yếu tố "thông minh" được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình phát triển. Quy hoạch xác định chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ cao sẽ là động lực tăng trưởng chủ yếu. Bắc Ninh sẽ hình thành các khu công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, trung tâm đổi mới sáng tạo; phát triển hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn, điện tử và trí tuệ nhân tạo, đồng thời xây dựng hệ thống chính quyền số, hành chính công hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Cùng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế, quy hoạch cũng dành sự quan tâm lớn cho việc bảo tồn các giá trị văn hóa Kinh Bắc. Những di sản như dân ca quan họ, chùa Dâu, chùa Bút Tháp, đền Đô, lăng Kinh Dương Vương, không gian văn hóa Tây Yên Tử... sẽ tiếp tục được bảo tồn và phát huy, trở thành bản sắc riêng trong quá trình xây dựng đô thị hiện đại. Đây cũng là yếu tố giúp Bắc Ninh phát triển bền vững, khác biệt và có sức cạnh tranh trong bối cảnh các đô thị đang ngày càng hội nhập sâu rộng.

Với tầm nhìn dài hạn cùng định hướng phát triển đồng bộ, Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh là cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý, đầu tư xây dựng, hiện thực hóa khát vọng đưa Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.