Ra mắt Chi hội Chè Shan tuyết vùng núi cao Việt Nam
Ngày 16/9, tại Hà Nội, Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS) tổ chức công bố Quyết định số 53/QĐ-HHC về việc thành lập Chi hội Chè Shan tuyết vùng núi cao Việt Nam, tên giao dịch quốc tế là “Vietnam High-Mountain Snow Shan Tea Chapter”. Chi hội quy tụ các tổ chức, cá nhân sản xuất, chế biến chè Shan tuyết vùng núi cao, tạo đầu mối chuyên môn trong bảo tồn vùng chè cổ thụ, chuẩn hóa sản phẩm và phát triển thị trường.
VITAS vừa công bố thành lập Chi hội Chè Shan tuyết vùng núi cao Việt Nam.
Theo VITAS, Việt Nam hiện có gần 20.000 ha chè Shan tuyết vùng núi cao, trong đó khoảng 15.000 ha gắn với các vùng chè Shan tuyết cổ thụ. Nhiều cây chè có tuổi đời hàng trăm năm, sinh trưởng tự nhiên ở địa hình núi cao, gắn với đời sống, sinh kế và văn hóa của đồng bào Mông, Dao, Tày.
Người dân xã Bản Liền (Lào Cai) thu hái chè, góp phần tạo sinh kế và phát triển kinh tế địa phương.
Tuy nhiên, sản xuất chè Shan tuyết còn phân tán, quy mô chế biến nhỏ, liên kết giữa vùng nguyên liệu và doanh nghiệp chưa chặt chẽ; sản phẩm xuất khẩu chủ yếu ở dạng nguyên liệu nên giá trị gia tăng còn hạn chế. Giá chè xuất khẩu bình quân hiện khoảng 1,7–2 USD/kg, cho thấy dư địa nâng cao giá trị sản phẩm còn lớn.
Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Hoàng Vĩnh Long - Chủ tịch VITAS, cho rằng: Việc thành lập Chi hội tạo một “mái nhà chung” để các vùng chè, doanh nghiệp và người sản xuất cùng tham gia, chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng tiếng nói chung và đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp với đặc thù chè Shan tuyết vùng cao.
Chi hội xác định 4 giá trị cốt lõi gồm: “Văn hóa – Đạo đức – Kết nối – Tiêu chuẩn”. Trước mắt, Chi hội tập trung xây dựng bộ tiêu chuẩn phân biệt chè Shan tuyết cổ thụ và chè Shan tuyết vùng núi cao; xác định, mã hóa vùng trồng, tăng cường truy xuất nguồn gốc bằng mã QR; đồng thời phối hợp quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Snow Shan” do VITAS công bố.
Người dân vùng cao Lào Cai thu hái chè Shan tuyết.
Ông Phạm Vũ Khánh - Chủ tịch lâm thời Chi hội, cho biết: Chè Shan tuyết ở mỗi vùng có đặc trưng riêng về điều kiện sinh thái, hương vị và phương thức sản xuất. Việc kết nối các vùng nguyên liệu sẽ tạo cơ sở xây dựng hệ thống sản phẩm đa dạng, phát huy bản sắc từng địa phương và hình thành nhận diện chung cho chè Shan tuyết Việt Nam.
Lào Cai là một trong những địa phương có nhiều vùng chè Shan tuyết đặc trưng, hình thành không gian nguyên liệu giàu tiềm năng ở khu vực vùng núi phía Bắc. Từ Bắc Hà, Bản Liền, Tả Củ Tỷ, Hoàng Thu Phố, Y Tý và các vùng cao Bát Xát đến vùng chè Suối Giàng, nhiều khu vực vẫn lưu giữ những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi, sinh trưởng trong điều kiện sinh thái núi cao. Cây chè gắn với đời sống, sinh kế và văn hóa của đồng bào các dân tộc, đồng thời tạo nguồn nguyên liệu cho nhiều sản phẩm đặc trưng. Đây là lợi thế để Lào Cai phát huy giá trị cây chè Shan tuyết theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và kết hợp với phát triển du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm.
Việc thành lập Chi hội Chè Shan tuyết vùng núi cao Việt Nam tạo thêm cơ chế phối hợp giữa người trồng chè, hợp tác xã, doanh nghiệp và các địa phương; từng bước hoàn thiện tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường. Qua đó, góp phần nâng cao giá trị kinh tế của chè Shan tuyết, đồng thời gắn bảo tồn những vùng chè cổ thụ với sinh kế cộng đồng, văn hóa bản địa và phát triển kinh tế xanh ở khu vực miền núi.
