Quy hoạch Vành đai 5 Vùng Thủ đô: Tuyến đường 321km kết nối 7 tỉnh thành phía Bắc

Phó Thủ tướng Thường trực vừa ký quyết định thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa tuyến giao thông huyết mạch, tạo động lực liên kết vùng cho toàn bộ khu vực đồng bằng sông Hồng.

Chi tiết quy hoạch và lộ trình tuyến Vành đai 5

Theo hồ sơ đề xuất từ Bộ Xây dựng, đường Vành đai 5 được xác định là dự án quan trọng quốc gia. Tuyến đường có tổng chiều dài khoảng 340km, trong đó có 33km đi trùng với các tuyến cao tốc hiện hữu là Hà Nội - Thái Nguyên và Hà Nội - Lào Cai. Do đó, tổng chiều dài cần đầu tư xây dựng mới là khoảng 321km.

Điểm đầu và điểm cuối của tuyến nằm tại Km367+100 đường Hồ Chí Minh, thuộc Xã Yên Bài, TP.Hà Nội, tạo thành một vòng cung khép kín bao quanh Vùng Thủ đô. Tuyến đường đi qua địa giới hành chính của 7 tỉnh và thành phố bao gồm: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.

Hướng tuyến sơ bộ đường Vành đai 5 - Vùng thủ đô Hà Nội Ảnh: VGP

Thông số kỹ thuật và phương án thi công

Dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc với các chỉ tiêu kỹ thuật chính sau:

Quy mô: 6 làn xe cao tốc (riêng đoạn qua tỉnh Thái Nguyên quy hoạch 4 làn xe).
Tốc độ thiết kế: Từ 100km/h đến 120km/h.
Cấu trúc hạ tầng: Khoảng 317,9km (chiếm 99% chiều dài) được bố trí đi thấp. Phần cầu cạn dài khoảng 3,1km dự kiến xây dựng tại tỉnh Ninh Bình, đoạn kết nối giữa Quốc lộ 1 và cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình.

Việc ưu tiên phương án đi thấp thay vì cầu cạn tại nhiều phân đoạn được đơn vị tư vấn giải thích nhằm tối ưu hóa chi phí đầu tư. Cụ thể, nếu mở rộng phạm vi cầu cạn tại tỉnh Ninh Bình, tổng mức đầu tư có thể tăng thêm khoảng 8.000 tỷ đồng nhưng hiệu quả khai thác không có sự chênh lệch đáng kể.

Đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư công

Về phương án tài chính, Bộ Xây dựng kiến nghị lựa chọn hình thức đầu tư công thay vì đối tác công - tư (PPP). Phân tích cho thấy phương án PPP khó khả thi do thời gian hoàn vốn kéo dài, ngay cả khi có sự hỗ trợ tối đa từ ngân sách Nhà nước.

Nếu triển khai theo hình thức đầu tư công, Nhà nước sẽ thực hiện toàn bộ các hạng mục từ giải phóng mặt bằng đến xây lắp tuyến chính và đường song hành. Sau khi đưa vào vận hành, dự kiến sẽ tổ chức thu phí sử dụng đường bộ với mức phí khoảng 1.300 đồng/km đối với xe con để hoàn vốn một phần và duy trì công tác bảo trì.

Tuyến vành đai dự kiến hoàn thành năm 2030 và vận hành năm 2031. Ảnh minh họa

Dự kiến, nguồn thu từ phí đường bộ có thể đạt khoảng 25.716 tỷ đồng sau 10 năm và vượt mức 100.000 tỷ đồng sau 20 năm khai thác. Để đảm bảo tiến độ, dự án được chia thành 15 dự án thành phần, giao cho các địa phương làm cơ quan chủ quản thực hiện giải phóng mặt bằng và đường song hành trên địa bàn mình quản lý.

Lộ trình triển khai dự kiến

Theo kế hoạch, toàn bộ tuyến Vành đai 5 - Vùng Thủ đô đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2030 và chính thức đưa vào vận hành khai thác từ năm 2031. Khi hoàn thành, tuyến đường này cùng với Vành đai 4 (đang triển khai) sẽ tạo thành hệ thống hạ tầng giao thông đa tầng, giảm áp lực cho khu vực nội đô và mở rộng không gian phát triển kinh tế cho toàn miền Bắc.

Thông tin dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch và phê duyệt chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.